Ο Οικισμός της Ασβεσταριάς
Ο οικισμός στη θέση «Ασβεσταριά» του Πετρωτού Τρικάλων είναι ένας προϊστορικός οικισμός με διαχρονική κατοίκηση από τη Νεώτερη Νεολιθική έως την Υστεροελλαδική ΙΙΙΓ περίοδο.
Η θέση βρίσκεται στην εθνική οδό Λάρισας-Τρικάλων, στην κτηματική περιφέρεια Πετρωτού. Η ανασκαφή χαρακτηρίστηκε συστηματική το 2015.
Ο οικισμός εκτείνεται σε τουλάχιστον 50 στρέμματα, από τα οποία έχουν ανασκαφεί 2.800 τ.μ. Η θέση προστατεύεται βόρεια από λόφους των Χασίων (υψόμετρο 85-120 μ.) και νότια απλώνεται η πεδιάδα των Τρικάλων.
Χρονολογικές Περίοδοι
Ο οικισμός μετακινείται ανάλογα με τη χρονολογική περίοδο: τα κατάλοιπα της ΝΝ και ΠΕ βρίσκονται στο δυτικό τμήμα, της ΜΕ στο ανατολικό, και της ΥΕ στο κεντρικό.
Αριθμητικά Στοιχεία
Οικιστικά Κατάλοιπα
Αποκαλύφθηκαν τμήματα 15 κτηρίων που χρονολογούνται από την ΠΕ ΙΙ έως την ΥΕ ΙΙΙΓ.
ΠΕΧ και ΜΕΧ: Αψιδωτά κτήρια με την είσοδο σε μία από τις μακρές πλευρές.
ΥΕΧ: Κτήρια με παραλληλόγραμμη κάτοψη (μεγαρόσχημα).
Κτήρια
Κτήριο Ζ (ΠΕ ΙΙ)
Αψιδωτό κτήριο 8,75×7,00 μ. Είσοδος στη δυτική πλευρά, αψίδα στη νότια. Βρέθηκαν πίθος και αγκυρόσχημο ειδώλιο.
Κτήριο Ε (ΥΕ ΙΙΙΑ)
Μεγαρόσχημο κτήριο με τρεις οικοδομικές φάσεις. Διαστάσεις 16,21×5,60 μ. Τρεις χώροι και μνημειακή είσοδος.
Κτήριο Η (ΥΕ ΙΙΙΑ1)
Επίμηκες κτήριο με χώρο παρασκευής τροφής. Τρεις θερμικές κατασκευές, πάγκος με μαγειρικά σκεύη και 9 κρατευτές.
Κτήριο Ι (ΥΕ ΙΙΙΒ)
Κτήριο με στρωμένο δρόμο στη βόρεια παρειά και κλειστό λίθινο αγωγό αποχέτευσης.
Πολεοδομικά Στοιχεία
Εντοπίστηκε τμήμα δρόμου στρωμένου με αργούς λίθους, κατά μήκος του Κτηρίου Ι (ΥΕ ΙΙΙΒ). Υπήρχαν διακριτοί χώροι για κατοικίες και ταφές, αν και σε επόμενες περιόδους οι κατοικίες μπορεί να κατελάμβαναν παλαιότερους χώρους ταφής.
Τα Νεκροταφεία
Ανασκάφηκαν 44 ταφές που ανήκουν σε 8 διαφορετικά νεκροταφεία. Από αυτές, 35 ανήκουν σε τέσσερα νεκροταφεία της ΥΕΧ.
Τύποι Τάφων
Παρατηρήσεις
- Οι περισσότερες ταφές είναι ατομικές (εκτός μιας διπλής και μιας τριπλής)
- Οι λακκοειδείς τάφοι συνεχίζουν έως την ΥΕ ΙΙΙ
- Οι κιβωτιόσχημοι τάφοι εμφανίζονται στη ΜΕΧ
- Στους κιβωτιόσχημους συνήθως βρέφη ή παιδιά
Ταφικά Έθιμα
Παρατηρήθηκαν δευτερογενείς ταφές (ανακομιδές): τα οστά παραμερίζονταν ή μεταφέρονταν έξω από τον τάφο για τον νέο νεκρό.
Εντοπίστηκαν ενδείξεις νεκρόδειπνων: ίχνη καύσης, ξυλάνθρακες, οστά ζώων και όστρακα αγγείων με ίχνη καύσης.
Φωτογραφικό Υλικό
Υλικός Πολιτισμός
Κεραμική
Διακοσμητικά στοιχεία: οριζόντιες ζώνες, επάλληλα τρίγωνα, σπείρες, «ρακέτα», πορφύρα. Υπάρχουν και πτηνόσχημα αγγεία.
Ειδώλια & Κοσμήματα
Πήλινα ειδώλια τύπου Φ, Ψ και ζωόμορφα. Βρέθηκαν ως κτερίσματα και στο εσωτερικό κατοικιών.
Πήλινες και μεταλλικές χάντρες, χάλκινα δακτυλίδια και ενώτια, περίαπτα, περόνες (χάλκινες και οστέινες), κομβία.
Λίθινα, οστέινα και μεταλλικά εργαλεία. Σφονδύλια, υφαντικά βάρη. Μίτρες χύτευσης μετάλλων και ακροφύσια (απόδειξη μεταλλουργικού εργαστηρίου).
Εμπορικές Επαφές
Εντοπίστηκαν εισηγμένα αγγεία κυρίως από την Αργολίδα, καθώς και κεραμική από χανιώτικο πηλό. Αγγεία τύπου Maliq (Αλβανία) και τμήμα ειδωλίου που παραπέμπει σε κυπριακό τύπο.
Εντοπίστηκαν δύο μεταλλικές γραφίδες - σημαντικό εύρημα για οικισμό της ΥΕΧ στη δυτική Θεσσαλία.
Οικονομία
Ζώα
Καλλιέργειες
Βιβλιογραφία
- Βαϊοπούλου Μ., «Οικισμός στη θέση "Ασβεσταριά" Πετρωτού Τρικάλων», Θέματα Αρχαιολογίας 2019, 3(3): 320-337
- Βαϊοπούλου Μ., «Νεκροταφείο της ΥΕΧ στο Πετρωτό Τρικάλων», Αρχαιολογική Εφημερίς 156, 2017