Γλωσσάρι: Οι πολιορκίες και η Έξοδος του Μεσολογγίου

Ενότητα Γ΄ • Προετοιμασία και σταθμοί της Ελληνικής Επανάστασης του 1821-1830

ΣΤ' Δημοτικού • Ιστορία

Εμφανίζονται 31 όροι
Ιστορικός όρος

Μεσολόγγι

Αρκετά ανεπτυγμένη πόλη της Δυτικής Ελλάδας με μεγάλη στρατηγική σημασία, καθώς αποτελούσε πέρασμα προς την Πελοπόννησο. Περιβαλλόταν από λιμνοθάλασσα και είχε τείχη και τάφρους.

Ιστορικός όρος

Πρώτη πολιορκία Μεσολογγίου (1822)

Η πρώτη προσπάθεια των Τούρκων να κατακτήσουν το Μεσολόγγι, μετά τη νίκη τους στη μάχη του Πέτα. Ο Μάρκος Μπότσαρης κατάφερε να κερδίσει χρόνο μέχρι να έρθει ο χειμώνας και οι Τούρκοι αναγκάστηκαν να φύγουν.

Ιστορικός όρος

Δεύτερη πολιορκία Μεσολογγίου (1825-1826)

Η δεύτερη προσπάθεια των Τούρκων τον Απρίλιο του 1825, όταν ο Κιουταχής κατέβηκε από τη Λάρισα με μεγάλο στρατό. Οι πολιορκημένοι αντιστάθηκαν για έναν χρόνο.

Ιστορικός όρος

Έξοδος του Μεσολογγίου

Η μυστική έξοδος των πολιορκημένων το βράδυ της 10ης προς 11η Απριλίου 1826. Οι εχθροί ήταν σε επιφυλακή και το αποτέλεσμα ήταν τραγικό - ελάχιστοι κατάφεραν να ξεφύγουν.

Ιστορικός όρος

Μάρκος Μπότσαρης

Ο Σουλιώτης οπλαρχηγός που κατάφερε να κερδίσει χρόνο κατά την πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου το 1822.

Ιστορικός όρος

Κιουταχής

Ο Τούρκος στρατηγός που κατέβηκε από τη Λάρισα με μεγάλο στρατό και κατέλαβε περιοχές της Στερεάς Ελλάδας, φτάνοντας στο Μεσολόγγι τον Απρίλιο του 1825.

Ιστορικός όρος

Ιμπραήμ

Ο Αιγύπτιος στρατηγός που έφτασε τον Δεκέμβριο του 1826 στο Μεσολόγγι με πολύ ισχυρό στρατό και στόλο, κάνοντας την πολιορκία ακόμα πιο στενή.

Ιστορικός όρος

Μιαούλης

Ο Έλληνας ναύαρχος που έσπαγε τον ναυτικό αποκλεισμό και εφοδίαζε τους πολιορκημένους με τρόφιμα και πολεμοφόδια.

Ιστορικός όρος

Καραϊσκάκης

Οπλαρχηγός που μαζί με τους άνδρες του βοήθησε τους πολιορκημένους να αντεπιτεθούν και να αναγκάσουν τον Κιουταχή να υποχωρήσει.

Ιστορικός όρος

Λόρδος Βύρωνας

Διάσημος Άγγλος ποιητής και Φιλέλληνας που βρέθηκε στο Μεσολόγγι κατά την πολιορκία.

Ιστορικός όρος

Σουλιώτες

Ένοπλοι πρόσφυγες από το Σούλι που βρέθηκαν στην πόλη του Μεσολογγίου κατά τις πολιορκίες.

Λεξιλόγιο

Τάφρος

Τεχνητό μεγάλο χαντάκι που κατασκευάζεται περιμετρικά των τειχών ενός κάστρου, με σκοπό την επιπλέον προστασία κατά τη διάρκεια πολιορκίας.

Στο Μεσολόγγι υπήρχαν τείχη και τάφροι.
Ιστορικός όρος

Φιλελληνικό κίνημα

Κίνημα που αναπτύχθηκε στις χώρες του Δυτικού κόσμου κατά την Ελληνική Επανάσταση. Οι Φιλέλληνες συγκέντρωναν χρήματα, φάρμακα και τρόφιμα, πίεζαν τις κυβερνήσεις τους μέσω της τέχνης και της ποίησης, και κάποιοι πολέμησαν στο πλευρό των Ελλήνων.

