Γλωσσάρι: Κατοχή, εθνική αντίσταση, απελευθέρωση και Εμφύλιος Πόλεμος (1941-1949)

Ενότητα Ε΄ • Η Ελλάδα κατά τον 20ό αιώνα

ΣΤ' Δημοτικού • Ιστορία

Εμφανίζονται 22 όροι
Ιστορικός όρος

Κατοχή της Ελλάδας (1941-1944)

Η περίοδος κατά την οποία η Ελλάδα βρισκόταν υπό τον έλεγχο των δυνάμεων του Άξονα. Η Γερμανία διαίρεσε τη χώρα σε τρία μέρη, κρατώντας τα πιο σημαντικά εδάφη για τον ίδια και δίνοντας τα υπόλοιπα στην Ιταλία και στη Βουλγαρία.

Ιστορικός όρος

Τριπλή Κατοχή

Η διαίρεση της Ελλάδας σε τρεις ζώνες κατοχής: οι Γερμανοί κράτησαν την Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, την Κεντρική Μακεδονία, την Κρήτη και ορισμένα νησιά του Αιγαίου. Οι Βούλγαροι πήραν την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη. Οι Ιταλοί απέκτησαν τα υπόλοιπα εδάφη (το μεγαλύτερο μέρος της χώρας). Μετά τον Σεπτέμβριο του 1943, όταν η Ιταλία συνθηκολόγησε, όλες οι περιοχές πέρασαν στα χέρια των Γερμανών.

Ιστορικός όρος

Μεγάλος Λιμός (1941-1942)

Η πείνα που έπληξε ιδιαίτερα τις πόλεις κατά την περίοδο της Κατοχής, με αποτέλεσμα να πεθάνουν μόνο τον χειμώνα του 1941-1942 περισσότεροι από 250.000 Έλληνες.

Ιστορικός όρος

Ε.Α.Μ./Ε.Λ.Α.Σ.

Το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (Ε.Α.Μ.) και ο Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός (Ε.Λ.Α.Σ.), η σημαντικότερη αντιστασιακή οργάνωση που είχε δράση σε όλη τη χώρα. Δημιούργησε την ορεινή κυβέρνηση τον Μάρτιο του 1944.

Ιστορικός όρος

Ε.Δ.Ε.Σ.

Ο Εθνικός Δημοκρατικός Ελληνικός Σύνδεσμος, αντιστασιακή οργάνωση που έδρασε κυρίως στην Ήπειρο.

Ιστορικός όρος

Ε.Κ.Κ.Α.

Η Εθνική και Κοινωνική Απελευθέρωση, μια σημαντική αντιστασιακή οργάνωση.

Ιστορικός όρος

Ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου (25 Νοεμβρίου 1942)

Μία από τις σημαντικότερες ενέργειες της Εθνικής Αντίστασης, η οποία δημιούργησε προβλήματα στον ανεφοδιασμό του Άξονα στην Αφρική.

Ιστορικός όρος

Απελευθέρωση της Ελλάδας (1944)

Η αποχώρηση των Γερμανών από την Ελλάδα στα τέλη του 1944, ύστερα από τις ήττες τους σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ιστορικός όρος

Επίσημη κυβέρνηση

Η κυβέρνηση που αναγνωρίζονταν από τους Συμμάχους κατά την περίοδο της Κατοχής.

Ιστορικός όρος

Ορεινή κυβέρνηση

Η κυβέρνηση που είχε δημιουργήσει το Ε.Α.Μ. τον Μάρτιο του 1944, η οποία λειτουργούσε παράλληλα με την επίσημη κυβέρνηση.

Ιστορικός όρος

Εμφύλιος Πόλεμος (1946-1949)

Ο πόλεμος που ξεκίνησε το 1946 στην Ελλάδα, μεταξύ των δυνάμεων της επίσημης κυβέρνησης και των δυνάμεων του Ε.Α.Μ. Κράτησε τρία χρόνια, προκαλώντας πολλές καταστροφές και θανάτους. Ο πόλεμος τελείωσε το 1949, με τη νίκη της επίσημης κυβέρνησης.

Ιστορικός όρος

Εθνική Αντίσταση

Το σύνολο των ενεργειών που πραγματοποίησαν οι Έλληνες εναντίον των κατακτητών κατά την περίοδο της Κατοχής, ιδρύοντας τρεις σημαντικές αντιστασιακές οργανώσεις: το Ε.Α.Μ./Ε.Λ.Α.Σ., τον Ε.Δ.Ε.Σ. και την Ε.Κ.Κ.Α.

Λεξιλόγιο

Κατοχή

Η κατάσταση κατά την οποία μια χώρα ή περιοχή βρίσκεται υπό τον έλεγχο ξένων στρατευμάτων. Στην Ιστορία, αναφέρεται συχνά στην Κατοχή της Ελλάδας από τις δυνάμεις του Άξονα κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο (1941-1944).

Κατά την περίοδο της Κατοχής, το μεγαλύτερο πρόβλημα για τους Έλληνες ήταν το οικονομικό.
Λεξιλόγιο

Πείνα

Η έντονη ανάγκη για τροφή, η έλλειψη φαγητού.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετώπισαν οι Έλληνες ήταν η πείνα.
Λεξιλόγιο

Αντιστέκομαι

Αρνούμαι να υποταχθώ, αντιδρώ σε κάτι που θεωρώ άδικο ή καταπιεστικό.

Παρά τις πολλές δυσκολίες, οι Έλληνες δε σταμάτησαν ποτέ να αντιστέκονται.
Λεξιλόγιο

Αντίποινα

Εκδικητικές ενέργειες ως απάντηση σε κάποια επίθεση ή βλάβη.

Οι αντιστασιακές ενέργειες συχνά οδηγούσαν σε αντίποινα, με χιλιάδες Έλληνες να σκοτώνονται.
Λεξιλόγιο

Συνθηκολογώ

Δέχομαι να σταματήσω τον πόλεμο υπό ορισμένους όρους, συνήθως όταν έχω ηττηθεί.

Μετά τον Σεπτέμβριο του 1943, όταν η Ιταλία συνθηκολόγησε, οι περιοχές της πέρασαν στα χέρια των Γερμανών.
Λεξιλόγιο

Διχασμός

Η διαίρεση μιας κοινωνίας ή ομάδας σε δύο αντίπαλα μέρη.

Οι διχασμοί και τα μίση που δημιουργήθηκαν ταλαιπώρησαν την Ελλάδα για δεκαετίες.
Λεξιλόγιο

Εμφύλιος

Πόλεμος μεταξύ πολιτών της ίδιας χώρας.

Το 1946 ξεκίνησε εμφύλιος πόλεμος στην Ελλάδα, που κράτησε τρία χρόνια.
Λεξιλόγιο

Καταστροφή

Η μεγάλη ζημιά ή η ολοκληρωτική καταστροφή κάποιου πράγματος.

Ο Εμφύλιος Πόλεμος προκάλεσε πολλές καταστροφές και θανάτους.