«Η σχολή των Αθηνών» του Ραφαήλ (1510/1511)

«Η σχολή των Αθηνών» του Ραφαήλ (1510/1511) είναι διάσημο έργο, νωπογραφία του Ραφαήλ, η οποία φιλοτεχνήθηκε σε τοίχο του Αποστολικού Παλατιού στο Βατικανό το 1511. Θεωρείται το αριστούργημα του Ιταλού αναγεννησιακού καλλιτέχνη. Στο μισό πάνω μέρος του πίνακα εικονίζεται το κτίριο της σχολής, καμάρες και δεξιά και αριστερά τοποθετημένα σε βάθρα αγάλματα. Δύο αγάλματα καταλαμβάνουν τις πάνω γωνίες, αριστερά του θεού Απόλλωνα και δεξιά της θεάς Αθηνάς. Στο πάνω μέρος διακρίνεται τμήμα του ουρανού. Το κάτω μισό μέρος του πίνακα περιλαμβάνει τα ανθρώπινα πρόσωπα, τους φιλοσόφους. Η αναγνώρισή τους δεν είναι εύκολη, γιατί ο Ραφαήλ δεν αντέγραψε σε όλες τις περιπτώσεις τα πρόσωπα, όπως είναι γνωστά από σωζόμενες προτομές ή ανδριάντες, αλλά κάποια τα απέδωσε με τη φαντασία του. Δεν άφησε επίσης καμία αναφορά για την ταυτότητα των προσώπων που συμπεριέλαβε. Δεν υπάρχει έτσι συμφωνία στην αναγνώρισή τους. Βέβαιο είναι πως στο κέντρο του πίνακα οι δύο άντρες είναι: αριστερά ο Πλάτων και δεξιά ο Αριστοτέλης. Οι φιλόσοφοι με το δεξί τους χέρι δείχνουν ο πρώτος τον ουρανό και ο δεύτερος τη γη. Αποτυπώνεται με το πινέλο του ζωγράφου η αντίθεση των φιλοσοφικών θεωρήσεων. Ο Πλάτων πιστεύει στον κόσμο των Ιδεών, στο υπερβατικό, ο Αριστοτέλης είναι εμπειρικός φιλόσοφος που βασίζεται στην παρατήρηση του φυσικού κόσμου. Σε πρώτο πλάνο αριστερά διακρίνεται ο Πυθαγόρας, καθισμένος να κοιτάζει έναν πάπυρο που κρατάει στα χέρια του. Πίσω του με σηκωμένο το χέρι παριστάνεται ο Αισχίνης. Στην αντίστοιχη θέση στη δεξιά πλευρά με κόκκινο μανδύα είναι πιθανότατα ο Θουκυδίδης και στην αντίστοιχη με του Πυθαγόρα θέση ο Ευκλείδης. Σχεδόν στο κέντρο, μπροστά από τους δύο φιλοσόφους, ένας άνδρας καθιστός, ίσως ο Ηράκλειτος, γράφει και σκεπτικός στηρίζει το κεφάλι του στο αριστερό του χέρι. Με τον αγκώνα του φαίνεται να έχει σπρώξει το μελανοδοχείο που χρησιμοποιεί σε θέση από την οποία το αντικείμενο εύκολα μπορεί να πέσει στο δάπεδο. Αυτό θα προκαλούσε μια μεγάλη μαύρη κηλίδα στο κέντρο του πίνακα. Τι θέλει να πει ο καλλιτέχνης;

«Η σχολή των Αθηνών» του Ραφαήλ (1510/1511)

Οθόνη Βοήθειας

«Η σχολή των Αθηνών» του Ραφαήλ (1510/1511). «Η σχολή των Αθηνών» είναι διάσημο έργο, νωπογραφία του Ραφαήλ, η οποία φιλοτεχνήθηκε σε τοίχο του Αποστολικού Παλατιού στο Βατικανό το 1511. Θεωρείται το αριστούργημα του Ιταλού αναγεννησιακού καλλιτέχνη. Στο μισό πάνω μέρος του πίνακα εικονίζεται το κτίριο της σχολής, καμάρες και δεξιά και αριστερά τοποθετημένα σε βάθρα αγάλματα. Δύο αγάλματα καταλαμβάνουν τις πάνω γωνίες, αριστερά του θεού Απόλλωνα και δεξιά της θεάς Αθηνάς. Στο πάνω μέρος διακρίνεται τμήμα του ουρανού. Το κάτω μισό μέρος του πίνακα περιλαμβάνει τα ανθρώπινα πρόσωπα, τους φιλοσόφους. Η αναγνώρισή τους δεν είναι εύκολη, γιατί ο Ραφαήλ δεν αντέγραψε σε όλες τις περιπτώσεις τα πρόσωπα, όπως είναι γνωστά από σωζόμενες προτομές ή ανδριάντες, αλλά κάποια τα απέδωσε με τη φαντασία του. Δεν άφησε επίσης καμία αναφορά για την ταυτότητα των προσώπων που συμπεριέλαβε. Δεν υπάρχει έτσι συμφωνία στην αναγνώρισή τους. Βέβαιο είναι πως στο κέντρο του πίνακα οι δύο άντρες είναι: αριστερά ο Πλάτων και δεξιά ο Αριστοτέλης. Οι φιλόσοφοι με το δεξί τους χέρι δείχνουν ο πρώτος τον ουρανό και ο δεύτερος τη γη. Αποτυπώνεται με το πινέλο του ζωγράφου η αντίθεση των φιλοσοφικών θεωρήσεων. Ο Πλάτων πιστεύει στον κόσμο των Ιδεών, στο υπερβατικό, ο Αριστοτέλης είναι εμπειρικός φιλόσοφος που βασίζεται στην παρατήρηση του φυσικού κόσμου. Σε πρώτο πλάνο αριστερά διακρίνεται ο Πυθαγόρας, καθισμένος να κοιτάζει έναν πάπυρο που κρατάει στα χέρια του. Πίσω του με σηκωμένο το χέρι παριστάνεται ο Αισχίνης. Στην αντίστοιχη θέση στη δεξιά πλευρά με κόκκινο μανδύα είναι πιθανότατα ο Θουκυδίδης και στην αντίστοιχη με του Πυθαγόρα θέση ο Ευκλείδης. Σχεδόν στο κέντρο, μπροστά από τους δύο φιλοσόφους, ένας άνδρας καθιστός, ίσως ο Ηράκλειτος, γράφει και σκεπτικός στηρίζει το κεφάλι του στο αριστερό του χέρι. Με τον αγκώνα του φαίνεται να έχει σπρώξει το μελανοδοχείο που χρησιμοποιεί σε θέση από την οποία το αντικείμενο εύκολα μπορεί να πέσει στο δάπεδο. Αυτό θα προκαλούσε μια μεγάλη μαύρη κηλίδα στο κέντρο του πίνακα. Τι θέλει να πει ο καλλιτέχνης;

Καρτέλα Συντελεστών