Περσικοί πόλεμοι
Διάβασε στη χρονογραμμή που ακολουθεί για τα ιστορικά γεγονότα από την Ιωνική επανάσταση μέχρι τη μάχη των Πλαταιών και τη ναυμαχία της Μυκάλης.
Ιωνική επανάσταση (499 - 494 π.Χ.)
Οι Ίωνες της Μικράς Ασίας για πολλά χρόνια είχαν μείνει υπό περσική κυριαρχία. Οι ιωνικές πόλεις με πρώτη τη Μίλητο επαναστατούν. Ζητούν βοήθεια από τις ελληνικές πόλεις και στο αίτημά τους ανταποκρίνεται η Αθήνα με 20 πλοία και η Ερέτρια με 5 πλοία. Η ανάμειξη αυτή των Αθηναίων και των Ερετριέων θεωρείται ως αιτία πολέμου για τους Πέρσες.
Αποτυχία της επανάστασης - Καταστροφή της Μιλήτου (494 π.Χ.)
Οι επαναστατημένες πόλεις στην αρχή σημειώνουν επιτυχίες. Όμως το 494 π.Χ. ο ελληνικός στόλος ηττάται στη ναυμαχία της Λάδης. Η Μίλητος καταστρέφεται ολοσχερώς και οι κάτοικοί της αιχμαλωτίζονται. Οι άλλες ιωνικές πόλεις παραδίνονται και οι Ίωνες γίνονται και πάλι υποτελείς στους Πέρσες.
Άθως (492 π.Χ.)
Ο βασιλιάς των Περσών Δαρείος στέλνει τον γαμπρό του Μαρδόνιο ως αρχηγό της εκστρατείας. Οι Πέρσες περνούν τον Ελλήσποντο και τη Θράκη και φτάνουν στη Μακεδονία. Όμως στον Ἀθω (την ανατολικότερη χερσόνησο της Χαλκιδικής, εκεί όπου σήμερα είναι το Άγιον Όρος) καταστρέφεται ο περσικός στόλος λόγω σφοδρής θαλασσοταραχής και οι Πέρσες αναγκάζονται να επιστρέψουν στην πατρίδα τους.
Ερέτρια (490 π.Χ.)
Ο Δαρείος στέλνει με επικεφαλής τον Δάτη και τον Αρταφέρνη πολυάριθμο στρατό που πλέει στο Αιγαίο πέλαγος με κατεύθυνση προς την Εύβοια. Οι Πέρσες υποδουλώνουν τη Νάξο και άλλα νησιά, καταστρέφουν την Ερέτρια και αποβιβάζονται στον Μαραθώνα.
Μαραθώνας - Μιλτιάδης (490 π.Χ.)
10.000 Αθηναίοι και 1.000 Πλαταιείς με στρατηγό τον Μιλτιάδη περικυκλώνουν και νικούν τους Πέρσες. Σκοτώνονται 6.400 Πέρσες και 192 Έλληνες. Ο Φειδιππίδης τρέχει στην Αθήνα, για να ανακοινώσει στους Αθηναίους το «νενικήκαμεν» και ξεψυχά από την εξάντληση. Στο πεδίο της μάχης μένει ο Αριστείδης να φυλάξει τα λάφυρα. Ο Μιλτιάδης οδηγεί τον στρατό στην Αθήνα, γιατί υποψιάζεται επίθεση των Περσών, την οποία και αποτρέπει στο Κυνόσαργες. Στο πεδίο της μάχης, στον Μαραθώνα, οι Αθηναίοι αργότερα κάνουν τύμβο, δηλαδή σωρό από χώμα σαν μικρό λόφο πάνω από τα οστά των πεσόντων της μάχης με την επιγραφή: «Ἑλλήνων προμαχοῦντες Ἀθηναῖοι Μαραθῶνι χρυσοφόρων Μήδων ἐστόρεσαν δύναμιν» δηλαδή: Τους Έλληνες υπερασπιζόμενοι οι Αθηναίοι στον Μαραθώνα συνέτριψαν τη δύναμη των χρυσοφόρων Μήδων. Οι Αθηναίοι στον Μαραθώνα αποτέλεσαν ασπίδα προστασίας για ολόκληρο τον δυτικό κόσμο.
