Αφού μελετήσετε την επιστολή του Άγγελου Σικελιανού, σε σχέση με την τέχνη του καραγκιοζοπαίχτη, να απαντήσετε στις ερωτήσεις που ακολουθούν.
Γράμμα του Άγγελου Σικελιανού στον Σπαθάρη
Πολυαγαπημένε μου Σπαθάρη
Είμαι κάμποσες μέρες στην Κηφισιά, αλλά ακόμα πειθαρχώ στη θεραπεία που θα μου ξαναδώση, όπως πιστεύω, τις δυνάμεις που μου χρειάζονται για να τις δώσω κι εγώ, με τη σειρά μου, στο έργο μου, χωρίς φειδώ.
Έτσι δεν μπόρεσα ακόμα να Σε ιδώ, μήτε Σ’ εκάλεσα για να τα πούμε διεξοδικά.
Αυτό δεν θα πη πως δε Σε σκέπτομαι πολύ και Σένα και την Τέχνη Σου. Η Τέχνη Σου είναι στη βάση της λαϊκής ψυχής και ζωής και μακάριος που την αντικρύζει με τη σοβαρότητα που της οφείλεται∙ μέσα της δεν κατασταλάζει μόνο η λαγαρή* θυμοσοφία* του λαού μας μπρος στ’ ανάποδα του κόσμου, αλλά ξεσκεπάζεται κι η πηγαία δύναμη πόχει μέσα του και με την οποία υπερνικά αυτά τα ανάποδα με ψυχισμό ασύγκριτο, ανεβαίνοντας απ’ τα σκαλιά της θείας του εξυπνάδας ως με τις κορφές του ηρωισμού, κι αυτό με μια ανθρωπιά και μ’ ένα ανώτερο πολιτισμό που έχουν το ταίρι τους μονάχα στην αληθινά μεγάλη Τέχνη και που βρίσκονται σε «διαπασών» μαζύ της.
Κληρονόμος αυτής της παράδοσης, στην πιο αισθαντική* και ζωντανή μορφή της, είσαι Συ σήμερα και φαντάζεσαι με ποια εκτίμηση Σε βλέπω. Αυτή η παράδοση τα τελευταία χρόνια έχει βαθύνει εξαιρετικά με τις σκληρότατες δοκιμασίες που γνωρίσαμε. Γι’ αυτό ιδιαίτερα πλάι στην Τέχνη Σου μ’ απασχολούνε τ’ «Απομνημονεύματά» Σου. Ίσως δεν ξέρω άλλο πρόσφατο κείμενο που οι δοκιμασίες αυτές να καθρεφτίζονται έτσι άδολα και γνήσια. Είν’ απόλυτη ανάγκη να βρεθή ο άνθρωπος που θα τα δημοσιεύση −κάπου θα βρίσκεται και πρέπει να τον βρούμε. Αρκεί νάναι έξυπνος και τίμιος για να καταλάβει τι θησαυρό θα πάρη στα χέρια του.
Μόλις αισθανθώ καλύτερα θα ξαναγυρίσω στην προσπάθειά μου να τον βρούμε και πιστεύω πως ετούτη τη φορά θα τον πιτύχω*.
Χαίρομαι βαθιά που μαθαίνω πως η υγεία Σου πάει καλύτερα. Σε παρακαλώ να πης τα σεβάσματά μου στην έξοχη γυναίκα Σου και να μου φιλήσης τον Ευγένιο.
Ελπίζω γρήγορα ν’ ανταμώσουμε.
Δικός Σου για πάντα
ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ
Πηγή: Απομνημονεύματα Σ. ΣΠΑΘΑΡΗ και η τέχνη του Καραγκιόζη, εκδ. «Πέργαμος», Αθήνα 1960.
* λαγαρή: καθαρή, διαυγής
* θυμοσοφία: λαϊκή σοφία
* αισθαντική:
συναισθηματική, ευαίσθητη
* θα τον πιτύχω: θα τον βρω
Ερωτήσεις
Αφού μελετήσατε το γράμμα του Άγγελου Σικελιανού προς τον
καραγκιοζοπαίχτη Σωτήρη Σπαθάρη, πατέρα του Ευγένιου, να
επιλέξετε για καθεμία από τις παρακάτω ερωτήσεις τη σωστή
απάντηση.
1. Ποια άποψη εκφράζει ο Σικελιανός για το Θέατρο Σκιών;
(α) Το θεωρεί ως μια κατώτερη μορφή τέχνης, επειδή δεν
απευθύνεται σε ένα καλλιεργημένο κοινό.
(β) Του
καταλογίζει έλλειψη σοβαρότητας.
(γ) Θεωρεί ότι το Θέατρο
Σκιών παρουσιάζει ανθρώπους που υπερνικούν τα εμπόδια
αποκλειστικά με πονηριά, άρα δίνει μια υποτιμητική εικόνα για
τον λαό μας.
(δ) Θεωρεί ότι το Θέατρο Σκιών δεν έχει
αξιοποιήσει καθόλου τα διδάγματα από τις περιπέτειες του έθνους
μας.
(ε) Θεωρεί το Θέατρο Σκιών ως αληθινά σπουδαία τέχνη.
2. Ο Άγγελος Σικελιανός ήταν πνευματικός άνθρωπος με μεγάλο κύρος. Πώς αντιμετωπίζει στην παρακάτω επιστολή τον Σωτήρη Σπαθάρη;
(α) Με υποτιμητικό τρόπο.
(β) Με σεβασμό και θαυμασμό.
(γ) Διατυπώνοντας κάποιες επιφυλάξεις και αντιρρήσεις για
την προσωπικότητα και το έργο του Σ. Σπαθάρη.