Πτολεμαίος
Γεννήθηκε, περίπου, το 85 μ.Χ. στην Αίγυπτο και
πέθανε, περίπου, το 165 μ.Χ. στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου.
Ο Κλαύδιος Πτολεμαίος ήταν ένας από τους πιο σημαντικούς Έλληνες Αστρονόμους και Γεωγράφους της εποχής του,
και ήταν αυτός ο οποίος πρότεινε την Γεωκεντρική Θεωρία που επικράτησε για 1400 χρόνια.
Το όνομά του, Κλαύδιος Πτολεμαίος, είναι ένα
μείγμα του ελληνοαιγυπτιακού «Πτολεμαίου» και του ρωμαϊκού «Κλαύδιου».
Αυτό δείχνει ότι καταγόταν από Ελληνική οικογένεια που ζούσε στην Αίγυπτο και ότι ήταν και Ρωμαίος Πολίτης.
Ο τίτλος που Ρωμαίου Πολίτη πρέπει, όπως συνηθιζόταν, να
έχει δοθεί ως ανταμοιβή από κάποιον Ρωμαίο Αυτοκράτορα σε πρόγονο του Πτολεμαίου.
Ο Πτολεμαίος έκανε αστρονομικές παρατηρήσεις
από την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, όπου κατά πάσαν πιθανότητα έζησε, αφού
δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι βρέθηκε και κάπου εκτός από την Αλεξάνδρεια.
Το σημαντικότερο έργο του Πτολεμαίου είναι η «Αλμαγέστη» που αποτελείται από δεκατρία βιβλία.
Το «Αλμαγέστη» δεν είναι το αρχικό όνομα του συγκεκριμένου έργου:
Ο αρχικός, ελληνικός τίτλος, ήταν «Μαθηματική Σύνταξις», ο οποίος μετά αντικαταστάθηκε από τον «Μεγίστη Σύνταξις»
(= η Μεγαλύτερη Συλλογή), ο οποίος μεταφράστηκε στα αραβικά
(αλ Ματζίστη, η Μεγίστη),
που πέρασε, μετά, και στην Λατινική μετάφραση του έργου ως Almagest (Αλματζέστ)
για να εξελληνιστεί, ύστερα, σε «Αλμαγέστη»
Στην «Αλμαγέστη» ο Πτολεμαίος δίνει λεπτομερώς
την μαθηματική θεωρία των κινήσεων του Ήλιου, της Σελήνης και των πλανητών, καθώς και
της διάρκειας των εποχών, ενώ
καταθέτει και τεκμηριωμένη, με βάση την άποψή του, ερμηνεία για τις εκλείψεις.
Όλα αυτά παρέμειναν ως σημεία αναφοράς μέχρι το 1543, όταν ο Κοπέρνικος παρουσίασε την Ηλιοκεντρική Θεωρία.
Η «Αλμαγέστη» του Πτολεμαίου μοιράζεται με τα «Στοιχεία» του Ευκλείδη τη δόξα να είναι το επιστημονικό κείμενο με
τη μεγαλύτερη διάρκεια χρήσης. Από τη σύλληψή του τον δεύτερο αιώνα μέχρι την ύστερη Αναγέννηση, αυτό το έργο
καθόρισε την αστρονομία ως επιστήμη» (Graßhoff, G. (1990). The history of Ptolemy's star catalogue).
Ο Πτολεμαίος χρησιμοποίησε γεωμετρικά μοντέλα για να προβλέψει τις θέσεις του ήλιου, της σελήνης και των
πλανητών και επινόησε νέες γεωμετρικές αποδείξεις και θεωρήματα.
Ακόμα, ο Πτολεμαίος έδωσε προσεγγίσεις για τον 𝜋 και τον
√
3.
Σημαντική, επίσης, είναι η συνεισφορά του Πτολεμαίου στην Γεωγραφία και στην Οπτική:
Στο «Γεωγραφικὴ Υφήγησις» ο Πτολεμαίος επιχειρεί να χαρτογραφήσει τον γνωστό κόσμο
δίνοντας συντεταγμένες των κύριων τοποθεσιών ως προς το γεωγραφικό πλάτος και το μήκος, ενώ
στο «Οπτική» μελετά το χρώμα, την αντανάκλαση, τη διάθλαση και τους καθρέφτες διαφόρων σχημάτων,
εφαρμόζοντας, για πρώτη φορά, και πειραματικές διαδικασίες συχνά
με την κατασκευή ειδικών συσκευών, που θεωρούνται το πιο εντυπωσιακό χαρακτηριστικό αυτής της πραγματείας.
