Σημεία Στίξης

info
1. Τελεία
Μπαίνει στο τέλος μιας φράσης που έχει ολοκληρωμένο νόημα για να σταματήσει η φωνή. Η τελεία χρησιμοποιείται σε συντμήσεις λέξεων ή σε ακρωνύμια, ως διαχωριστικό σε αριθμούς, για τη διάκριση στις χιλιάδες, εκατοντάδες χιλιάδες, κλπ.

2. Άνω τελεία
Χρησιμοποιείται για να χωρίσει μια φράση με στενό νοηματικό σύνδεσμο σε δύο μέρη, από τα οποία το δεύτερο επεξηγεί το πρώτο ή είναι αντίθετο με το πρώτο μέρος. Με την άνω τελεία οι πληροφορίες διαφοροποιούνται σε πληροφορίες που λαμβάνει ο αναγνώστης.

3. Κόμμα
Δείχνει το σημείο που πρέπει να γίνει μικρή παύση και βοηθά πολύ στην κατανόηση του κειμένου.

4. Ερωτηματικό
Μπαίνει στο τέλος μιας ερωτηματικής πρότασης. Τίθεται εντός παρενθέσεων για να δηλωθεί την αβεβαιότητα του ποιητή για την παρεχόμενη πληροφορία (Ήρθε (;) στην ώρα του).

5. Θαυμαστικό
Τοποθετείται για να ενισχύσει οποιοδήποτε συναίσθημα θετικό ή αρνητικό (δηλώνει θαυμασμό, απογοήτευση, ειρωνεία, χαρά, λύπη, φόβο, υπερβολή, σαρκασμό, πόνο κ.λπ.).

6. Διπλή τελεία
(ή «άνω και κάτω τελεία»): Μπαίνει όταν παρατίθενται τα λόγια κάποιου κατά λέξη, όταν παρατίθενται παροιμίες ή γνωμικά, όταν αναφέρονται πράγματα ή σε περιπτώσεις που επιθυμούμε να εξηγήσουμε κάτι.

7. Παρένθεση
Σημειώνεται για να επεξηγήσει μια λέξη ή φράση, αλλά η πληροφορία δεν είναι αναγκαία. Διαφοροποιούνται δηλαδή οι δευτερεύουσες από τις κύριες πληροφορίες.

8. Αποσιωπητικά
Χρησιμοποιούνται όταν θέλουμε να αποσιωπήσουμε κάτι ή να δηλώσουμε ότι το νόημα είναι ημιτελές. Ο αναγνώστης, πιο εύκολα, εντάσσεται βιωματικά στο μήνυμα του συγγραφέα και η συνέχεια είναι πιο ηχηρή, καθώς και ο αναγνώστης έχει κοινή “θέαση” με τον συγγραφέα.

9. Παύλα
Χρησιμοποιείται εντός διαλόγου, ώστε να φανεί ότι αλλάζει το πρόσωπο που διαλέγεται.

10. Διπλή Παύλα
Χρησιμοποιείται όπως και η παρένθεση, αλλά σ’ αυτή την περίπτωση η πληροφορία θεωρείται σημαντική και αναγκαία για την κατανόηση του κειμένου.

11. Ενωτικό
Δηλώνει την ένωση στοιχείων (κοινωνικό – πολιτικό πρόβλημα), ή το διάστημα μεταξύ δύο ορίων (Μάρτιος – Απρίλιος). Η χρήση του ενωτικού γίνεται επιπλέον για να προβάλει φραστικά

12. Αγκύλη
Χρησιμοποιείται όταν πρέπει να υπάρξει μία διευκρίνιση ή σχόλιο μέσα στο κείμενο.

13. Ειδική γραμμή /
Η κάθετη γραμμή σε συνώνυμες λέξεις δίνει έμφαση και διευρύνει την έννοια (π.χ. εμπορικό / οικονομικό) και υπηρετεί την ανάγκη για περισσότερη σαφήνεια.

14. Εισαγωγικά
Χρησιμοποιούνται:
i) όταν επιθυμούμε να παραθέσουμε τα λόγια κάποιου τρίτου κατά λέξη,
ii) για τίτλους βιβλίων, ταινιών, εφημερίδων και περιοδικών ή για παροιμίες και
γνωμικά,
iii) για να δηλωθεί ειρωνεία, να αμφισβητηθεί ή να μειωθεί το κύρος μιας λέξης,
iv) όταν δηλώνεται η μεταφορική σημασία μιας λέξης,
v) σε όρους επιστημονικούς, νομικούς, πολιτικούς, κοινωνικούς κ.λπ.,
vi) όταν παρατίθενται επαναληπτικά οι ίδιες λέξεις σε μια λέξη ή φράση.
Τα εισαγωγικά μπορεί να καθιερώνονται (είναι λεξικοποιημένα).