Ιστορικός όρος
Κλέφτες
Έλληνες που κατά την Τουρκοκρατία έφτιαξαν παράνομες ένοπλες ομάδες στα βουνά, αντιστεκόμενοι στους κατακτητές.
Εμφανίζονται 22 όροι
Ιστορικός όρος
Αρματολοί
Ένοπλες ομάδες από πρώην κλέφτες που δημιούργησαν οι Οθωμανοί Τούρκοι για να αντιμετωπίσουν τους κλέφτες.
Ιστορικός όρος
Διονύσιος ο Φιλόσοφος
Μητροπολίτης Λάρισας που το 1611 προσπάθησε να κινητοποιήσει τους Έλληνες της ορεινής Θεσσαλίας και της Θεσπρωτίας να επαναστατήσουν, χωρίς επιτυχία.
Ιστορικός όρος
Ναυμαχία της Ναυπάκτου (1571)
Ναυμαχία όπου Μανιάτες, Σουλιώτες, Κρητικοί και Κερκυραίοι πολέμησαν τους Τούρκους μαζί με Ισπανούς και Βενετούς.
Ιστορικός όρος
Ορλώφικα (1770)
Η εξέγερση των Ελλήνων στη Μάνη με τη βοήθεια των αδερφών Ορλώφ από τη Ρωσία, που όμως απέτυχε.
Ιστορικός όρος
Δασκαλογιάννης
Ο Κρητικός πρόκριτος Ιωάννης Βλάχος που ξεσήκωσε τους κατοίκους στα Σφακιά, ταυτόχρονα με τα Ορλώφικα.
Ιστορικός όρος
Ναυμαχία στο Τσεσμέ (1770)
Η νικηφόρα για τους Ρώσους ναυμαχία, στην οποία Έλληνες συμμετείχαν μαζί τους κατά των Τούρκων.
Ιστορικός όρος
Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή (1774)
Η συνθήκη που έδωσε στους Ρώσους το δικαίωμα να προστατεύουν τους Χριστιανούς της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και στους Έλληνες εμπόρους να πλέουν στο Αιγαίο υπό ρωσική σημαία.
Ιστορικός όρος
Λάμπρος Κατσώνης
Συνταγματάρχης του ρωσικού αυτοκρατορικού στρατού που πραγματοποίησε επιδρομές στα τουρκικά παράλια της Μικράς Ασίας.
Ιστορικός όρος
«Ξανθό γένος του Βορρά»
Οι Ρώσοι, από τους οποίους οι Έλληνες ήλπιζαν ότι θα έρθει η απελευθέρωσή τους, σύμφωνα με φήμες που κυκλοφόρησαν μετά την Άλωση.
Λεξιλόγιο
Αντίσταση
Η προσπάθεια ενός λαού να αντισταθεί στην ξένη κυριαρχία με διάφορους τρόπους.
Οι Έλληνες δεν αποδέχθηκαν την κυριαρχία των Τούρκων και προσπάθησαν, σε πολλές περιπτώσεις, να εξεγερθούν και να απελευθερωθούν.
Λεξιλόγιο
Εκκλησιαστικές φράσεις
Φράσεις με διπλή έννοια, θρησκευτική αλλά και εθνική, που χρησιμοποιούσαν οι Έλληνες για να κρατήσουν την ταυτότητά τους.
Οι Έλληνες χρησιμοποιούσαν εκκλησιαστικές φράσεις με διπλή έννοια, όπως «Σώσον Κύριε τον λαόν Σου» και «Καλή Ανάσταση».
Λεξιλόγιο
Θρύλοι
Προφορικές διηγήσεις για πρόσωπα και γεγονότα του παρελθόντος, συνήθως με κολακευτικό χαρακτήρα, που συνδυάζουν στοιχεία πραγματικότητας και μύθου.
Για τους κλέφτες δημιουργήθηκαν αρκετοί θρύλοι και παραδόσεις.
Λεξιλόγιο
Παραδόσεις
Ιστορίες, έθιμα και πεποιθήσεις που περνούν από γενιά σε γενιά.
Οι Έλληνες χρησιμοποιούσαν διάφορες παραδόσεις με αισιόδοξα μηνύματα για τον Ελληνισμό, όπως η γοργόνα αδερφή του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Λεξιλόγιο
Κλέφτικα τραγούδια
Δημοτικά τραγούδια που εξυμνούσαν τη γενναιότητα και την αντίσταση των Ελλήνων απέναντι στους κατακτητές.
Οι Έλληνες δημιούργησαν κλέφτικα τραγούδια που εξυμνούσαν τη γενναιότητα και την αντίσταση των Ελλήνων απέναντι στους κατακτητές.
Λεξιλόγιο
Συμβολικές φράσεις
Φράσεις με κρυφό νόημα που χρησιμοποιούνταν για να εκφράσουν ιδέες χωρίς να γίνουν αντιληπτές από τους κατακτητές.
Επειδή δεν μπορούσαν να εκφράζουν ελεύθερα τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους, οι Έλληνες χρησιμοποίησαν συμβολικές φράσεις για να κρατήσουν ζωντανή την ταυτότητά τους.
Λεξιλόγιο
Φήμες
Πληροφορίες αβέβαιης προέλευσης που διαδίδονται από στόμα σε στόμα.
Η ελπίδα για απελευθέρωση βασίστηκε σε φήμες που κυκλοφόρησαν από την εποχή της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης.
Λεξιλόγιο
Ναυτιλία
Η δραστηριότητα που αφορά τα πλοία και τις θαλάσσιες μεταφορές.
Η Συνθήκη του Κιουτσούκ Καϊναρτζή έδωσε στους Έλληνες εμπόρους το δικαίωμα να πλέουν στο Αιγαίο, ενισχύοντας τη ναυτιλία και το εμπόριο τους.
Λεξιλόγιο
Απελευθέρωση
Η απόκτηση της ελευθερίας.
Στα τέλη του 18ου αιώνα, οι Έλληνες, επηρεασμένοι από τις ιδέες του Διαφωτισμού και της Γαλλικής Επανάστασης, συνειδητοποίησαν ότι η απελευθέρωσή τους μπορούσε να επιτευχθεί μόνο με δικές τους δυνάμεις.
Λεξιλόγιο
Εθνική διάσταση
Το εθνικό και πατριωτικό νόημα που κρυβόταν πίσω από θρησκευτικές ή άλλες εκφράσεις.
Οι εκκλησιαστικές φράσεις «Σώσον Κύριε τον λαόν Σου» και «Καλή Ανάσταση» απέκτησαν εθνική διάσταση για τους υπόδουλους Έλληνες.