Γλωσσάρι: Η περίοδος του Μεσοπολέμου (1919-1939)

Ενότητα Ε΄ • Η Ελλάδα κατά τον 20ό αιώνα

ΣΤ' Δημοτικού • Ιστορία

Εμφανίζονται 27 όροι
Ιστορικός όρος

Μεσοπόλεμος (1919-1939)

Η περίοδος μεταξύ του Α' και του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Ιστορικός όρος

Συνθήκη της Λωζάνης (1923)

Η συνθήκη που υπέγραψαν Ελλάδα και Τουρκία τον Ιούλιο του 1923, με την οποία η Τουρκία απέκτησε τη Μικρά Ασία, την Ανατολική Θράκη, την Ίμβρο και την Τένεδο, και επιβλήθηκε υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών.

Ιστορικός όρος

Ανταλλαγή πληθυσμών (1923)

Η υποχρεωτική μετακίνηση των Μουσουλμάνων της Ελλάδας στην Τουρκία και των Ορθόδοξων Ελλήνων της Τουρκίας στην Ελλάδα, που επιβλήθηκε με τη Συνθήκη της Λωζάνης. Στον τόπο τους παρέμειναν μόνο οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης, της Ίμβρου και της Τενέδου, καθώς και οι Μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης.

Ιστορικός όρος

Ανακωχή των Μουδανιών (1922)

Η προσωρινή διακοπή των εχθροπραξιών που υπέγραψε η νέα ελληνική κυβέρνηση τον Οκτώβριο του 1922.

Ιστορικός όρος

Στρατιωτικό κίνημα (11 Σεπτεμβρίου 1922)

Το κίνημα που πραγματοποιήθηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 1922, το οποίο ανάγκασε τον βασιλιά Κωνσταντίνο και την κυβέρνησή του να παραιτηθούν.

Ιστορικός όρος

Δίκη των Έξι (1922)

Η δίκη κατά την οποία οι βασικοί υπεύθυνοι για τη Μικρασιατική Καταστροφή καταδικάστηκαν σε θάνατο.

Ιστορικός όρος

Ελευθέριος Βενιζέλος

Έλληνας πολιτικός που το 1928 ανέλαβε και πάλι την πρωθυπουργία της χώρας, προσπαθώντας να βελτιώσει την οικονομική της κατάσταση. Εκπροσώπησε την Ελλάδα στις διαπραγματεύσεις για τη Συνθήκη της Λωζάνης.

Ιστορικός όρος

Ιωάννης Μεταξάς

Έλληνας πολιτικός που το 1936 αυτοανακηρύχθηκε προστάτης της χώρας και ανέλαβε την εξουσία, επιβάλλοντας δικτατορικό καθεστώς.

Ιστορικός όρος

Δικτατορία Μεταξά (1936)

Το δικτατορικό καθεστώς που επέβαλε ο Ιωάννης Μεταξάς το 1936, χαρακτηριζόμενο από πολιτική καταπίεση.

Ιστορικός όρος

Παγκόσμια οικονομική κρίση (1929)

Η οικονομική κρίση που ξεκίνησε στις Η.Π.Α. το 1929 και επηρέασε όλα τα κράτη. Ενίσχυε την ανισότητα ανάμεσα στις ανώτερες και κατώτερες κοινωνικές τάξεις, δημιουργώντας συνθήκες που ευνόησαν την άνοδο ολοκληρωτικών καθεστώτων.

Ιστορικός όρος

Ναζισμός

Η ιδεολογία του Γερμανικού εθνικοσοσιαλισμού, εκδοχή του φασισμού σε ακραία μορφή, που εμπεριέχει τον βιολογικό ρατσισμό. Αναπτύχθηκε στη Γερμανία υπό τον Αδόλφο Χίτλερ.

Ιστορικός όρος

Φασισμός

Ακροδεξιά εθνικιστική και αυταρχική ιδεολογία, που αποσκοπεί στην κατάργηση της δημοκρατίας και του κοινοβουλευτισμού. Επικράτησε στην Ιταλία υπό τον Μπενίτο Μουσολίνι.

