Γλωσσάρι: Η Μικρασιατική Εκστρατεία και η Καταστροφή (1919-1922)

Ενότητα Ε΄ • Η Ελλάδα κατά τον 20ό αιώνα

ΣΤ' Δημοτικού • Ιστορία

Εμφανίζονται 18 όροι
Ιστορικός όρος

Μικρασιατική Εκστρατεία (1919-1922)

Η στρατιωτική επιχείρηση του ελληνικού στρατού στη Μικρά Ασία. Το 1919 ο στρατός επέστρεψε στη Σμύρνη και το πρώτο διάστημα κατάφερε να επεκταθεί στο εσωτερικό της Μικράς Ασίας, αλλά το 1922 ηττήθηκε από τους Τούρκους.

Ιστορικός όρος

Μικρασιατική Καταστροφή (1922)

Η καταστροφή που σήμανε τη λήξη της ελληνικής παρουσίας στη Μικρά Ασία και τον Πόντο, η οποία είχε ξεκινήσει από τον 10ο αιώνα π.Χ. Περισσότεροι από 1.500.000 Έλληνες αναγκάστηκαν να γίνουν πρόσφυγες, αλλάζοντας για πάντα την κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα της Ελλάδας.

Ιστορικός όρος

Καταστροφή της Σμύρνης (Αύγουστος 1922)

Στα τέλη Αυγούστου 1922, οι Τούρκοι μπήκαν στη Σμύρνη και κατέστρεψαν ολοκληρωτικά τις ελληνικές και αρμενικές συνοικίες της πόλης. Χιλιάδες Έλληνες σφαγιάστηκαν, ενώ οι υπόλοιποι κατέφυγαν στα πλοία και έφτασαν στην Ελλάδα.

Ιστορικός όρος

Τουρκικό Εθνικό Κίνημα

Το κίνημα υπό την ηγεσία του Κεμάλ Ατατούρκ που εναντιωνόταν στις αποφάσεις του επίσημου τουρκικού κράτους και συγκρουόταν με τους Έλληνες. Είχε την υποστήριξη της Ιταλίας και των Σοβιετικών, που ενίσχυαν τους Τούρκους με όπλα και χρήματα.

Ιστορικός όρος

Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ

Ο ηγέτης του Τουρκικού Εθνικού Κινήματος και αργότερα πρόεδρος της Τουρκίας (1923-1938). Ήταν υποστηρικτής του εθνικισμού των Νεότουρκων από το 1908, υπεράσπισε την Καλλίπολη το 1915 και ηγήθηκε του κινήματος κατά τον τουρκο-ελληνικό πόλεμο 1919-1922.

Ιστορικός όρος

Ελευθέριος Βενιζέλος

Πρωθυπουργός της Ελλάδας που ηττήθηκε στις εκλογές του Νοεμβρίου 1920. Η ήττα του οφειλόταν στην κούραση του λαού από τις πολεμικές επιχειρήσεις και στις βαθιές πληγές του Εθνικού Διχασμού.

Ιστορικός όρος

Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α'

Ο βασιλιάς που επανέφερε ο συνασπισμός κομμάτων που επικράτησε στις εκλογές του 1920, γεγονός που εξόργισε την Αντάντ. Η επιστροφή του διέκοψε τη στήριξη των Μεγάλων Δυνάμεων προς την Ελλάδα.

Ιστορικός όρος

Μάχη του Σαγγάριου (1921)

Μεγάλη μάχη κατά την οποία ο ελληνικός στρατός πέρασε τον ποταμό Σαγγάριο, αλλά δεν κατάφερε να φτάσει στην Άγκυρα.

Ιστορικός όρος

Συνθήκη των Σεβρών (1920)

Η συνθήκη βάσει της οποίας η Ελλάδα είχε αποκτήσει εδάφη από την Τουρκία μετά το τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.

Ιστορικός όρος

Εθνικός Διχασμός

Η περίοδος διχασμού της ελληνικής κοινωνίας μεταξύ βενιζελικών και αντιβενιζελικών, που είχε αφήσει βαθιές πληγές στους Έλληνες.

Ιστορικός όρος

Αρμένιοι

Λαός της Ανατολίας που υπέστη διώξεις και γενοκτονία κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο. Πολλοί Αρμένιοι υποχώρησαν μαζί με τους Έλληνες, φοβούμενοι αντίποινα.

Ιστορικός όρος

Κιρκάσιοι

Λαός που κατάγεται από την περιοχή βορειοανατολικά της Μαύρης Θάλασσας. Πολλοί Κιρκάσιοι εγκαταστάθηκαν στη σημερινή Τουρκία, κυρίως κατά τον 19ο αιώνα, λόγω διώξεων και μετακινήσεων πληθυσμών. Μαζί με τους Έλληνες υποχώρησαν, φοβούμενοι αντίποινα.

Λεξιλόγιο

Συνασπισμός

Συνεργασία μεταξύ πολιτικών δυνάμεων ή κομμάτων με σκοπό την επίτευξη ενός κοινού στόχου, συνήθως σε πολιτικό ή εκλογικό επίπεδο.

Ο συνασπισμός κομμάτων που επικράτησε επανέφερε τον βασιλιά Κωνσταντίνο.
Λεξιλόγιο

Δημοφιλία

Η κατάσταση του να είναι κάποιος αγαπητός.

Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος διατηρούσε σημαντική δημοφιλία στη νότια Ελλάδα.
Λεξιλόγιο

Αφορμή

Η δικαιολογία για την οποία κάποια ενέργεια ή αλλαγή.

Η επιστροφή του Κωνσταντίνου αποτέλεσε αφορμή για να αλλάξουν στάση οι Μεγάλες Δυνάμεις.
Λεξιλόγιο

Αντίποινα

Εκδικητικές ενέργειες ως απάντηση σε κάποια επίθεση ή βλάβη.

Μαζί με τους Έλληνες υποχώρησαν Αρμένιοι και Κιρκάσιοι, σύμμαχοι των Ελλήνων, που φοβούνταν αντίποινα.
Λεξιλόγιο

Πρόσφυγας

Άνθρωπος που αναγκάζεται να εγκαταλείψει τη χώρα ή την περιοχή του λόγω πολέμου, διωγμών ή άλλων καταστάσεων.

Περισσότεροι από 1.500.000 Έλληνες αναγκάστηκαν να γίνουν πρόσφυγες.
Λεξιλόγιο

Αποικισμός

Η εγκατάσταση ανθρώπων σε νέα περιοχή, συχνά μακριά από την πατρίδα τους.

Η Μικρασιατική Καταστροφή σήμανε τη λήξη της ελληνικής παρουσίας στη Μικρά Ασία, η οποία είχε ξεκινήσει με τον πρώτο αποικισμό.