*Σε ανάμνηση του γεγονότος διοργανώνεται αγώνας μαραθωνίου δρόμου!
Θερμοπύλες (480 π.Χ.)
Ο Ξέρξης, γιος και διάδοχος του Δαρείου, με αμέτρητες δυνάμεις περνά τον Ελλήσποντο, τη Θράκη, τη Μακεδονία και τη Θεσσαλία. Φθάνει στις Θερμοπύλες (ανάμεσα στον Μαλιακό κόλπο και τα βουνά Οίτη και Καλλίδρομο), όπου έχει φτάσει ο ελληνικός στρατός με αρχηγό τον Λεωνίδα. Ο Ξέρξης ζητά να παραδώσουν τα όπλα και ο Λεωνίδας απαντά «Μολών λαβέ». Τις πρώτες μέρες οι Έλληνες έχουν επιτυχίες. Ένας προδότης όμως, ο Εφιάλτης, οδηγεί τους Πέρσες από ένα μονοπάτι και εκείνοι περικυκλώνουν τους Έλληνες. Παραμένουν στο πεδίο της μάχης με τον Λεωνίδα, ενώ είχαν τον χρόνο να φύγουν, 300 Σπαρτιάτες και 700 Θεσπιείς. Το μνημείο προς τιμήν τους γράφει: «Ὦ ξεῖν’, ἀγγέλειν Λακεδαιμονίοις ὅτι τῇδε κείμεθα τοῖς κείνων ῥήμασι πειθόμενοι» (δηλ. Ξένε [διαβάτη], να πεις στους Λακεδαιμονίους ότι εδώ είμαστε θαμμένοι υπακούοντας στα προστάγματά τους.)
Αρτεμίσιο (480 π.Χ.)
Αμέσως μετά την προδοσία στις Θερμοπύλες, ο ελληνικός στόλος νικά τον περσικό στο Αρτεμίσιο.
Σαλαμίνα - Θεμιστοκλής (480 π.Χ.)
Ο Ξέρξης προχωρά ανεμπόδιστος και καταλαμβάνει την Αθήνα. Ο Θεμιστοκλής όμως έχει ήδη εκκενώσει την πόλη από τα γυναικόπαιδα. Η κατάσταση είναι εξαιρετικά κρίσιμη και ο Ξέρξης πολύ κοντά στον στόχο του, την υποταγή της Ελλάδος. Εν τω μεταξύ ο στόλος από το Αρτεμίσιο πηγαίνει στη Σαλαμίνα. Η Ακρόπολη των Αθηνών πυρπολείται. Ο Σπαρτιάτης Ευρυβιάδης και οι περισσότεροι επιμένουν να μετακινηθεί ο στόλος κοντά στον Ισθμό, ενώ ο Θεμιστοκλής να παραμείνει στη Σαλαμίνα. Για να υλοποιηθεί η απόφασή του, κάνει τους Πέρσες να σπεύσουν, στέλνοντας με έναν δούλο του, τον Σίκιννο, το μήνυμα στον Ξέρξη ότι ο ελληνικός στόλος είναι έτοιμος να αποπλεύσει. Η επιτυχία του τεχνάσματος αυτού και εν τέλει η θριαμβευτική νίκη στη ναυμαχία της Σαλαμίνος αναδεικνύει τον Θεμιστοκλή σε μεγάλο ηγέτη και σωτήρα των Ελλήνων, ενώ τρέπει τον Ξέρξη σε φυγή, αφήνοντας τον Μαρδόνιο στη Θεσσαλία.
Πλαταιές / Μυκάλη (479 π.Χ.)
Ο Μαρδόνιος, αφού εισέβαλε στην Αθήνα, που όμως είχε εκκενωθεί, κατευθύνθηκε στις Πλαταιές. Εκεί ηττήθηκε από τον Σπαρτιάτη βασιλιά Παυσανία.
Ταυτόχρονα στη ναυμαχία της Μυκάλης ο Σπαρτιάτης Λεωτυχίδης κατατρόπωσε τον στόλο των Περσών.