Γλωσσάρι: Η κατάκτηση της ελληνικής χερσονήσου και οι συνθήκες ζωής των υπόδουλων

Ενότητα Β΄ • Οι Έλληνες κάτω από ξένη κυριαρχία

ΣΤ' Δημοτικού • Ιστορία

Εμφανίζονται 23 όροι
Ιστορικός όρος

Οθωμανική Αυτοκρατορία

Η αυτοκρατορία των Οθωμανών Τούρκων που κατέκτησε την ελληνική χερσόνησο από τον 14ο έως τον 15ο αιώνα.

Ιστορικός όρος

Τουρκοκρατία

Η περίοδος από την Άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453) έως την Επανάσταση του 1821, όπου η Ελλάδα βρισκόταν υπό οθωμανική κυριαρχία.

Ιστορικός όρος

Άλωση της Κωνσταντινούπολης (1453)

Η κατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τους Οθωμανούς, που τερμάτισε οριστικά τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία.

Ιστορικός όρος

Σύστημα των θεμάτων

Το διοικητικό σύστημα του Βυζαντίου, που καταργήθηκε μετά την οθωμανική κατάκτηση.

Ιστορικός όρος

Λατινοκρατία

Η περίοδος κατά την οποία ορισμένες ελληνικές περιοχές βρίσκονταν υπό τον έλεγχο Δυτικών (Λατίνων), όπως Φράγκων και Βενετών.

Ιστορικός όρος

Παιδομάζωμα

Η βίαιη αρπαγή χριστιανόπουλων από τους Οθωμανούς για να γίνουν γενίτσαροι ή δούλοι του Σουλτάνου.

Ιστορικός όρος

Σουλτάνος

Ο ανώτατος άρχοντας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με απόλυτη εξουσία.

Ιστορικός όρος

Ιεροδικεία

Τα δικαστήρια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας όπου εξετάζονταν οι σοβαρές δικαστικές υποθέσεις.

Ιστορικός όρος

Μικτοί γάμοι

Γάμοι μεταξύ ανθρώπων διαφορετικής θρησκείας ή εθνικότητας, που αναπτύχθηκαν μεταξύ Ελλήνων και Βενετών.

Ιστορικός όρος

Ισθμός

Στενή λωρίδα εδάφους που χωρίζει δύο θάλασσες και ενώνει δύο ηπειρωτικά τμήματα.

Ιστορικός όρος

Φόρος της δεκάτης

Τακτικός φόρος που επέβαλε ο Σουλτάνος, απαιτώντας την καταβολή ποσού ίσου με το 10% της συνολικής παραγωγής.

Λεξιλόγιο

Υπόδουλοι

Οι άνθρωποι που ζουν κάτω από ξένη κυριαρχία, χωρίς ελευθερία και δικαιώματα.

Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, οι Έλληνες ζούσαν σε δύσκολες συνθήκες ως υπόδουλοι.
Λεξιλόγιο

Φόροι

Τα χρήματα ή αγαθά που πληρώνουν οι πολίτες στο κράτος ή στον κατακτητή.

Οι Έλληνες πλήρωναν περισσότερους φόρους, όπως κεφαλικός φόρος σπιτιού και φόρος για χρήση της γης.
Λεξιλόγιο

Αγγαρείες

Υποχρεωτικές, δυσάρεστες και κουραστικές εργασίες που επιβάλλονται σε κάποιον.

Οι Έλληνες αναγκάζονταν να συμμετέχουν σε αγγαρείες για την κατασκευή δημόσιων έργων.
Λεξιλόγιο

Αιχμαλωτίζω

Συλλαμβάνω κάποιον με τη βία και τον κρατώ φυλακισμένο.

Πολλές φορές οι Έλληνες σφάζονταν και αιχμαλωτίζονταν ή αρπάζονταν με το παιδομάζωμα.
Λεξιλόγιο

Εξισλαμισμός

Η αναγκαστική ή εθελοντική αλλαγή θρησκείας και η υιοθέτηση του Ισλάμ.

Οι Έλληνες συχνά αναγκάζονταν να γίνουν Μουσουλμάνοι μέσω εξισλαμισμού.
Λεξιλόγιο

Αγάδες / Μπέηδες

Οι τοπικοί Τούρκοι ηγέτες που δεν ελέγχονταν αποτελεσματικά από τον Σουλτάνο.

Οι συνθήκες για τους Χριστιανούς ήταν ακόμη πιο δύσκολες, καθώς οι τοπικοί ηγέτες, αγάδες ή μπέηδες, δεν ελέγχονταν αποτελεσματικά από τον Σουλτάνο.
Λεξιλόγιο

Σχετική βελτίωση

Μια μικρή βελτίωση που δεν λύνει πλήρως ένα πρόβλημα, αλλά κάνει την κατάσταση λίγο καλύτερη.

Από τα μέσα του 16ου αιώνα παρατηρήθηκε μια σχετική βελτίωση στις συνθήκες ζωής των Ελλήνων.
Λεξιλόγιο

Ιδεολογική προετοιμασία

Η διαμόρφωση των ιδεών και της σκέψης ενός λαού για να ετοιμαστεί για κάτι σημαντικό, όπως μια επανάσταση.

Η πρόοδος στην εκπαίδευση αποτέλεσε βασικό παράγοντα για την ιδεολογική προετοιμασία της Επανάστασης του 1821.
Λεξιλόγιο

Λατινοκρατούμενα μέρη

Οι περιοχές που βρίσκονταν υπό τον έλεγχο των Δυτικών (Βενετών, Φράγκων) και όχι των Οθωμανών.

Ούτε στα λατινοκρατούμενα μέρη, όμως, οι συνθήκες ζωής των Ελλήνων ήταν καλές.
Λεξιλόγιο

Φεουδάρχες

Οι ευγενείς που είχαν μεγάλες εκτάσεις γης και εξουσία πάνω στους αγρότες που τις καλλιεργούσαν.

Στα λατινοκρατούμενα μέρη οι Έλληνες πλήρωναν βαριά φορολογία και απέδιδαν μέρος της παραγωγής τους στους φεουδάρχες.
Λεξιλόγιο

Σύμμαχοι

Αυτοί που συνεργάζονται και υποστηρίζουν ο ένας τον άλλον για έναν κοινό σκοπό.

Οι συνεχείς κατακτήσεις βενετικών περιοχών από τους Οθωμανούς έφεραν τους Βενετούς πιο κοντά στους Έλληνες, καθώς τους θεωρούσαν πλέον πολύτιμους συμμάχους.
Λεξιλόγιο

Παρακμή

Η σταδιακή φθορά και μείωση της ανάπτυξης σε όλα τα επίπεδα ενός κράτους ή ενός πολιτισμού.

Το Βυζάντιο, ήδη από τον 13ο αιώνα, αντιμετώπιζε σοβαρά οικονομικά, πολιτικά και στρατιωτικά προβλήματα που οδήγησαν στην παρακμή του.