Ιστορικός όρος
Μεγάλη Ιδέα
Η ιδεολογία που υποστήριζε ότι το ελληνικό κράτος θα αναπτυσσόταν αν αποκτούσε όλες τις περιοχές όπου ζούσαν Έλληνες. Επηρέασε αρκετούς καλλιτέχνες, όπως ο Κωστής Παλαμάς και ο Γιάννης Ψυχάρης.
Εμφανίζονται 29 όροι
Ιστορικός όρος
Γλωσσικό ζήτημα
Η διαμάχη στην Ελλάδα κατά τον 19ο και 20ό αιώνα για την επίσημη γλώσσα του κράτους: οι δημοτικιστές υποστήριζαν τη δημοτική γλώσσα και οι αρχαϊστές την καθαρεύουσα.
Ιστορικός όρος
Εκπαιδευτικός Όμιλος (1910)
Οργάνωση που δημιουργήθηκε το 1910 και βοήθησε στη συγγραφή σχολικών βιβλίων στη δημοτική γλώσσα.
Ιστορικός όρος
Επτανησιακή Σχολή
Λογοτεχνικό κίνημα ποιητών από τα Επτάνησα, όπως ο Διονύσιος Σολωμός και ο Ανδρέας Κάλβος, που συνδύαζαν το ρομαντισμό με τη νεοκλασική παράδοση.
Ιστορικός όρος
Διονύσιος Σολωμός
Ποιητής της Επτανησιακής Σχολής, εθνικός ποιητής της Ελλάδας. Έγραψε τον «Ύμνο εις την Ελευθερίαν» που έγινε ο Εθνικός Ύμνος.
Ιστορικός όρος
Ανδρέας Κάλβος
Ποιητής της Επτανησιακής Σχολής που έγραψε τις «Ωδές», ποιήματα εμπνευσμένα από τον αγώνα για την ελευθερία.
Ιστορικός όρος
Κωστής Παλαμάς
Σημαντικός Έλληνας ποιητής που επηρεάστηκε από τη Μεγάλη Ιδέα και υποστήριξε τη δημοτική γλώσσα.
Ιστορικός όρος
Γιάννης Ψυχάρης
Λόγιος και συγγραφέας που αγωνίστηκε για την καθιέρωση της δημοτικής γλώσσας. Επηρεάστηκε από τη Μεγάλη Ιδέα.
Ιστορικός όρος
Αδαμάντιος Κοραής
Λόγιος που πρότεινε τη συμβιβαστική λύση της καθαρεύουσας, δηλαδή την αφαίρεση ξένων λέξεων από τη δημοτική και την προσθήκη στοιχείων της αρχαίας ελληνικής.
Ιστορικός όρος
Νίκος Καζαντζάκης
Κορυφαίος Έλληνας συγγραφέας, εκπρόσωπος του αισθητισμού, που ανέδειξε την ομορφιά και εκπροσωπήθηκε από αυτόν.
Ιστορικός όρος
Κωνσταντίνος Θεοτόκης
Έλληνας συγγραφέας, εκπρόσωπος του ρεαλισμού στη λογοτεχνία.
Ιστορικός όρος
Ανδρέας Καρκαβίτσας
Έλληνας συγγραφέας, εκπρόσωπος του νατουραλισμού στη λογοτεχνία.
Ιστορικός όρος
Χέρντερ
Γερμανός φιλόσοφος που χαρακτήριζε ως εθνότητα όσους μοιράζονταν κοινή γλώσσα, θρησκεία και ιστορία.
Ιστορικός όρος
Φίχτε
Γερμανός φιλόσοφος που, μαζί με τον Χέρντερ, χαρακτήριζε ως εθνότητα όσους μοιράζονταν κοινή γλώσσα, θρησκεία και ιστορία.
Ιστορικός όρος
Τζον Στιούαρτ Μιλ
Βρετανός φιλόσοφος, κύριος εκπρόσωπος του φιλελευθερισμού, που έδινε έμφαση στα δικαιώματα του ατόμου και στην ελεύθερη οικονομική δραστηριότητα.
