Γλωσσάρι: Διαφωτισμός, Αμερικανική Επανάσταση και Γαλλική Επανάσταση

Ενότητα Α΄ • Η Ευρώπη στα νεότερα χρόνια

ΣΤ' Δημοτικού • Ιστορία

Εμφανίζονται 22 όροι
Ιστορικός όρος

Διαφωτισμός

Πνευματική κίνηση που ξεκίνησε τον 17ο αιώνα στην Αγγλία και κορυφώθηκε τον 18ο αιώνα στη Γαλλία, τονίζοντας τη σημασία της λογικής.

Ιστορικός όρος

Διαφωτιστές

Οι φιλόσοφοι του Διαφωτισμού που υποστήριζαν τη λογική, τα φυσικά δικαιώματα και την ελευθερία, όπως ο Ρουσό, ο Λοκ και ο Βολταίρος.

Ιστορικός όρος

Αμερικανική Επανάσταση (1775-1783)

Η επανάσταση των αμερικανικών αποικιών κατά της βρετανικής κυριαρχίας, που οδήγησε στη δημιουργία των Η.Π.Α.

Ιστορικός όρος

Διακήρυξη της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας

Το κείμενο του 1783 με το οποίο οι αμερικανικές αποικίες ανακήρυξαν την ανεξαρτησία τους από τη Βρετανία.

Ιστορικός όρος

Γαλλική Επανάσταση (1789)

Η επανάσταση στη Γαλλία που κατήργησε την απόλυτη μοναρχία και διακήρυξε τα δικαιώματα του ανθρώπου και του πολίτη.

Ιστορικός όρος

Τρεις τάξεις

Οι τρεις κοινωνικές τάξεις στη Γαλλία πριν την Επανάσταση: ο κλήρος, οι ευγενείς και η τρίτη τάξη (ο λαός).

Ιστορικός όρος

Συνέλευση των τριών τάξεων

Η συνέλευση που συγκάλεσε ο βασιλιάς το 1789, όπου οι εκπρόσωποι της τρίτης τάξης ζήτησαν μεταρρυθμίσεις.

Ιστορικός όρος

Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του Πολίτη

Κείμενο της Γαλλικής Επανάστασης που διακήρυξε τα φυσικά δικαιώματα: ζωή, ιδιοκτησία, ισότητα, ελευθερία.

Ιστορικός όρος

Ναπολέων Βοναπάρτης

Ο στρατηγός που ανέλαβε την εξουσία στη Γαλλία το 1799 και κατέκτησε το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης.

Ιστορικός όρος

Ιερά Συμμαχία (1815)

Συμμαχία μεταξύ Αυστρίας, Ρωσίας και Πρωσίας (αργότερα και Αγγλίας, Γαλλίας), με στόχο την αποτροπή επαναστάσεων και την προστασία των υπαρχόντων καθεστώτων.

Λεξιλόγιο

Λογική

Η ικανότητα του ανθρώπου να σκέφτεται με ορθό τρόπο και να βγάζει σωστά συμπεράσματα.

Οι Διαφωτιστές τόνιζαν πως μόνο μέσα από τη λογική θα μπορούσε να εξηγηθεί ο κόσμος.
Λεξιλόγιο

Αυθεντίες

Πρόσωπα ή θεσμοί που διαθέτουν αδιαμφισβήτητο κύρος, συχνά για λόγους που δεν βασίζονται στη λογική.

Οι Διαφωτιστές δεν δέχονταν τις μέχρι τότε δεδομένες γνώσεις και απέρριπταν τις αυθεντίες.
Λεξιλόγιο

Φυσικά δικαιώματα

Τα δικαιώματα που έχει κάθε άνθρωπος από τη γέννησή του: ζωή, ελευθερία, ιδιοκτησία, ισότητα.

Οι Διαφωτιστές πίστευαν πως ο κάθε άνθρωπος είχε κάποια φυσικά δικαιώματα.
Λεξιλόγιο

Θρησκευτικός φανατισμός

Η τυφλή πίστη και λατρεία σε μια θρησκεία, μαζί με την απόλυτη αποδοχή των απόψεων και αντιλήψεων που αυτή πρεσβεύει.

Οι Διαφωτιστές ήταν αντίθετοι στον θρησκευτικό φανατισμό, στον πόλεμο και στη δουλεία.
Λεξιλόγιο

Συνταγματική διακυβέρνηση

Η διακυβέρνηση που βασίζεται σε Σύνταγμα, δηλαδή σε γραπτούς νόμους που ισχύουν για όλους.

Οι Διαφωτιστές τόνιζαν τη σημασία της παιδείας, των νόμων και της συνταγματικής διακυβέρνησης.
Λεξιλόγιο

Παραδοσιακές αυτοκρατορίες

Τα μεγάλα κράτη που κυβερνούνταν από αυτοκράτορες με απόλυτη εξουσία, χωρίς δικαιώματα για τους πολίτες.

Οι Διαφωτιστές έπαιρναν θέση εναντίον των παραδοσιακών αυτοκρατοριών.
Λεξιλόγιο

Απολυταρχία

Το πολιτικό σύστημα όπου ένας μονάρχης έχει απόλυτη εξουσία χωρίς περιορισμούς.

Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Ναπολέοντα καταργήθηκε η απολυταρχία στη Γαλλία.
Λεξιλόγιο

Λαϊκή κυριαρχία

Η αρχή ότι η εξουσία ανήκει στον λαό και όχι σε βασιλιάδες ή αυτοκράτορες.

Με τη Γαλλική Επανάσταση επικράτησε η αρχή της λαϊκής κυριαρχίας και όλοι οι άνθρωποι απέκτησαν ίσα δικαιώματα.
Λεξιλόγιο

Πατρίδα

Ο τόπος καταγωγής ενός λαού με κοινή ιστορία, γλώσσα και παραδόσεις.

Με τη Γαλλική Επανάσταση εδραιώθηκε η έννοια της πατρίδας, καθώς αναπτύχθηκε η άποψη ότι τα όρια του κράτους και του έθνους πρέπει να είναι κοινά.
Λεξιλόγιο

Εξεγέρσεις

Οργανωμένες αντιδράσεις εναντίον της εξουσίας.

Οι ιδέες της Γαλλικής Επανάστασης συνέχισαν να επηρεάζουν τους ευρωπαϊκούς λαούς, οδηγώντας σε εξεγέρσεις τα επόμενα χρόνια.
Λεξιλόγιο

Μετριοπαθείς

Αυτοί που υποστηρίζουν ήπιες αλλαγές και αποφεύγουν τις ακραίες λύσεις.

Στην πρώτη φάση της Γαλλικής Επανάστασης επικράτησαν οι μετριοπαθείς.
Λεξιλόγιο

Ακραίοι

Αυτοί που υποστηρίζουν ριζικές αλλαγές με οποιοδήποτε μέσο, χωρίς συμβιβασμούς.

Στη δεύτερη φάση της Γαλλικής Επανάστασης επικράτησαν οι ακραίοι, εκτελώντας πολλούς που διαφωνούσαν μαζί τους.