Ήρων
Γεννήθηκε περίπου το 10 μ.Χ., πιθανόν, στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και
πέθανε εκεί, περίπου, το 75 μ.Χ.
Ο Ήρων ο Αλεξανδρεύς ήταν σημαντικός Γεωμέτρης και Μηχανικός.
Από τα γραπτά του Ήρωνα συμπεραίνουμε ότι δίδαξε Μαθηματικά, Φυσική, και Μηχανική στο Μουσείο της Αλεξάνδρειας.
Είναι φανερό ότι κάποια από αυτά τα γραπτά είναι για εκπαιδευτικούς σκοπούς,
ενώ άλλα προσομοιάζουν με προσχέδια σημειώσεων
για διδασκαλίες που δεν έχουν ακόμη διαμορφωθεί, ώστε να πάρουν την μορφή για ένα διδακτικού εγχειριδίου.
Η Μηχανική του Ήρωνος μπορεί να χωριστεί στο θεωρητικό και στο πρακτικό, εφαρμοσμένο μέρος:
Το θεωρητικό μέρος περιέχει Γεωμετρία, Αριθμητική, Αστρονομία και Φυσική, ενώ το πρακτικό, εφαρμοσμένο
περιλαμβάνει Μεταλλουργία, Ξυλουργική, Ζωγραφική και Αρχιτεκτονική.
Έτσι, ο Ήρων έχει μελετήσει την μηχανική του τροχού, του μοχλού, του κοχλία, έχει εξετάσει
την μετάδοση κίνησης με οδοντωτούς τροχούς,
έχει ασχοληθεί με ανυψωτικές μηχανές και
άλλα συστήματα εφαρμοσμένης μηχανικής.
Ακόμα, ο Ήρων έχει δώσει μια μέθοδο για τον προσδιορισμό της απόστασης Αλεξάνδρεια – Ρώμη, όπου
χρησιμοποιείται η διαφορά μεταξύ των τοπικών χρόνων
κατά τις οποίες παρατηρείται έκλειψη της Σελήνης σε κάθε μία από αυτές τις πόλεις.
Όμως, ο Ήρων είναι γνωστός και για ένα πλήθος εφευρέσεων που είναι στενά συνδεδεμένες με τον αυτοματισμό:
Η Αιολοπύλη (ή Αιόλου Πύλη ή Αιολόσφαιρα), την οποίαν περιγράφει στο «Πνευματικά», θεωρείται η
η πρώτη ατμομηχανή (που έχει και πολλά κοινά με έναν κινητήρα αεριωθούμενου), ενώ
στο ίδιο έργο υπάρχει η περιγραφή για
αυτόματο άνοιγμα θυρών σε ναούς και αυτοματισμοί για το θέατρο (εναλλαγή σκηνικών, οπτικά και ηχητικά εφέ).
Ακόμα, ο Ήρων μπορεί να θεωρηθεί και ως ο πρώτος κατασκευαστής ρομπότ, αφού σε αυτόν αποδίδεται το
αρχαιότερο γνωστό κείμενο («Αυτοματοποιητική») με περιγραφές μηχανικών συστημάτων που κάνουν
προγραμματισμένες κινήσεις.
Η αιολόσφαιρα του
Ήρωνα (ανακατασκευή)
Τεχνολογικό Μουσείο
Θεσσαλονίκης
Από μία Γερμανική μετάφραση του έργου του Ήρωνος «Πνευματικά».
Σε αυτό το έργο περιγράφονται κατασκευές μηχανισμών, των οποίων η
λειτουργία πραγματοποιείται
με την εκμετάλλευση φυσικών ιδιοτήτων του νερού και του αέρα.
Ο Ήρων στο 1ο Βιβλίο της πραγματείας του «Μετρικά» ασχολείται με εμβαδά επιπέδων σχημάτων (τριγώνων,
τετράπλευρων, κανονικών πολυγώνων), αλλά και επιφανειών στερεών (κώνων, κυλίνδρων, πρισμάτων, πυραμίδων,
σφαιρών), ενώ δίνει και μια μέθοδο για τον, προσεγγιστικό, υπολογισμό της τετραγωνική ρίζας ενός αριθμού.
(Στο 3ο Βιβλίο του ίδιου έργου δίνει το ανάλογο για την κυβική ρίζα).
Επίσης, στο 1ο Βιβλίο του «Μετρικά» ο Ήρων αποδεικνύει τον διάσημο τύπο για τον υπολογισμό του εμβαδού ενός
τριγώνου, του οποίου γνωρίζουμε τα μήκη των τριών πλευρών:
Αν α, β, και γ είναι τα μήκη των τριών πλευρών ενός τριγώνου, τότε για το εμβαδόν του Ε ισχύει η σχέση
, με
Σημείωση:
Το «Μουσείο», δηλαδή τέμενος των Μουσών, ιδρύθηκε από τον Πτολεμαίο Α΄ τον Σωτήρα και
στόχος του ήταν να στεγάσει λογίους και επιστήμονες από όλα τα μέρη του κόσμου και να τους παράσχει τις
κατάλληλες υποδομές, ώστε να αναπτύξουν το ερευνητικό τους έργο.
Όσοι γίνονταν δεκτοί στο Μουσείο βρίσκονταν
υπό την προστασία και την οικονομική υποστήριξη των Πτολεμαίων και
ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της βασιλικής αυλής.