Ιστορικός όρος
Καρλ Μαρξ
Γερμανός φιλόσοφος που εισήγαγε τις ιδέες του σοσιαλισμού και του κομμουνισμού, υποστηρίζοντας ότι τα κέρδη πρέπει να μοιράζονται ίσα σε όλους.
Ιστορικός όρος
Κάρολος Δαρβίνος
Βρετανός επιστήμονας που παρουσίασε τη θεωρία της εξέλιξης, περιγράφοντας πώς τα είδη εξελίχθηκαν στο πέρασμα του χρόνου, επηρεάζοντας πολλές επιστήμες.
Ιστορικός όρος
Φιλελευθερισμός
Πολιτική ιδεολογία του 19ου αιώνα που δίνει έμφαση στα δικαιώματα του ατόμου και στην ελεύθερη οικονομική δραστηριότητα. Κύριος εκπρόσωπος ο Τζον Στιούαρτ Μιλ.
Ιστορικός όρος
Σοσιαλισμός
Κοινωνικό και οικονομικό σύστημα που βασίζεται στην κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής και στη δίκαιη κατανομή των αγαθών, με στόχο τη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων. Εισήχθη από τον Καρλ Μαρξ.
Ιστορικός όρος
Κομμουνισμός
Πολιτικοοικονομικό σύστημα που στηρίζεται στην κοινοκτημοσύνη των μέσων παραγωγής, ανταλλαγής και διανομής αγαθών, με τελικό στόχο την εξάλειψη των κοινωνικών τάξεων και την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας. Εισήχθη από τον Καρλ Μαρξ.
Ιστορικός όρος
Νεοκλασικισμός
Καλλιτεχνικό ρεύμα του 19ου αιώνα που συνδεόταν με την αναβίωση της κλασικής αρχαιότητας. Κυριάρχησε στην Ελλάδα μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους.
Ιστορικός όρος
Ρομαντισμός
Καλλιτεχνικό ρεύμα του 19ου αιώνα που έδινε έμφαση στο συναίσθημα, τη φαντασία και την αγάπη για την πατρίδα. Αναπτύχθηκε ταυτόχρονα σε Ευρώπη και Ελλάδα.
Ιστορικός όρος
Συμβολισμός
Καλλιτεχνικό ρεύμα που παρομοίαζε ψυχικές καταστάσεις με αντικείμενα.
Ιστορικός όρος
Παρνασισμός
Καλλιτεχνικό ρεύμα που προσπαθούσε να απεικονίσει ρεαλιστικά τις καταστάσεις.
Ιστορικός όρος
Αισθητισμός
Καλλιτεχνικό ρεύμα που ανέδειξε την ομορφιά.
Ιστορικός όρος
Ρεαλισμός
Καλλιτεχνικό ρεύμα του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα που εστίαζε στην καθημερινότητα των απλών ανθρώπων.
Ιστορικός όρος
Νατουραλισμός
Καλλιτεχνικό ρεύμα, ακραία μορφή του ρεαλισμού, που συχνά περιέγραφε τις δυσκολίες των φτωχών.
Λεξιλόγιο
Καθαρεύουσα
Γραπτή γλώσσα που δημιουργήθηκε με αφαίρεση ξένων λέξεων από τη δημοτική και προσθήκη στοιχείων της αρχαίας ελληνικής. Έγινε επίσημη γλώσσα του κράτους το 1834.
Η καθαρεύουσα έγινε επίσημη γλώσσα του κράτους το 1834 αλλά το γλωσσικό ζήτημα συνεχίστηκε.
Λεξιλόγιο
Δημοτική
Η προφορική γλώσσα του λαού.
Το 1917, η κυβέρνηση Βενιζέλου εισήγαγε τη δημοτική γλώσσα στο δημοτικό σχολείο. Ωστόσο η μεταρρύθμιση σταμάτησε το 1920 και η δημοτική γλώσσα καθιερώθηκε οριστικά στα σχολεία το 1976.