# Μέτρηση της περιφέρειας της Γης

Η πρώτη μέτρηση της περιφέρειας της Γης αποδίδεται στον Ερατοσθένη τον Κυρηναίο (276-194 π.Χ), ο οποίος έζησε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Ο Ερατοσθένης υπήρξε σημαντικός αστρονόμος, μαθηματικός, γεωγράφος και διετέλεσε διευθυντής της φημισμένης βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας.

## Α. Οι προϋπάρχουσες γνώσεις

Ο Ερατοσθένης, για να συλλάβει και να πραγματοποιήσει το πείραμά του βασίστηκε στις επιστημονικές γνώσεις της εποχής του, ιδιαίτερα στα εξής:
1. Τη γνώση ότι η Γη είναι σφαιρική : Οι πυθαγόρειοι φιλόσοφοι κατά τον 6ο αιώνα π.Χ. δέχονταν ήδη τη σφαιρικότητα της Γης. Αναφέρεται ότι ο πυθαγόρειος Φιλόλαος θεωρούσε τη Γη ως ουράνιο σώμα, το οποίο μάλιστα περιφέρεται.
Ο Αριστοτέλης, τον 4ο αιώνα, στο έργο του «Περί ουρανού» παραθέτει επιχειρήματα για τη σφαιρικότητα της Γης – αυτός όμως τη θεωρεί ακίνητη στο κέντρο του σύμπαντος.
2. Τη γνώση ότι ο Ήλιος είναι τόσο μακριά από τη Γη, ώστε να μπορούμε να θεωρούμε ότι οι ακτίνες του που πέφτουν στη Γη είναι παράλληλες.
3. Τη Γεωμετρία του Ευκλείδη, ιδιαίτερα τη θεωρία των παραλλήλων.

## Β. Η ιδέα και το πείραμα

Δείτε εδώ ποια ήταν η ιδέα του Ερατοσθένη, πώς πραγματοποίησε το πείραμά του και ποιο ήταν το αποτέλεσμα.

## Γ. Μετρήστε τη Γη όπως ο Ερατοσθένης

Στις 20 Μαρτίου που είναι η εαρινή ισημερία, μαθητές και εκπαιδευτικοί μπορούν να μετρήσουν την περιφέρεια της Γης με την εξής διαδικασία: Την ημέρα της ισημερίας οι ακτίνες του ήλιου πέφτουν κατακόρυφα στον ισημερινό της Γης , δηλαδή προεκτεινόμενες περνούν από το κέντρο της Κ.

Τοποθετούμε μία κατακόρυφη ράβδο ΤΑ= Υ cm σε ένα σημείο Τ του τόπου μας και το μεσημέρι μετράμε τη σκιά της ΤΣ= Χ cm. Την κατάλληλη ώρα που πρέπει να γίνει η μέτρηση για τον κάθε τόπο μπορείτε να την βρείτε στο Solar Calculator. Την απόσταση του τόπου Τ από τον ισημερινό μπορείτε να την υπολογίσετε από το Google Earth.
Υπολογίστε την εφαπτομένη της γωνίας ΣΑΤ = φ από το λόγο X/Y και στη συνέχεια την ίδια τη γωνία φ η οποία εκφράζει το γεωγραφικό πλάτος του τόπου όπου γίνεται η μέτρηση.