ΔΕΣΜΟΣ:
ΙΟΝΤΙΚΟΣ;
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΧΗΜΙΚΟΣ
Π Ρ Ο Τ Α Σ Η Π Α Ι Χ Ν Ι Δ Ι Ο Υ
“Απ’ τον Ομοιοπολικό και τον Ιοντικό, ποιον να διαλέξω;”
Cl Cl
ή
Ο λαμπτήρας ανάβει
Ο δεσμός αυτός
οφείλεται σε
δυνάμεις
ηλεκτροστατικής
φύσης
(Coulomb), οι
οποίες
αναπτύσσονται
μεταξύ αντίθετα
φορτισμένων
ιόντων.
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
Ο δεσμός αυτός
σχηματίζεται με
μεταφορά ηλεκτρονίων
από τα άτομα ενός
μετάλλου, το οποίο έχει
την τάση να αποβάλλει
ηλεκτρόνια και
επομένως μετατρέπεται
σε κατιόν, στα άτομα
ενός αμέταλλου το οποίο
έχει την τάση να
προσλάβει ηλεκτρόνια
και επομένως
μετατρέπεται σε ανιόν.
Το άτομο
που έχει 1-3
ηλεκτρόνια στην
εξωτερική στιβάδα
τα αποβάλλει και
αποκτά ως
εξωτερική στιβάδα
την προηγούμενη, η
οποία είναι
συμπληρωμένη.
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
Τα θετικά και αρνητικά
ιόντα που
σχηματίζονται έλκονται
με δυνάμεις
ηλεκτροστατικής φύσης
προς όλες τις
κατευθύνσεις και
διατάσσονται στον χώρο
σε κανονικά γεωμετρικά
σχήματα, δηλαδή
σχηματίζουν ιοντικούς
κρυστάλλους.
Στις χημικές
ενώσεις
που
δημιουργούνται
με τον δεσμό
αυτόν,
δεν υφίσταται
η έννοια του μορίου .
Το άτομο
που έχει 5-7
ηλεκτρόνια στην
εξωτερική στιβάδα
προσλαμβάνει 3, 2, 1
ηλεκτρόνια
αντίστοιχα και
συμπληρώνει την
εξωτερική του
στιβάδα.
Στις χημικές ενώσεις
που δημιουργούνται με
τον δεσμό αυτόν, κάθε
κατιόν έλκει γύρω του
ανιόντα και κάθε ανιόν
έλκει γύρω του
κατιόντα, Έτσι, μεγάλος
αριθμός κατιόντων και
ανιόντων διατάσσονται
σε κανονικά γεωμετρικά
σχήματα σχηματίζοντας
κρυσταλλικά πλέγματα.
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
Ο χημικός τύπος
των ενώσεων που
δημιουργούνται με
τον δεσμό αυτόν,
δηλώνει την
αναλογία των
ιόντων στον
κρύσταλλο.
Το μέγεθος του
κατιόντος που
σχηματίζεται
είναι πάντοτε
μικρότερο από το
μέγεθος του
ατόμου από το
οποίο
προέρχεται.
Το μέγεθος του
ανιόντος που
σχηματίζεται με την
πρόσληψη
ηλεκτρονίου/ων
είναι πάντοτε
μεγαλύτερο από το
άτομο από το οποίο
προήλθε το ανιόν
αυτό.
Ο χημικός τύπος
της ένωσης που
σχηματίζεται με
τον δεσμό αυτόν,
δηλώνει την
αναλογία των
ιόντων στον
κρύσταλλο.
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
Ο τύπος του
χλωριδίου του
νατρίου (NaCl)
συμβολίζει ότι
στον κρύσταλλό
του τα ιόντα Na
και Cl μετέχουν σε
αναλογία 1/1.
+
-
Αντίστοιχα, ο
τύπος Mg(OH)
συμβολίζει ότι
στον κρύσταλλο
του μαγνήσιο
διυδροξειδίου τα
ιόντα Mg και OH
μετέχουν σε
αναλογία 1/2
αντίστοιχα.
2
2+ -
Η δομή των χημικών
ενώσεων που
σχηματίζονται με
αυτό το είδος
δεσμού
εξηγεί γιατί γι’ αυτές
χρησιμοποιείται η
σχετική τυπική
μάζα και όχι η
σχετική μοριακή
μάζα.
Με τον δεσμό αυτό
σχηματίζονται
χημικές ενώσεις
στερεές,
κρυσταλλικές με
υψηλό σημείο
τήξης.
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
Οι περισσότερες
χημικές ενώσεις
του δεσμού αυτού,
διαλύονται στο
νερό, με
καταστροφή του
κρυσταλλικού
πλέγματός τους και
απελευθέρωση των
ιόντων από τα
οποία
αποτελούνται.
