Η Βεργίνα και οι Αρχαίες Αιγές
Η Βεργίνα είναι μικρή κωμόπολη στη Μακεδονία, στον Νομό Ημαθίας. Βρίσκεται 13 χλμ. νοτιοανατολικά της Βέροιας και περίπου 80 χλμ. νοτιοδυτικά της Θεσσαλονίκης, στους πρόποδες των Πιερίων Ορέων.
Η κωμόπολη πιστεύεται ότι βρίσκεται στη θέση των αρχαίων Αιγών (Αἰγαί ή Αἰγέαι), της πρώτης πρωτεύουσας της αρχαίας Μακεδονίας.
Έγινε παγκοσμίως γνωστή το 1977, όταν ο καθηγητής αρχαιολογίας Μανόλης Ανδρόνικος ανακάλυψε τους βασιλικούς τάφους των Μακεδόνων.
Στοιχεία
Ο Ήλιος της Βεργίνας - Το δεκαεξάκτινο αστέρι, σύμβολο της μακεδονικής δυναστείας
Σημαντικά Πρόσωπα
Ιστορία των Αιγών
Η Πιερία και η Βοττιαία αποτέλεσαν τον πυρήνα του βασιλείου των Μακεδόνων. Το 650 π.Χ. περίπου, οι Αργεάδες, ένας αρχαίος ελληνικός βασιλικός οίκος με αρχηγό τον Περδίκκα τον Α΄, έφυγαν από το Άργος και ίδρυσαν την πρωτεύουσά τους στις Αιγές.
Αρχαιολογικές Έρευνες
Οι πρώτες ανασκαφές ξεκίνησαν υπό τον Γάλλο αρχαιολόγο Λεόν Εζέ, με υποστήριξη του Ναπολέοντα Γ΄. Βρέθηκαν τμήματα μεγάλου κτηρίου που θεωρείται ανάκτορο. Οι εργασίες σταμάτησαν λόγω ελονοσίας.
Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο ιδρύει πανεπιστημιακή ανασκαφή. Ο Κ. Ρωμαίος ανασκάπτει τμήματα του ανακτόρου και έναν μακεδονικό τάφο («τάφος του Ρωμαίου»). Οι εργασίες διακόπτονται λόγω του πολέμου του 1940.
Ο Ανδρόνικος ξεκινά ανασκαφή στη «Μεγάλη Τούμπα» και ανακαλύπτει τέσσερα θαμμένα ταφικά κτίσματα, δύο από τα οποία ήταν ασύλητα. Ταυτοποιεί τον Τάφο ΙΙ ως τάφο του Φιλίππου Β΄.
Ετυμολογία
Η ονομασία Αιγές (αρχ. Αἰγαὶ, από τη λέξη αἴξ = «κατσίκα») σημαίνει «πόλη των κατσικιών».
Σύμφωνα με τον Διόδωρο Σικελιώτη, ο βασιλιάς Περδίκκας Α΄ πήρε χρησμό από την Πυθία να χτίσει την πρωτεύουσα εκεί όπου θα τον οδηγούσαν τα κατσίκια. Διόδωρος Σικελιώτης, Βιβλιοθήκη ιστορική 7.16
Οι Βασιλικοί Τάφοι
Το 1977 ο Μανόλης Ανδρόνικος ανακάλυψε στη «Μεγάλη Τούμπα» τέσσερα ταφικά κτίσματα. Τα δύο σημαντικότερα, του Φιλίππου Β΄ και του Αλεξάνδρου Δ΄, δεν ήταν συλημένα.
Τάφος Ι - «της Περσεφόνης»
Θαυμάσια τοιχογραφία με την αρπαγή της Περσεφόνης από τον Άδη.
ΣυλημένοςΤάφος ΙΙ - Φιλίππου Β΄
Δύο θάλαμοι με χρυσή λάρνακα και δεκαεξάκτινο αστέρι. Τοιχογραφία με σκηνή κυνηγιού.
ΑσύλητοςΤάφος ΙΙΙ - Αλεξάνδρου Δ΄
Οστά έφηβου. Ζωφόρος με αρματοδρομία. Ασημένια λήκυθος με χρυσό στεφάνι.
ΑσύλητοςΤάφος ΙV - Αντίγονου Γονατά;
Εντυπωσιακή είσοδος με τέσσερις δωρικούς κίονες.
ΣυλημένοςΤα Ευρήματα
Μεγάλος αριθμός κτερισμάτων ήρθε στο φως, πολλά από χρυσό:
- Η χρυσή λάρνακα με τα αποτεφρωμένα απομεινάρια του Φιλίππου Β΄
- Το δεκαεξάκτινο αστέρι (Ήλιος της Βεργίνας)
- Στεφάνια από φύλλα και καρπούς βαλανιδιάς
- Χρυσελεφάντινη πανοπλία
- Ασημένια λήκυθος με χρυσό στεφάνι
Όλα τα ευρήματα βρίσκονται στο Μουσείο Βασιλικών Τάφων, που εγκαινιάστηκε το 1993.
Ο Ήλιος της Βεργίνας
Η χρυσή λάρνακα φέρει το δεκαεξάκτινο αστέρι, που καθιερώθηκε ως Ήλιος της Βεργίνας και υιοθετήθηκε ως σύμβολο της ελληνικής Μακεδονίας.
Το 1992, η Βόρεια Μακεδονία χρησιμοποίησε το σύμβολο στη σημαία της, αλλά μετά από ελληνικές αντιδράσεις υποχρεώθηκε να το απομακρύνει το 1995.
Ενδεικτική Βιβλιογραφία
- Μ. Ανδρόνικος, Βεργίνα Ι: Το Νεκροταφείον των Τύμβων, Αθήνα 1969
- Κ.Α. Ρωμαίος, Ο μακεδονικός τάφος της Βεργίνας, Αθήνα 1951
- Hatzopoulos, M. B., «The Burial of the Dead at Vergina», Τεκμήρια 9, 2008
- Ring, T., International Dictionary of Historic Places: Southern Europe, 1996