Α' Λυκείου – Ιστορία

Κεφάλαιο 1: Η σημασία του χώρου, του χρόνου και των εννοιών στην Ιστορία

Διαδραστικό Γλωσσάρι Όρων

Εμφανίζονται 20 όροι

Ιστορικός όρος

Ιστορία

Η επιστήμη που μελετά το παρελθόν, τις αλλαγές που συντελέστηκαν στον χρόνο και τους παράγοντες που διαμόρφωσαν την πορεία της ανθρωπότητας.

Ιστορικός όρος

Γεωμορφολογία

Η επιστήμη που μελετά τις φυσικές μορφές της Γης, όπως τα βουνά και οι ποταμοί, και τον ρόλο τους στην ανάπτυξη κοινωνιών.

Ιστορικός όρος

Πόλεις-κράτη

Αυτοδιοικούμενες πόλεις με την ενδοχώρα τους, χαρακτηριστικό κοινωνικοπολιτικό μοντέλο της Αρχαίας Ελλάδας.

Ιστορικός όρος

Περιοδολόγηση

Ο διαχωρισμός της Ιστορίας σε περιόδους με κοινά χαρακτηριστικά, όπως Προϊστορία, Αρχαία Ιστορία, Μεσαιωνική Ιστορία, Νεότερη Ιστορία και Σύγχρονη Ιστορία.

Ιστορικός όρος

Ιστορικός Χρόνος

Το πλαίσιο μέσα στο οποίο εκτυλίσσονται τα γεγονότα, διακρινόμενος σε βραχύ χρόνο, συγκυρία και μακρά διάρκεια.

Ιστορικός όρος

Γεωγραφική Θέση

Η τοποθεσία μιας περιοχής στον χάρτη, που καθορίζει την ανάπτυξή της μέσω του εμπορίου, της γεωργίας ή της ναυτιλίας.

Ιστορικός όρος

Πολιτική Οντότητα

Μια οργανωμένη κοινότητα ή κράτος με καθορισμένα σύνορα και πολιτική δομή.

Ιστορικός όρος

Πολυεθνικότητα

Η συνύπαρξη διαφορετικών εθνικών ομάδων σε μια κοινωνία ή πολιτική οντότητα.

Ιστορικός όρος

Συγκυρία

Το σύνολο των συνθηκών και περιστάσεων που επηρεάζουν μια δεδομένη χρονική στιγμή.

Ιστορικός όρος

Μακρά Διάρκεια

Οι φυσικές και πολιτισμικές δομές που αλλάζουν πολύ αργά, διαμορφώνοντας τις συνθήκες διαβίωσης των κοινωνιών για αιώνες.

Λεξιλόγιο

Ατέρμονη

Κάτι που συνεχίζεται χωρίς διακοπή ή τέλος.

Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν σε μια ατέρμονη επανάληψη γεγονότων.
Λεξιλόγιο

Γραμμική

Εξέλιξη που ακολουθεί μια σταθερή πορεία προς μία κατεύθυνση.

Πολλοί δυτικοί πολιτισμοί υιοθέτησαν τη γραμμική αντίληψη του χρόνου.
Λεξιλόγιο

Συντελεστής

Παράγοντας που συμβάλλει ή επηρεάζει μια κατάσταση ή εξέλιξη.

Η γεωγραφική θέση αποτελεί βασικό συντελεστή διαμόρφωσης των γεωπολιτικών συσχετισμών.
Λεξιλόγιο

Συσχέτιση

Η σύνδεση μεταξύ δύο ή περισσότερων γεγονότων ή εννοιών.

Η Ιστορία μελετά τη συσχέτιση των γεγονότων που διαμόρφωσαν την ανθρωπότητα.
Λεξιλόγιο

Τελείωση

Η ολοκλήρωση ή το τέλος μιας διαδικασίας.

Ο Διαφωτισμός θεωρούσε την ιστορία πρόοδο με σκοπό την τελείωση του ανθρώπου.
Λεξιλόγιο

Δομές

Σταθερές σχέσεις που διαμορφώνουν την κοινωνική ή πολιτική οργάνωση.

Ο Braudel εισήγαγε τη μελέτη των μακροχρόνιων δομών στην Ιστορία.
Λεξιλόγιο

Εμπορικό Κέντρο

Περιοχή με έντονη οικονομική δραστηριότητα λόγω της στρατηγικής γεωγραφικής θέσης.

Η Κωνσταντινούπολη αποτέλεσε σημαντικό εμπορικό κέντρο για χιλιάδες χρόνια.
Λεξιλόγιο

Κοινωνικές Μεταβολές

Αλλαγές που συμβαίνουν στις αξίες, στις δομές και στις συνήθειες μιας κοινωνίας.

Οι κοινωνικές μεταβολές συντελούνται στον μεσοπρόθεσμο χρόνο .
Λεξιλόγιο

Χωρική Οργάνωση

Ο τρόπος με τον οποίο οργανώνονται οι περιοχές για να εξυπηρετήσουν κοινωνικούς, πολιτικούς και οικονομικούς σκοπούς.

Οι ελληνικές πόλεις-κράτη είχαν ιδιαίτερη χωρική οργάνωση γύρω από την ακρόπολη.
Λεξιλόγιο

Πολυεπίπεδη Προσέγγιση

Εξέταση ενός θέματος σε πολλά επίπεδα, όπως το κοινωνικό, πολιτισμικό ή φυσικό.

Ο Braudel εισήγαγε την πολυεπίπεδη προσέγγιση της Ιστορίας με τρία επίπεδα χρόνου.