Ἀρριανός, Ἀλεξάνδρου Ἀνάβασις
5, 19, 4-5
?       ℹ️


Ἵνα δὲ ἡ μάχη ξυνέβη καὶ ἔνθεν ὁρμηθεὶς ἐπέρασε τὸν Ὑδάσπην ποταμὸν πόλεις ἔκτισεν Ἀλέξανδρος. καὶ τὴν μὲν Νίκαιαν τῆς νίκης τῆς κατ᾽ Ἰνδῶν ἐπώνυμον ὠνόμασε, τὴν δὲ Βουκεφάλαν ἐς τοῦ ἵππου τοῦ Βουκεφάλα τὴν μνήμην, ὃς ἀπέθανεν αὐτοῦ, οὐ βληθεὶς πρὸς οὐδενός, ἀλλὰ ὑπὸ καύματος τε καὶ ἡλικίας (ἦν γὰρ ἀμφὶ τὰ τριάκοντα ἔτη) καματηρὸς γενόμενος, πολλὰ δὲ πρόσθεν ξυγκαμών τε καὶ συγκινδυνεύσας Ἀλεξάνδρῳ, ἀναβαινόμενός τε πρὸς μόνου Ἀλεξάνδρου [ὁ Βουκεφάλας οὗτος], ὅτι τοὺς ἄλλους πάντας ἀπηξίου ἀμβάτας, καὶ μεγέθει μέγας καὶ τῷ θυμῷ γενναῖος. σημεῖον δέ οἱ ἦν βοὸς κεφαλὴ ἐγκεχαραγμένη, ἐφ᾽ ὅτῳ καὶ τὸ ὄνομα τοῦτο λέγουσιν ὅτι ἔφερεν· οἱ δὲ λέγουσιν ὅτι λευκὸν σῆμα εἶχεν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς, μέλας ὢν αὐτός, ἐς βοὸς κεφαλὴν μάλιστα εἰκασμένον.

Ἀρριανός, Ἀλεξάνδρου Ἀνάβασις, 5, 19, 4-5


Εκεί όπου έγινε η μάχη και εκεί από όπου ξεκίνησε και πέρασε τον ποταμό Υδάσπη, ο Αλέξανδρος ίδρυσε πόλεις. Στη μία έδωσε την ονομασία Νίκαια από τη νίκη του εναντίον των Ινδών και την άλλη ονόμασε Βουκεφάλα, εις μνήμη του αλόγου, του Βουκεφάλα, ο οποίος πέθανε εκεί, όχι επειδή δέχτηκε χτύπημα από κάποιον, αλλά επειδή καταπονήθηκε από τη ζέστη και τη μεγάλη ηλικία του (ήταν, πράγματι, περίπου τριάντα ετών) και, επίσης, επειδή αντιμετώπισε πολλούς αγώνες και κινδύνους μαζί με τον Αλέξανδρο, ο οποίος ήταν ο μόνος που τον ίππευε, αφού [αυτός ο Βουκεφάλας] δεν δεχόταν κανέναν άλλον αναβάτη, άλογο και στο μέγεθος επιβλητικό και στο φρόνημα γενναίο. Και είχε ένα σημάδι, ένα κεφάλι βοδιού αποτυπωμένο, λόγω του οποίου λένε ότι έφερε το όνομα αυτό. Άλλοι πάλι λένε ότι, ενώ ο ίδιος ήταν μαύρος, είχε στο κεφάλι του ένα λευκό σημάδι, που έμοιαζε πολύ με κεφάλι βοδιού.

Μετάφραση της συντακτικής ομάδας