Στην κρυσταλλική
δομή που
σχηματίζεται, δεν
υπάρχει για κάθε
κατιόν “το δικό του“
ανιόν, αφού δεν
υπάρχουν μόρια.
Δομική μονάδα
των χημικών
ενώσεων αυτών
ΔΕΝ ειναι το
άτομο.
Δομική μονάδα
είναι το ιόν.
Οι χημικές ενώσεις
του δεσμού αυτού,
σε στερεή
κατάσταση δεν
είναι αγωγοί του
ηλεκτρικού
ρεύματος, όμως τα
υδατικά τους
διαλύματα και τα
τήγματά τους είναι
αγωγοί.
Cl
+e
-
Na
-e
-
Na
+
Cl
-
[Na]
+
[ Cl ]
-
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΙΟΝΤΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
Ο δεσμός αυτός
εξηγεί
ικανοποιητικά
τις δυνάμεις που
ασκούνται μεταξύ
των κατιόντων
των μετάλλων και
των
μονοατομικών ή
πολυατομικών
ανιόντων .
Ο δεσμός αυτός
δεν μπορεί να
εξηγήσει τον
τρόπο
σχηματισμού των
μορίων των
χημικών
στοιχείων, τα
οποία
αποτελούνται από
όμοια άτομα.
Ο δεσμός αυτός
δεν μπορεί να
εξηγήσει την
έλλειψη
αγωγιμότητας
στο διάλυμα
της ζάχαρης.
Ο δεσμός αυτός
εξηγεί την
αγωγιμότητα
που
παρατηρείται
στο διάλυμα
του μαγειρικού
αλατιού.
Cl Cl
Cl Cl
Ο δεσμός αυτός
κατά κανόνα
σχηματίζεται με
αμοιβαία
συνεισφορά
ηλεκτρονίων,
μεταξύ όμοιων ή
διαφορετικών
ατόμων
αμέταλλων
στοιχείων.
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
Κατά τον
σχηματισμό του
δεσμού αυτού
δημιουργούνται
κοινά ζεύγη
ηλεκτρονίων
μεταξύ των
ατόμων που
συνδέονται.
Αυτό το είδος
δεσμού το
σχηματίζουν
άτομα
αμέταλλων
στοιχείων
που διαθέτουν
μονήρη
ηλεκτρόνια
Ο λαμπτήρας δεν ανάβει
Cl Cl
Cl Cl
Ο δεσμός αυτός
σχηματίζεται
μεταξύ ατόμων
του ίδιου
στοιχείου, όπως
στα μόρια των
στοιχείων (Η , Ν ,
Ο , Ο )
2 2
2 3
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
Ο δεσμός αυτός
μπορεί να
σχηματιστεί και
μεταξύ ατόμων
του ίδιου
στοιχείου ή μεταξύ
ατόμων
διαφορετικών
στοιχείων.
Ο δεσμός αυτός
είναι
εντοπισμένος
μεταξύ των
ατόμων που
συνεισφέρουν τα
ηλεκτρόνια.
Όταν τα
ηλεκτρόνια
συνεισφέρονται
μεταξύ όμοιων
ατόμων, το κοινό ή
τα κοινά ζεύγη
ηλεκτρονίων
ανήκουν εξίσου
και στα δύο άτομα
του χημικού
δεσμού.
Cl Cl
Cl Cl
Όταν στον δεσμό
αυτόν τα κοινά
ζεύγη
ηλεκτρονίων
ανήκουν εξίσου
στα άτομα του
δεσμού,
ονομάζεται μη
πολικός .
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
Τα άτομα που
συγκροτούν τα
μόρια των
χημικών ενώσεων,
συνδέονται με
αυτό το είδος
δεσμού.
Π.χ. ΗF, HCl, ΝΟ ,
CH , CO , NH .
2
4 2 3
Τα δύο άτομα
χλωρίου
συνεισφέρουν
αμοιβαία από 1
μονήρες
ηλεκτρόνιο και
σχηματίζουν ένα
κοινό ζεύγος
ηλεκτρονίων.
Οι αριθμοί είναι δείκτες.
Cl Cl
Cl Cl
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
Ο δεσμός αυτός
μπορεί να
εξηγήσει τον
τρόπο
σχηματισμού των
μορίων των
χημικών
στοιχείων, τα
οποία
αποτελούνται από
όμοια άτομα.
Ο δεσμός αυτός
εξηγεί
την έλλειψη
αγωγιμότητας
στο διάλυμα
της ζάχαρης.
Το κοινό
ζεύγος των
ηλεκτρονίων
έλκεται
ταυτόχρονα
και από τους
δύο πυρήνες.
