Μορφολογική ανάλυση και 6 καπέλα σκέψης

Τεχνικές δημιουργικής παραγωγής ιδεών

Τεχνικές δημιουργικής παραγωγής ιδεών

Μορφολογική ανάλυση και 6 καπέλα σκέψης

Μορφολογική Ανάλυση και 6 καπέλα της σκέψης

Στάδια Μορφολογικής Ανάλυσης: πρώτον ακριβής διατύπωση του προβλήματος προς επίλυση, δεύτερον ανάλυση προβλήματος - καταγραφή σημαντικών συνιστωσών (κρίσιμων μεταβλητών) επίλυσης του προβλήματος, τρίτον απεικόνιση όλων των διαφορετικών ιδεών για κάθε συνιστώσα με σύνταξη πίνακα, τέταρτον αναζήτηση ασυνήθιστων συνδυασμών που δημιουργούν νέες ιδέες.

Στάδια Μορφολογικής Ανάλυσης

Πλεονεκτήματα: σαφήνεια διατύπωσης προβλήματος, ισοδυναμία συνιστωσών του προβλήματος, όχι περιορισμοί στην ανάλυση του προβλήματος σε συνιστώσες, δυνατότητα ανάπτυξης νέων ιδεών που δεν είναι προφανείς. Μειονεκτήματα: πληθώρα επιλογών-δυσκολία επιλογής, αδυναμία εξέτασης όλων των πιθανών επιλογών. Ας δούμε ένα παράδειγμα

Πλεονεκτήματα - Μειονεκτήματα

Θέμα: «Επιλογή επαγγέλματος μετά την αποφοίτηση από το σχολείο». Στόχος: η διαμόρφωση κριτικής ικανότητας και συνεργατικών μεθόδων στη λήψη απόφασης που σχετίζεται με κριτήρια επιλογής επαγγέλματος με το πέρας του σχολείου. Εσωτερικά Κριτήρια Επιλογής Επαγγέλματος: δεξιότητες/ικανότητες/κλίσεις, επαγγελματική ανάπτυξη, προσωπικότητα, καινοτομία, υγεία. Εξωτερικά Κριτήρια Επιλογής Επαγγέλματος: οικογένεια, διαδίκτυο, κοινωνικός περίγυρος (φίλοι), μισθός, σύμβουλος προσανατολισμού, σχολείο. Παραγωγή ιδεών Παραδείγματα: Κλασική ιδέα : ο μαθητής /η μαθήτρια με βάσει τις ιδιαίτερες κλίσεις και ενδιαφέροντά του/της και τις συμβουλές της οικογένειας του/της οδηγείται σε μια επαγγελματική απόφαση. Διαφορετική ιδέα: ο μαθητής/η μαθήτρια προσπαθεί μέσα στο σχολείο να αναπτύξει κριτική σκέψη και καινοτόμες ιδέες ώστε να οδηγηθεί σε μια δημιουργική επαγγελματική απόφαση.

Παράδειγμα: Επιλογή επαγγέλματος μετά την αποφοίτηση από το σχολείο

6 καπέλα της σκέψης. . Γνωστές και απαραίτητες πληροφορίες, στοιχεία, γεγονότα. Προαίσθημα. Ένστικτο. Διαίσθηση. Συναισθήματα. Αξιολόγηση κινδύνου. Πιθανά προβλήματα. Κίνδυνος. Δυσκολίες. Πλεονεκτήματα συνδυασμένα με λογική. Η αισιόδοξη άποψη. Θετικά σημεία. Δημιουργικότητα. Ιδέες. Εναλλακτικές. Λύσεις. Πιθανότητες. Έλεγχος διαδικασίας. Κατεύθυνση σκέψης.

6 καπέλα της σκέψης

Σταδια: συζήτηση για το θέμα από τους μαθητές και τις μαθήτριες, σύμφωνα με το ρόλο (καπέλο) που έχουν υιοθετήσει (διαλέξει). επανάληψη διαδικασίας με εναλλαγή ρόλων - τρόπων σκέψης μεταξύ των μαθητών/τριών (αλλαγή καπέλου).

Στάδια

Πλεονεκτήματα: δόμηση οργανωμένης σκέψης, δημιουργία νέων ιδεών και σκέψεων, ενίσχυση περιέργειας και κριτικής σκέψης, εξάσκηση κοινωνικότητας ανθρώπων.

Πλεονεκτήματα

Θέμα: «Εισαγωγή ενός νέου προϊόντος στην αγορά» Στόχος: η δημιουργία καινοτόμων και δημιουργικών ιδεών μέσα από παιχνίδι εναλλαγή ρόλων με βιωματικό τρόπο στην επίλυση ενός επιχειρηματικού προβλήματος. Σκέφτομαι να εισάγω ένα νέο/καινοτόμο προϊόν στην αγορά. Με το άσπρο καπέλο αναζητώ όλες τις διαθέσιμες πληροφορίες, που μπορεί να μου φανούν χρήσιμες. Με το μαύρο καπέλο σκέφτομαι τα αδύνατα σημεία / δυσκολίες ενός τέτοιου εγχειρήματος (π.χ. οικονομική κρίση). Με το πράσινο καπέλο σκέφτομαι πώς μπορεί αυτή η ιδέα να έχει την καλύτερη δυνατή εφαρμογή στην αγορά. Με το κόκκινο καπέλο καταθέτω τα συναισθήματα μου για τις αντιδράσεις του αγοραστικού κοινού. Με το κίτρινο καπέλο βλέπω όλες τις θετικές / δυνατές πλευρές της ιδέας μου. Με το μπλε καπέλο προσπαθώ να προβώ σε μια γενική επισκόπηση (εύρεση της «χρυσής τομής») όλων των παραπάνω, να πάρω λογικές αποφάσεις και να οργανώσω τις ενέργειες μου.

Παράδειγα: Εισαγωγή ενός νέου προϊόντος στην αγορά

Οθόνη Βοήθειας

Μορφολογική ανάλυση και 6 καπέλα σκέψης

Υπάρχουν διάφορες αρχές και μέθοδοι που μπορούν να εφαρμοστούν για την ενθάρρυνση της δημιουργικής σκέψης και την ανάπτυξη καινοτόμων ιδεών. Εκτός του καταιγισμού ιδεών (ιδεοθύελλα) στην ανάλυση των ανοικτών προβλημάτων μπορεί να εφαρμοστεί η μορφολογική ανάλυση και τα έξι (6) καπέλα σκέψης. Οι μαθητές/τριες μαθαίνουν μέσα από παραδείγματα πώς να εφαρμόζουν τις διάφορες μεθόδους. Η πρόκληση συζήτησης μέσα στην τάξη και η εφαρμογή τους σε παραδείγματα και προβλήματα από την καθημερινή ζωή θα προκαλέσει την ενεργοποίηση των μαθητών/τριών.

Καρτέλα Συντελεστών