Γλωσσάρι: Ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος και η εμπλοκή της Ελλάδας (1914-1918)

Ενότητα Ε΄ • Η Ελλάδα κατά τον 20ό αιώνα

ΣΤ' Δημοτικού • Ιστορία

Εμφανίζονται 21 όροι
Ιστορικός όρος

Α' Παγκόσμιος Πόλεμος (1914-1918)

Ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος που ξέσπασε στις 28 Ιουλίου 1914, γνωστός και ως Μεγάλος Πόλεμος, που άλλαξε ριζικά την πορεία της Ευρώπης. Η Ευρώπη χωρίστηκε σε δύο στρατόπεδα: την Αντάντ και τις Κεντρικές Δυνάμεις.

Ιστορικός όρος

Αντάντ (Εγκάρδια/Τριπλή Συνεννόηση)

Η συμμαχία με βασικά μέλη τη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Ρωσία κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ιστορικός όρος

Κεντρικές Δυνάμεις

Η συμμαχία με βασικά μέλη τη Γερμανία, την Αυστροουγγαρία, την Οθωμανική Αυτοκρατορία και τη Βουλγαρία κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ιστορικός όρος

Εθνικός Διχασμός (1916-1917)

Περίοδος εσωτερικής κρίσης στο ελληνικό κράτος (1916-1917), κατά την οποία η χώρα χωρίστηκε σε δύο αντιμαχόμενες κυβερνήσεις: το «κράτος» της κυβέρνησης Βενιζέλου στη Θεσσαλονίκη και το «κράτος» της κυβέρνησης του βασιλιά στην Αθήνα.

Ιστορικός όρος

Εθνικισμός

Πολιτική ιδεολογία που βασίζεται στην αφοσίωση των ατόμων στο έθνος τους, συχνά συνοδευόμενη από υπεροψία ή εχθρότητα προς άλλα έθνη.

Ιστορικός όρος

Κυβέρνηση Εθνικής Άμυνας

Η κυβέρνηση που σχημάτισε ο Βενιζέλος στη Θεσσαλονίκη τον Μάιο του 1916, διχάζοντας τη χώρα σε δύο ζώνες ελέγχου.

Ιστορικός όρος

Ελευθέριος Βενιζέλος

Πρωθυπουργός της Ελλάδας που υποστήριζε τη συμμετοχή της χώρας στον πόλεμο στο πλευρό της Αντάντ, εκτιμώντας ότι έτσι θα αποκτούσε περισσότερα εδάφη. Σχημάτισε την Κυβέρνηση Εθνικής Άμυνας στη Θεσσαλονίκη.

Ιστορικός όρος

Βασιλιάς Κωνσταντίνος Α'

Ο βασιλιάς της Ελλάδας που επέλεξε την ουδετερότητα στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, παρόλο που είχε στενούς δεσμούς με τη Γερμανία, για να μη βρεθεί η Ελλάδα σε αντίπαλο στρατόπεδο από τη Βρετανία. Το 1917 αναγκάστηκε να εγκαταλείψει τη χώρα.

Ιστορικός όρος

Αρχιδούκας Φραγκίσκος Φερδινάνδος

Ο διάδοχος του θρόνου της Αυστροουγγαρίας, η δολοφονία του οποίου από έναν Σέρβο εθνικιστή στο Σαράγεβο αποτέλεσε την αφορμή για την έναρξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.

Ιστορικός όρος

Συνθήκη του Νεϊγύ (1919)

Η συνθήκη με την οποία η Ελλάδα απέκτησε τη Δυτική Θράκη.

Ιστορικός όρος

Συνθήκη των Σεβρών (1920)

Η συνθήκη με την οποία η Ελλάδα απέκτησε την Ανατολική Θράκη (εκτός από την Κωνσταντινούπολη) και νησιά του Αιγαίου (εκτός από τα Δωδεκάνησα), ενώ επιπλέον ανέλαβε τη διοίκηση της Σμύρνης για πέντε χρόνια με προοπτικές να την αποκτήσει και μόνιμα.

Ιστορικός όρος

Ιμπεριαλισμός

Πολιτική επέκτασης και κυριαρχίας ενός κράτους πάνω σε άλλα εδάφη ή λαούς. Ο ανταγωνισμός μεταξύ των μεγάλων ευρωπαϊκών κρατών για οικονομική και στρατιωτική κυριαρχία ήταν ένα από τα αίτια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.

Ιστορικός όρος

Στρατιωτικοποίηση

Η πολιτική κατά την οποία η Γερμανία και άλλες χώρες δαπανούσαν μεγάλα ποσά για την ενίσχυση των στρατών τους πριν τον πόλεμο, ένα από τα αίτια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου.

Λεξιλόγιο

Ουδετερότητα

Η στάση μιας χώρας που δεν συμμετέχει σε πόλεμο και δεν υποστηρίζει κανένα από τα αντιμαχόμενα στρατόπεδα.

Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος Α' επέλεξε την ουδετερότητα, για να μη βρεθεί η Ελλάδα σε αντίπαλο στρατόπεδο από τη Βρετανία.
Λεξιλόγιο

Διαφωνία

Η έλλειψη συμφωνίας μεταξύ δύο ή περισσότερων ατόμων ή ομάδων.

Η διαφωνία αυτή οδήγησε στην παραίτηση του Βενιζέλου και σε μια περίοδο Εθνικού Διχασμού.
Λεξιλόγιο

Ανταγωνισμός

Η προσπάθεια να ξεπεράσει κανείς έναν αντίπαλο ή να κερδίσει κάτι που διεκδικούν και άλλοι.

Ο ανταγωνισμός μεταξύ των μεγάλων ευρωπαϊκών κρατών για την οικονομική και στρατιωτική κυριαρχία ήταν ένα από τα αίτια του πολέμου.
Λεξιλόγιο

Στρατόπεδο

Ομάδα χωρών ή ανθρώπων που έχουν κοινούς στόχους και συμμαχούν μεταξύ τους.

Η Ευρώπη χωρίστηκε σε δύο στρατόπεδα: στην Αντάντ και στις Κεντρικές Δυνάμεις.
Λεξιλόγιο

Δημοψήφισμα

Ψηφοφορία στην οποία ο λαός αποφασίζει για ένα σημαντικό ζήτημα.

Η Ελλάδα ανέλαβε τη διοίκηση της Σμύρνης για πέντε χρόνια, με προοπτική ένωσης μέσω δημοψηφίσματος.