Η αυλή των θαυμάτων
Θεατρικό έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη. Η παράστασή του το 1957 στο Θέατρο Τέχνης, σε σκηνοθεσία Καρόλου Κουν, σκηνικά Γιάννη Τσαρούχη και μουσική Μάνου Χατζιδάκι, σήμανε την έναρξη του σύγχρονου νεοελληνικού έργου κοινωνικής κριτικής και την αναγνώρισή του από τη σκηνή.
Σε μια αυλή, λίγο πριν κατεδαφιστεί, συνυπάρχουν άνθρωποι με διαφορετική ιστορία, συμπεριφορά και στάση ζωής· άνθρωποι που μεταφέρουν το προσωπικό τους δράμα στον κοινό χώρο ζωής, στον οποίο νιώθουν εγκλωβισμένοι και θέλουν να αποδράσουν. Με ρεαλιστικό, ηθογραφικό και ψυχογραφικό τρόπο, ο συγγραφέας παρουσιάζει τη ζωή, τις αναμνήσεις και τις τύχες των ανθρώπων που ζουν μαζί σε αυτή την κοινωνική μονάδα που διαμορφώνεται στην αυλή, η οποία αντικαθρεφτίζει την κοινωνική πραγματικότητα. Έρωτες, σχέδια, όνειρα, κομπίνες και φιλότιμο είναι τα χαρακτηριστικά των ηρώων του Καμπανέλλη. Το δράμα βασίζεται στην έλλειψη σιγουριάς που χαρακτηρίζει τη ζωή του μέσου Έλληνα. Εκφράζει την ανάγκη του να νιώθει ότι ανήκει κάπου και ότι υπάρχει κάτι σταθερό στη ζωή του.
Το έργο του Καμπανέλλη είναι μια αυθεντική φέτα ζωής, μια καταγραφή της ζωής στις λαϊκές συνοικίες λίγο πριν τη μεταμόρφωσή τους. Η αυλή αποτελεί ακόμη ένα ζωντανό κοινωνικό κύτταρο, μια προέκταση, κατά κάποιο τρόπο, του χωριού ή της γειτονιάς, ενώ η πολυκατοικία είναι σύμβολο της διάσπασης των διανθρώπινων σχέσεων, τόσο στη σύγχρονη νεοελληνική κοινωνία όσο και στη δραματουργία. Η αυλή, χώρος απειλούμενος, μοιάζει απομονωμένος από τον υπόλοιπο κόσμο.
Την αυλή ως κεντρικό τόπο του κοινωνικού περιβάλλοντος έχει και το Φιντανάκι [ΔΔ1] του Π. Χορν, το ανέκδοτο έργο Η αυλή [ΔΔ2] του Κ. Χατζηαργύρη, στη νουβέλα του οποίου Η παλιά αυλή [ΔΔ3] (1948) υπάρχουν εμφανέστερες συγγένειες, [ΔΔ4] οι Κούρδοι [ΔΔ5] του Γ. Καμπύση κ.ά.
Πούχνερ, Β. & Μουντράκη, Ειρ. (2007). «Η Αυλή των θαυμάτων». Στο Λεξικό Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Πρόσωπα, Έργα, Ρεύματα, Όροι. Αθήνα: Εκδόσεις Πατάκη, σ. 216.