Λεξιλόγιο

Πολιορκία

Η περικύκλωση μιας πόλης ή ενός φρουρίου από εχθρικό στρατό με σκοπό την κατάληψή της.

Το Μεσολόγγι πολιορκήθηκε από τους Τούρκους δύο φορές, το 1822 και το 1825-1826.
Λεξιλόγιο

Λιμνοθάλασσα

Αβαθές νερό που χωρίζεται από τη θάλασσα με στενή λωρίδα γης.

Το μεγαλύτερο μέρος της πόλης περιβαλλόταν από λιμνοθάλασσα.
Λεξιλόγιο

Τείχη

Ψηλοί τοίχοι που προστατεύουν μια πόλη από εχθρούς.

Οι πολιορκημένοι αναγκάστηκαν να βγουν από τα τείχη με τους περισσότερους να σκοτώνονται ή να αιχμαλωτίζονται.
Λεξιλόγιο

Ένοπλοι πρόσφυγες

Άνθρωποι που εγκατέλειψαν τον τόπο τους λόγω πολέμου και είναι οπλισμένοι.

Στην πόλη είχαν βρεθεί πολλοί ένοπλοι πρόσφυγες από τις γύρω περιοχές, κυρίως Σουλιώτες, αλλά κι αρκετοί Φιλέλληνες.
Λεξιλόγιο

Ναυτικός αποκλεισμός

Η απαγόρευση εισόδου ή εξόδου πλοίων από ένα λιμάνι ή περιοχή.

Ο Μιαούλης έσπασε τον ναυτικό αποκλεισμό και εφοδίασε τους Μεσολογγίτες με τρόφιμα και πολεμοφόδια.
Λεξιλόγιο

Πολεμοφόδια

Τα υλικά που χρειάζονται για τον πόλεμο, όπως όπλα και πυρομαχικά.

Ο Μιαούλης εφοδίαζε τους πολιορκημένους με τρόφιμα και πολεμοφόδια.
Λεξιλόγιο

Αντεπίθεση

Επίθεση ως απάντηση σε επίθεση του εχθρού.

Οι πολιορκημένοι, με τη βοήθεια του Καραϊσκάκη, κατάφεραν να αντεπιτεθούν και να αναγκάσουν τον Κιουταχή να υποχωρήσει.
Λεξιλόγιο

Ανυπόφορη κατάσταση

Κατάσταση εξαιρετικά δύσκολη που δεν μπορεί να αντέξει κανείς.

Η κατάσταση των πολιορκημένων έγινε ανυπόφορη, καθώς τα τρόφιμα είχαν τελειώσει, υπήρχε μεγάλη κούραση και πείνα ενώ είχαν διαδοθεί και αρκετές ασθένειες.
Λεξιλόγιο

Μυστική έξοδος

Απόπειρα διαφυγής κρυφά από τον εχθρό.

Οι πολιορκημένοι αποφάσισαν να επιχειρήσουν μυστική έξοδο το βράδυ της 10ης προς 11η Απριλίου 1826.
Λεξιλόγιο

Επιφυλακή

Κατάσταση ετοιμότητας για την άμεση αντιμετώπιση έκτακτων καταστάσεων.

Οι εχθροί, όμως, ήταν σε επιφυλακή και, έτσι, το αποτέλεσμα ήταν τραγικό.
Λεξιλόγιο

Λεηλασία

Η αρπαγή και καταστροφή περιουσιών κατά τη διάρκεια πολέμου.

Η πόλη λεηλατήθηκε και καταστράφηκε ολοσχερώς.
Λεξιλόγιο

Αιχμαλωσία

Η σύλληψη και κράτηση από τον εχθρό.

Πολλές γυναίκες και παιδιά αιχμαλωτίστηκαν και πουλήθηκαν ως σκλάβοι.
Ιστορικός όρος

Φιλέλληνες

Ξένοι που υποστήριξαν και βοήθησαν την ελληνική υπόθεση κατά την Επανάσταση του 1821.

Ιστορικός όρος

Διονύσιος Σολωμός

Ο εθνικός ποιητής της Ελλάδας που έγραψε το έργο «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» εμπνευσμένος από την πολιορκία του Μεσολογγίου.

Ιστορικός όρος

Ευγένιος Ντελακρουά

Γάλλος ζωγράφος που δημιούργησε τον πίνακα «Η Ελλάδα πάνω στα ερείπια του Μεσολογγίου».