Συνεισφέροντας
ένα ηλεκτρόνιο,
κάθε άτομο
χλωρίου του
δεσμού αποκτά
δομή ευγενούς
αερίου, με 8
ηλεκτρόνια στην
εξωτερική
στοιβάδα.
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
Δύο άτομα οξυγόνου
συνεισφέρουν
αμοιβαία από 2
μονήρη ηλεκτρόνια
και σχηματίζουν
δύο κοινά ζεύγη
ηλεκτρονίων, τα
οποία ανήκουν
ταυτόχρονα και στα
δύο άτομα,
Ο δεσμός που
σχηματίζεται
ανάμεσα στα
άτομα του
οξυγόνου είναι
διπλός και μη
πολικός
Ο
Ο
Ο
Ο
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
Τα δύο άτομα
αζώτου
συνεισφέρουν
αμοιβαία από 3
μονήρη ηλεκτρόνια
και σχηματίζουν
τρία κοινά ζεύγη
ηλεκτρονίων, τα
οποία ανήκουν
ταυτόχρονα και στα
δύο άτομα.
Ο δεσμός αυτός
οφείλεται σε
δυνάμεις
ηλεκτρομαγνητικής
φύσης.
Ο δεσμός αυτός
διακρίνεται σε μη
πολικό, πολικό ή
πολωμένο και
ημιπολικό ή
δοτικό
ομοιοπολικό
δεσμό ή δεσμό
συναρμογής.
Ο δεσμός
ανάμεσα στα δύο
άτομα αζώτου
είναι τριπλός και
μη πολικός.
N
N
N
N
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΔΕΣΜΟΣ
Ένα άτομο οξυγόνου και
δύο άτομα υδρογόνου
συνεισφέρουν αμοιβαία
από 1 μονήρες ηλεκτρόνιο
και σχηματίζουν από ένα
κοινό ζεύγος
ηλεκτρονίων, δηλαδή από
έναν απλό πολωμένο .......
δεσμό. Τα κοινά ζεύγη
ηλεκτρονίων ανήκουν και
στα δύο άτομα του δεσμού,
με αποτέλεσμα να
αποκτούν δομή ευγενούς
αερίου.
Είναι ο δεσμός
που σχηματίζεται
με συνεισφορά
ηλεκτρονίων και
μεταξύ ατόμων με
διαφορετική τιμή
ηλεκτραρνητι-
κότητας.
ΔΕΣΜΟΣ:
ΙΟΝΤΙΚΟΣ;
ΟΜΟΙΟΠΟΛΙΚΟΣ
ΧΗΜΙΚΟΣ
ΠΡΟΤΑΣΗ ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ
“Απ’ τον Ομοιοπολικό
και τον Ιοντικό,
ποιον να διαλέξω;”
Οι παίκτες - π.χ. τα παιδιά
ενός σχολικού τμήματος-
χωρίζονται σε δύο ομάδες ,
παίρνοντας τις
αντίστοιχες κάρτες με τις
εικόνες, που γράφουν
“Ομοιοπολικός Δεσμός ” ή
“Ιοντικός Δεσμός”.
Αυτές οι κάρτες μπορεί να
μη μοιραστούν όλες.
Cl Cl
ή
Το καρτοπαιχνίδι των
χημικών δεσμών μπορείτε
να το παίξετε στην
αίθουσα, στο προαύλιο,
στη σχολική εκδρομή ή
αλλού, με όποιον τρόπο
ταιριάζει στην ομάδα σας
και στη φαντασία σας!
Και σίγουρα θα το
αγαπήσετε.
Αφού το να κάνεις έναν
επιτυχημένο δεσμό, είναι
θέμα Χημείας!
Οι υπόλοιπες κάρτες ,
με τις περιγραφές,
που “κρύβουν” το είδος
του δεσμού,
μοιράζονται έτσι ώστε
όλοι οι παίκτες να πάρουν
τον ίδιο αριθμό καρτών.
Π.χ, από 1 από 2 ή απο 3
κάρτες.
Οι παίκτες συζητούν και
ανταλλάσσουν τις κάρτες
με τις περιγραφές μεταξύ
τους, ώστε , στο χρονικό
διάστημα που θα ορίσουν
εξ αρχής, να καταλήξουν
να έχουν συγκεντρώσει
σωστές περιγραφές που
ταιριάζουν στο είδος του
δεσμού που τους έτυχε .
Λύση και Σημείωση:
Η αντιστοίχιση δεν είναι 1-1.
Κάθε κάρτα περιγραφής ταιριάζει με οποιαδήποτε κάρτα “τίτλου” αρκεί να περιγράφει ορθά το είδος του δεσμού
Καλή διασκέδαση!