Διερεύνησε τη διαστολή των υγρών

Το νερό που σκαρφαλώνει στο καλαμάκι!

Διερευνώντας τη διαστολή των υγρών

Τι χρειάζεσαι:

Ένα μικρό γυάλινο μπουκάλι με βιδωτό πλαστικό καπάκι (ή μεταλλικό που μπορεί να αντικατασταθεί από πλαστικό), ένα ανοιχτόχρωμο καλαμάκι, ένα μεγάλο καρφί, πλαστελίνη, νερό (κρύο, ζεστό και βρύσης), τέμπερα, 1 μεγάλο πλαστικό μπουκάλι από αναψυκτικό, μία λεκάνη, γκαζάκι, αναπτήρα, χαρτί κουζίνας, μια σελίδα χαρτί.

Τι θα κάνεις:

(Με την επίβλεψη και τη βοήθεια από έναν ενήλικα!)
Κόψε το πλαστικό μπουκάλι περίπου στη μέση και κράτα το κάτω μέρος του. Έχεις φτιάξει ένα μπολ. Άναψε το γκαζάκι. Πιάσε το καρφί από το «κεφάλι» του με λίγο χαρτί κουζίνας, για να μην καείς, και ζέστανε καλά τη «μύτη» του στη φλόγα από το γκαζάκι. Ακούμπησε κάθετα τη «μύτη» του καρφιού στο κέντρο του πλαστικού καπακιού και σπρώξε το καρφί, ώστε το καπάκι να τρυπήσει.
Βάλε το καλαμάκι όρθιο μέσα στην τρύπα έτσι, ώστε ένα πολύ μικρό μέρος του να είναι στο μέσα μέρος από το καπάκι (δηλαδή, να βρεθεί μέσα στο μπουκάλι όταν βιδωθεί το καπάκι στη θέση του) και το μεγαλύτερο μέρος του έξω από το μπουκάλι. Επίλεξε το μέγεθος του καρφιού, ώστε το καλαμάκι να περνάει σφιχτά από την τρύπα που θα κάνεις. Στην πάνω μεριά του καπακιού, εκεί που βγαίνει το καλαμάκι από το καπάκι, τοποθέτησε λίγη πλαστελίνη και πάτησέ την, ώστε να κλείσει όποια μικρή τρύπα τυχόν έμεινε ανάμεσα στο καλαμάκι και στο τοίχωμα της τρύπας που είχες κάνει στο καπάκι, για να μη διαφεύγει στη συνέχεια νερό.
Γέμισε τελείως το μπουκάλι με νερό από τη βρύση και ρίξε μέσα λίγη τέμπερα, ώστε να φαίνεται όταν ανεβαίνει στο καλαμάκι. Βίδωσε το καπάκι στη θέση του (Εικόνα 1). Βάλε το μπουκάλι μέσα στο μπολ και ρίξε στο μπολ ζεστό νερό. Τι παρατηρείς; Μετά από λίγο βάλε το μπουκάλι στη λεκάνη και ρίξε σε αυτή κρύο νερό. Τι παρατηρείς; Για να φαίνεται από απόσταση αυτό που παρατηρείς, τοποθέτησε πίσω από το καλαμάκι το φύλλο του χαρτιού.

Τι θα δεις:

Στο μπολ με το ζεστό νερό, το νερό μέσα στο μπουκάλι ανεβαίνει στο καλαμάκι (Εικόνα 2). Όταν, στη συνέχεια, το βάλεις στη λεκάνη με το κρύο νερό, κατεβαίνει.

Παρακολούθησε το βίντεο και συμπλήρωσε το Φύλλο Εργασίας

Ερευνητικό ερώτημα

Τι συμβαίνει στον όγκο του νερού όταν αυτό θερμαίνεται (πάνω από τους 4°C);

Α. Διατύπωσε μία υπόθεση, που θα μπορούσες να ελέγξεις πειραματικά σχετικά με το παραπάνω ερευνητικό ερώτημα.
……………………………………………………………………………………………………………………………………

Β1. Για να διευκολυνθείς στον έλεγχο της υπόθεσής σου, συμπλήρωσε τον παρακάτω πίνακα:

Β2. Περίγραψε το πείραμα που θα κάνεις, για να ελέγξεις την υπόθεσή σου.
……………………………………………………………………………………………………………………………………

Β3. Σε ποιο αποτέλεσμα προβλέπεις ότι θα καταλήξεις, όταν κάνεις το πείραμα που σχεδίασες;
……………………………………………………………………………………………………………………………………

Β4. Με τη βοήθεια κάποιου ενήλικα συγκέντρωσε τα υλικά που χρειάζεσαι, για να κάνεις το πείραμα.

Γ1. Κάνε το πείραμα, ακολουθώντας όλους τους κανόνες ασφαλείας, και κατάγραψε τις παρατηρήσεις σου.
……………………………………………………………………………………………………………………………………

Γ2. Επεξεργάσου τις παρατηρήσεις σου. Γράψε το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγεις. Έλεγξε μήπως από τις παρατηρήσεις σου μπορεί να υποστηριχθεί και κάποιο άλλο συμπέρασμα!
……………………………………………………………………………………………………………………………………

Γ3. Συμφωνεί το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξες με την πρόβλεψή σου; Αν δεν συμφωνεί, πού νομίζεις ότι έκανες λάθος;
……………………………………………………………………………………………………………………………………

Δ. Να παρουσιάσεις στην τάξη τα συμπεράσματά σου. Άκουσε, επίσης, προσεκτικά τα συμπεράσματα των υπόλοιπων παιδιών. Συμφωνούν με τα δικά σου; Αν όχι, στηρίζονται τα διαφορετικά συμπεράσματα σε έγκυρα δεδομένα;