Info

Πώς μετρούσαν οι αρχαίοι τον χρόνο;

Οι Αρχαίοι Έλληνες κατασκεύασαν τον γνώμονα, το ηλιακό ωρολόγιο, τον μηχανισμό των Αντικυθήρων, την κλεψύδρα και άλλα όργανα για να μετρήσουν τον χρόνο.

Ο γνώμονας ήταν ένας κατακόρυφος στύλος συγκεκριμένου ύψους, ο οποίος τοποθετούνταν σε ανοιχτό χώρο και μετρούσαν με αυτόν τον χρόνο κατά την διάρκεια μιας ηλιόλουστης ημέρας. Ο γνώμονας είναι το αρχαιότερο αστρονομικό όργανο. Η κίνηση της σκιάς του γνώμονα έδινε πληροφορίες για τη χρονική διάρκεια της ημέρας.

Το ηλιακό ωρολόγιο ήταν η εξελιγμένη μορφή του γνώμονα, η οποία αποτελούνταν από έναν γνώμονα και από μια ωρολογόπλακα. Σήμερα βρίσκουμε ηλιακά ωρολόγια σε αρχαιολογικά μουσεία της Ελλάδας, όπως στο αρχαιολογικό μουσείο των Φιλίππων.

Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων

Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων είναι το πιο πολύπλοκο αρχαίο αστρονομικό όργανο, το οποίο μετρούσε και τον χρόνο, μεταξύ άλλων πιο πολύπλοκων λειτουργιών που εκτελούσε.

Kλεψύδρα ή υδραυλικό ωρολόγιο

Η κλεψύδρα ή υδραυλικό ωρολόγιο ήταν όργανο που μετρούσε τον χρόνο κατά τη διάρκεια μη ηλιόλουστων ημερών. Η λειτουργία αυτού του οργάνου δεν εξαρτιόταν από την κίνηση των ουράνιων σωμάτων. «Κλεψύδρα» σημαίνει «κλέφτης νερού» και η λειτουργία της στηριζόταν στη συνεχή ροή νερού από ένα δοχείο υψηλότερης στάθμης σε ένα άλλο δοχείο χαμηλότερης στάθμης, οπότε τα χρονικά διαστήματα μπορούσαν να προσδιοριστούν με ακρίβεια κάποιων δευτερολέπτων. Αυτό το όργανο χρησιμοποιήθηκε στα Αθηναϊκά δικαστήρια (τον 6ο αιώνα π.Χ.) για να υπολογίζουν τη διάρκεια των αγορεύσεων.

Αναφορές:

Διδακτορική Διατριβή Πάνου Ευαγγελίας https://www.didaktorika.gr/eadd/handle/10442/37573
Διαδικτυακό μάθημα “Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων”, https://mathesis.cup.gr/courses/course-v1:GreekCivilization+GC4.1+22C/about