Α' Λυκείου – Ιστορία

Κεφάλαιο 4: Η λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών: Εκκλησία του Δήμου, Βουλή των 500, Ηλιαία

Διαδραστικό Γλωσσάρι Όρων

Εμφανίζονται 20 όροι

Ιστορικός όρος

Δημοκρατία

Πολίτευμα στο οποίο την εξουσία ασκούν όλοι οι πολίτες, με ίσα δικαιώματα συμμετοχής στα κοινά.

Ιστορικός όρος

Εκκλησία του Δήμου

Κυρίαρχος θεσμός της Αθηναϊκής δημοκρατίας, όπου οι πολίτες άμεσα συμμετείχαν στη λήψη αποφάσεων για τα κοινά.

Ιστορικός όρος

Βουλή των 500

Σώμα 500 πολιτών που προετοίμαζε τα θέματα για την Εκκλησία του Δήμου και είχε εποπτικό ρόλο στη λειτουργία της πόλης.

Ιστορικός όρος

Δοκιμασία

Διαδικασία ελέγχου των υποψηφίων για την ανάληψη αξιωμάτων, ώστε να διαπιστωθεί αν πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις.

Ιστορικός όρος

Πρυτανεία

Περίοδος κατά την οποία μια φυλή αναλάμβανε την προεδρία της Βουλής, με εναλλαγή κάθε 1/10 του έτους.

Ιστορικός όρος

Προβούλευμα

Κείμενο προτάσεων που προετοίμαζε η Βουλή για ψήφιση από την Εκκλησία του Δήμου.

Ιστορικός όρος

Οστρακισμός

Θεσμός που επέτρεπε την εξορία ενός πολιτικού με ψηφοφορία, για να αποφευχθεί η συγκέντρωση υπερβολικής εξουσίας.

Ιστορικός όρος

Ηλιαία

Λαϊκό δικαστήριο της Αθηναϊκής δημοκρατίας, που απαρτιζόταν από 6.000 πολίτες, με κύριο ρόλο τη διασφάλιση της ισότητας στη δικαιοσύνη.

Ιστορικός όρος

Άρειος Πάγος

Αριστοκρατικός θεσμός με περιορισμένες αρμοδιότητες, όπως η εκδίκαση υποθέσεων ανθρωποκτονίας και εμπρησμών, κατά την Κλασική Εποχή.

Ιστορικός όρος

Πολιτιστική Πρόοδος

Η άνθηση της τέχνης, της φιλοσοφίας, της αρχιτεκτονικής και της ρητορικής στην Αθηναϊκή δημοκρατία.

Λεξιλόγιο

Καταγωγή

Η οικογενειακή προέλευση ή γραμμή.

Η δοκιμασία εξέταζε την καταγωγή των υποψηφίων για δημόσια αξιώματα.
Λεξιλόγιο

Ατασθαλία

Παράβαση ή κατάχρηση εξουσίας κατά την άσκηση ενός αξιώματος.

Οι άρχοντες ελέγχονταν για τυχόν ατασθαλίες στο τέλος της θητείας τους.
Λεξιλόγιο

Εποπτεία

Η επίβλεψη και ο έλεγχος μιας διαδικασίας ή λειτουργίας.

Η Βουλή των 500 είχε την εποπτεία της διοίκησης της πόλης.
Λεξιλόγιο

Αξιώματα

Θέσεις ευθύνης στην πολιτική ή στη διοίκηση.

Στην Αθηναϊκή δημοκρατία, τα περισσότερα αξιώματα ανατίθενταν με κλήρωση.
Λεξιλόγιο

Προϋποθέσεις

Οι όροι ή τα κριτήρια που πρέπει να πληρούνται.

Η δοκιμασία εξέταζε αν οι υποψήφιοι πληρούσαν τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Λεξιλόγιο

Σύναψη

Η επίσημη συμφωνία μεταξύ πόλεων ή κρατών, συνήθως με τη μορφή συνθηκών.

Η Εκκλησία του Δήμου αποφάσιζε για τη σύναψη συνθηκών με άλλες πόλεις.
Λεξιλόγιο

Δικαιοσύνη

Η δίκαιη εφαρμογή των νόμων και η απόδοση δικαίου.

Η Ηλιαία διασφάλιζε την ισότητα στη δικαιοσύνη για όλους τους πολίτες.
Λεξιλόγιο

Αποστολές

Ομάδες που στέλνονται με συγκεκριμένο σκοπό, συνήθως διπλωματικό.

Η Εκκλησία του Δήμου αποφάσιζε για την αποστολή πρέσβεων σε άλλες πόλεις.
Λεξιλόγιο

Ψηφοφορία

Η διαδικασία κατά την οποία οι πολίτες εκφράζουν την προτίμησή τους σε θέματα ή πρόσωπα.

Στην Εκκλησία του Δήμου, οι αποφάσεις λαμβάνονταν με ψηφοφορία δια χειρός.