«Ἑλλήνων προμαχοῦντες Ἀθηναῖοι Μαραθῶνι»
Η Μάχη του Μαραθώνα διεξήχθη τον Αύγουστο ή Σεπτέμβριο του 490 π.Χ. και αποτελεί σύγκρουση μεταξύ Ελλήνων (Αθηναίοι και Πλαταιείς) και Περσών κατά την πρώτη περσική εισβολή στην Ελλάδα.
Η μάχη έληξε με αποφασιστική νίκη των Ελλήνων - που οφειλόταν στην στρατιωτική ιδιοφυΐα του Μιλτιάδη - και οι Πέρσες αναγκάσθηκαν να φύγουν στην Ασία.
Ἑλλήνων προμαχοῦντες Ἀθηναῖοι Μαραθῶνι, χρυσοφόρων Μήδων ἐστόρεσαν δύναμινΣιμωνίδης ο Κείος
Στοιχεία της Μάχης
1.000 Πλαταιείς
1.000 ιππείς
600 πλοία
Οι Ηγέτες
Το Ιστορικό Υπόβαθρο
Οι ρίζες της εχθρότητας βρίσκονται στην Ιωνική Επανάσταση. Η Αθήνα και η Ερέτρια είχαν βοηθήσει τους επαναστάτες με τριήρεις.
Ο Δαρείος ορκίστηκε να τιμωρήσει τις ελληνικές πόλεις. Το 490 π.Χ., υπό τον Δάτη και τον Αρταφέρνη, ο περσικός στρατός κατέλαβε τις Κυκλάδες, κατέστρεψε την Ερέτρια και στρατοπέδευσε στον Μαραθώνα.
Η Στρατηγική του Μιλτιάδη
Ο Μιλτιάδης ανέπτυξε την αθηναϊκή φάλαγγα με το ίδιο μήκος με την περσική παράταξη, αποδυναμώνοντας το κέντρο αλλά ενισχύοντας τις πτέρυγες.
Η τακτική του Μιλτιάδη: Ενίσχυση των πτερύγων, περικύκλωση των Περσών.
Οι Αθηναίοι κάλυψαν τα ~1.500 μέτρα βαδίζοντας. Όταν πλησίασαν στο βεληνεκές των περσικών βελών, άρχισαν να τρέχουν και έπεσαν με φόρα στους εχθρούς.
Το κέντρο υποχώρησε, αλλά οι πτέρυγες νίκησαν. Τα δύο άκρα ενώθηκαν και περικύκλωσαν το περσικό κέντρο που κατέρρευσε.
Απώλειες
Στη μάχη σκοτώθηκαν ο πολέμαρχος Καλλίμαχος και ο στρατηγός Στησίλεως.
Μετά τη Μάχη
Ο περσικός στόλος έπλευσε γύρω από το Σούνιο για να επιτεθεί στην Αθήνα, αλλά οι Αθηναίοι έφτασαν πρώτοι και οι Πέρσες υποχώρησαν.
Η Σημασία της Μάχης
Η μάχη έδειξε στους Έλληνες ότι μπορούσαν να νικήσουν τους Πέρσες. Αποτελεί μια από τις σημαντικότερες στιγμές στην ιστορία της ανθρωπότητας.
«Η νίκη στον Μαραθώνα έδωσε στους Έλληνες την ευκαιρία να αναπτύξουν τον πολιτισμό στη βάση του οποίου υπάρχει ο δυτικός πολιτισμός.»Tom Holland
Ο Φειδιππίδης έτρεξε ~219 χλμ. από Αθήνα σε Σπάρτη σε μία ημέρα. Σύμφωνα με την παράδοση, μετά τη μάχη έτρεξε στην Αθήνα, φώναξε «Νενικήκαμεν» και ξεψύχησε - εμπνέοντας το σύγχρονο Μαραθώνιο.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
Αρχαίες Πηγές
- Ηρόδοτος, Ιστορίαι
- Θουκυδίδης, Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου
- Πλούταρχος, Βίοι Παράλληλοι
- Παυσανίας, Ελλάδος περιήγησις
Σύγχρονες Μελέτες
- Green, P. (1996). The Greco-Persian Wars. UC Press.
- Holland, T. (2006). Persian Fire. Abacus.
- Lazenby, J.F. (1993). The Defence of Greece. Aris & Phillips.