### Δυνάμεις - Κινήσεις - Ψηφιακό Υλικό για Εκπαιδευτικούς
Αρχική | Δυνάμεις με επαφή και από απόσταση | Τριβή | Μπορούμε να αλλάξουμε σχήμα; | Πληροφορίες

Τριβή, μία δύναμη που άλλοτε μας βοηθάει και άλλοτε μας δυσκολεύει.

Με τις εναυσματικές εικόνες γίνεται συζήτηση και εισαγωγή της δύναμης της τριβής που άλλοτε είναι ανεπιθύμητη και άλλοτε επιθυμητή. Η διευκρίνιση αυτή θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση παρανοήσεων που μπορεί να έχουν οι μαθητές/τριες, ότι η τριβή είναι πάντα ανεπιθύμητη ή ότι εμφανίζεται μόνο όταν ένα σώμα κινείται. Αυτό θα αντιμετωπιστεί και στη συνέχεια με τον πειραματισμό και τις εφαρμογές των συμπερασμάτων τους στην καθημερινή ζωή, όπου θα διακρίνουν περιπτώσεις όπου η δύναμη τριβής είναι επιθυμητή και περιπτώσεις όπου η τριβή είναι ανεπιθύμητη.

Οι μαθητές/ τριες διατυπώνουν τις υποθέσεις τους για το τι θα συμβεί στον χιονοδρόμο όταν τελειώσει η διαδρομή του στο χιόνι και κινηθεί πάνω στο χώμα. Με την καθοδήγηση του/της εκπαιδευτικού οι μαθητές/τριες εντοπίζουν την εξάρτηση της τριβής από το είδος της επιφάνειας. Επίσης, διακρίνουν κι εδώ την περίπτωση επιθυμητής και ανεπιθύμητης τριβής.

Ώρα για πειράματα!

Οι μαθητές/τριες δοκιμάζουν να κινήσουν τη γόμα τους πάνω σε διαφορετικές επιφάνειες: στο θρανίο, στο χαρτί, σε γυαλόχαρτο. Μπορούν να δοκιμάσουν και άλλα υλικά, όπως χαρτόνι, τετράδιο, χώμα, πλαστικό κτλ. και να καταγράφουν τις παρατηρήσεις τους.

Ένα ακόμα πείραμα

Οι μαθητές/τριες με την καθοδήγηση του/της εκπαιδευτικού κατασκευάζουν ένα κεκλιμένο επίπεδο τοποθετώντας ένα βιβλίο (ή χαρτόνι) λοξά πάνω σε μια στοίβα βιβλίων.

Δοκιμάζουν να αφήσουν από το πάνω μέρος του ένα χάρτινο κουτάκι και σημειώνουν το σημείο στο οποίο σταμάτησε.

Δοκιμάζουν να επενδύσουν το κεκλιμένο επίπεδο με διάφορα υλικά, άλλα πιο λεία κι άλλα πιο τραχιά, όπως χαρτί, πλαστικό, ύφασμα, γυαλόχαρτο, αλουμινόχαρτο κτλ και καταγράφουν κάθε φορά την κίνηση του κουτιού.

Με το πείραμα αυτό εντοπίζουν τα υλικά με τα οποία γλιστράει περισσότερο ή λιγότερο το κουτί.

Πού συναντάμε την τριβή σ την καθημερινή ζωή;

Οι μαθητές/τριες εξηγούν με τη βοήθεια των εικόνων περιπτώσεις τριβής από την καθημερινή μας ζωή.

Μερικές φορές η τριβή είναι πολύ χρήσιμη! Άλλες φορές όχι!

Στη δραστηριότητα αυτή οι μαθητές/τριες διαχωρίζουν τις περιπτώσεις όπου η τριβή είναι επιθυμητή από τις περιπτώσεις όπου είναι ανεπιθύμητη, για άρση της παρανόησης που συχνά απαντάται σε μαθητές/τριες ότι η τριβή είναι πάντοτε ανεπιθύμητη.

Φτιάχνουμε κι εμείς ένα παιχνίδι που «νικάει» την τριβή!

Φτιάχνουμε ένα παιχνίδι που η λειτουργία του παραπέμπει στο hovercraft, καθώς κινείται πάνω σε ένα στρώμα αέρα, μειώνοντας έτσι την τριβή μεταξύ του cd και της επιφάνειας πάνω στην οποία κινείται.

Κολλάμε με κόλλα στιγμής ή σιλικόνη το καπάκι πάνω στην τρύπα του cd.

Μπορούμε να κολλήσουμε πάνω στο cd ένα κομμάτι χαρτί το οποίο έχουν χρωματίσει οι μαθητές/τριες.

Φουσκώνουμε το μπαλόνι και το τοποθετούμε πάνω στο στόμιο του καπακιού (το οποίο είναι κλειστό, για να μη φύγει ο αέρας του μπαλονιού).

Ανοίγουμε το καπάκι και δίνουμε μια μικρή ώθηση στην κατασκευή μας και παρακολουθούμε την κίνησή της η οποία διαρκεί περισσότερο και είναι πιο έντονη σε σχέση με το σκέτο cd χωρίς το μπαλόνι με τον αέρα.

Οι μαθητές/τριες καταγράφουν τις παρατηρήσεις τους δοκιμάζοντας και με λιγότερο ή περισσότερο φουσκωμένα μπαλόνια.

Μπορούν να παρακολουθήσουν την κατασκευή και την κίνηση του hovercraft στο σχετικό διαδραστικό βίντεο και να απαντήσουν σε σχετικές ερωτήσεις.

Με τη δραστηριότητα αξιολόγησης και στη συνέχεια με τον εννοιολογικό χάρτη οι μαθητές/τριες καλούνται να ταξινομήσουν τις περιπτώσεις τριβής σε επιθυμητές ή ανεπιθύμητες.