Υπατία
Γεννήθηκε, περίπου, το 370 μ.Χ. στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και
εκεί έχασε τη ζωή της βάναυσα το 415 μ.Χ.
Η Υπατία ήταν η πρώτη γυναίκα που συνέβαλε ουσιαστικά στην ανάπτυξη των Μαθηματικών.
Η Υπατία ήταν κόρη του μαθηματικού και φιλοσόφου Θεώνος του Αλεξανδρέως και
σπούδασε Μαθηματικά υπό την καθοδήγηση του πατέρα της.
Η Υπατία, εκτός από διαλέξεις για τα Μαθηματικά,
έδινε και διαλέξεις για την Φιλοσοφία υποστηρίζοντας, κυρίως, τις ιδέες του Νεοπλατωνισμού
(φιλοσοφικού ρεύματος που εμφανίστηκε, γύρω, στο 300 μ.Χ., με κύριο εκπρόσωπο τον Ιάμβλιχο).
Η Υπατία περιγράφεται ως χαρισματική δασκάλα η οποία, μάλιστα,
έδινε επιστημονική έμφαση στις φιλοσοφικές θεωρήσεις.
Η Υπατία έφτασε να συμβολίζει τη μάθηση και την επιστήμη που οι πρώτοι χριστιανοί ταύτιζαν με τον παγανισμό, αν
και πολλοί επιφανείς χριστιανοί συμπεριλαμβάνονταν μεταξύ των μαθητών της.
(Ένας από τους πιο γνωστούς ήταν
και ο Συνέσιος ο Κυρηναίος που αργότερα θα γινόταν επίσκοπος Πτολεμαΐδας).
Όμως, την εποχή αυτή ο Ρωμαίος έπαρχος της Αλεξάνδρειας Ορέστης και ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Κύριλλος
(αργότερα, Άγιος Κύριλλος) έγιναν σκληροί πολιτικοί αντίπαλοι καθώς
εκκλησία και κράτος μάχονταν για τον έλεγχο της εξουσίας.
Έτσι, η Υπατία, όντας φίλη του Ορέστη, βρέθηκε στο επίκεντρο
της διαμάχης μεταξύ χριστιανών και μη χριστιανών, με τους πρώτους να την κατηγορούν και για παγανισμό.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να δολοφονηθεί, βάναυσα, η Υπατία κατά μία εκδοχή από φανατικούς χριστιανούς μοναχούς,
που ήταν υποστηρικτές του Κυρίλλου, ή, κατά άλλη εκδοχή,
από έναν εξαγριωμένο Αλεξανδρινό όχλο με επικεφαλής τον αναγνώστη
1
Πέτρο.
Σε κάθε περίπτωση, και ανεξαρτήτως των κινήτρων και των αυτουργών, τα γεγονότα, αυτά καθαυτά, σηματοδότησαν
την αρχή της παρακμής της Αλεξάνδρειας ως κύριου κέντρου της αρχαίας μάθησης.
Η Υπατία, εκτός από το κοινό έργο με τον πατέρα της
(τον βοήθησε στην συγγραφή των σχολίων στα έργα του Πτολεμαίου και του Ευκλείδη)
έγραψε σχόλια για τα «Αριθμητικά» του Διόφαντου και για τα «Κωνικά» του Απολλωνίου.
Γενικώς, η Υπατία θεωρείται εξαιρετική επιμελήτρια προηγουμένων μαθηματικών έργων και
έχει φθάσει μέχρι τις ημέρες μας η φήμη για το ότι δεν ήταν μόνο διανοούμενη, αλλά και όμορφη, εύγλωττη και σεμνή.
1
Ο Αναγνώστης είναι βαθμός κατώτερου κληρικού επιφορτισμένου με την ανάγνωση αγιογραφικών κειμένων (Απόστολος, Προφητείες κ.λπ.).
Συνήθως, ο βαθμός του αναγνώστη αποτελεί προπαρασκευαστικό στάδιο για την είσοδο κάποιου στον ανώτερο κλήρο.