Ιστορικός όρος

Σοβιετική Ένωση

Το κράτος στο οποίο ο Ιωσήφ Στάλιν ανέλαβε την εξουσία μετά τον θάνατο του Λένιν.

Ιστορικός όρος

Αδόλφος Χίτλερ

Ο ηγέτης του ναζισμού στη Γερμανία, ο οποίος επικράτησε και οδήγησε τη χώρα στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ιστορικός όρος

Μπενίτο Μουσολίνι

Ο ηγέτης του φασισμού στην Ιταλία, ο οποίος συμμάχησε με τον Χίτλερ.

Ιστορικός όρος

Ιωσήφ Στάλιν

Ο ηγέτης της Σοβιετικής Ένωσης που ανέλαβε την εξουσία μετά τον θάνατο του Λένιν.

Ιστορικός όρος

Ολοκληρωτικά καθεστώτα

Πολιτικά συστήματα στα οποία το κράτος ελέγχει πλήρως όλες τις πτυχές της ζωής των πολιτών.

Λεξιλόγιο

Πρόσφυγες

Οι άνθρωποι που εγκαταλείπουν την πατρίδα τους, το κράτος δηλαδή του οποίου είναι πολίτες, δίχως τη θέλησή τους, υπό τον φόβο διώξεων.

Τους πρώτους μήνες μετά τη Μικρασιατική καταστροφή, έφτασαν στην Ελλάδα σχεδόν 1.000.000 πρόσφυγες.
Λεξιλόγιο

Διώξεις

Οι ενέργειες που γίνονται για να συλληφθεί κάποιος που έχει παρανομήσει.

Μετά την καταστροφή της Σμύρνης, οι Τούρκοι συνέχισαν τις διώξεις σε ολόκληρη τη Βορειοδυτική Μικρά Ασία.
Λεξιλόγιο

Ανακωχή

Η προσωρινή διακοπή των εχθροπραξιών έπειτα από συνεννόηση των αντιπάλων.

Η νέα κυβέρνηση υπέγραψε την Ανακωχή των Μουδανιών τον Οκτώβριο του 1922.
Λεξιλόγιο

Φυματίωση

Λοιμώδης νόσος που προσβάλλει συνήθως τους πνεύμονες.

Ασθένειες, όπως η φυματίωση και η ελονοσία, επλήττουν τους πρόσφυγες.
Λεξιλόγιο

Ελονοσία

Λοιμώδης ενδημική νόσος που μεταδίδεται στον άνθρωπο από τα κουνούπια.

Ασθένειες, όπως η φυματίωση και η ελονοσία, επλήττουν τους πρόσφυγες.
Λεξιλόγιο

Έλλειψη

Η κατάσταση κατά την οποία κάτι δεν υπάρχει ή δεν επαρκεί.

Τρόφιμα και άλλα βασικά αγαθά ήταν σε έλλειψη για τους πρόσφυγες.
Λεξιλόγιο

Ταλαιπωρημένος

Αυτός που έχει υποφέρει πολύ, σωματικά ή ψυχικά.

Οι πρόσφυγες ήταν εξαιρετικά ταλαιπωρημένοι από τις συνθήκες διαβίωσης.
Λεξιλόγιο

Πρόχειρος

Αυτός που γίνεται γρήγορα, χωρίς προσοχή ή σχεδιασμό.

Πολλοί πρόσφυγες έμεναν σε πρόχειρες κατασκευές, καθώς δεν υπήρχαν αρκετά διαθέσιμα κτήρια.
Λεξιλόγιο

Αστάθεια

Η κατάσταση κατά την οποία κάτι δεν είναι σταθερό ή ασφαλές.

Τα επόμενα χρόνια χαρακτηρίστηκαν από πολιτική αστάθεια εξαιτίας πραξικοπημάτων.