# Πηγή 1
Η Χάρτα της Ελλάδος, του Ρήγα Βελεστινλή

Τα σύμβολα του ελληνικού πατριωτισμού […] αποτυπώθηκαν στους μνημειώδεις χάρτες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, που σχεδίασε και δημοσίευσε ο ρήγας. Το εκδοτικό πρόγραμμα του 1797 περιλάμβανε τη Χάρτα της Ελλάδος τυπωμένη σε δώδεκα φύλλα, που απεικόνιζε ολόκληρη την περιοχή νότια του Δούναβη, τα νησιά του Αιγαίου και το δυτικό τμήμα της Μικράς Ασίας. Ο χάρτης αυτός αποτελούσε ένα εγκυκλοπαιδικό πανόραμα του ελληνικού μεγαλείου, καταγράφοντας τόσο μιάν αντίληψη για το ελληνικό παρελθόν, όσο και ένα όραμα για το ελληνικό μέλλον. Η αντίληψη για το παρελθόν έδινε έμφαση στο μεγαλείο του αρχαίου ελληνισμού, απεικονίζοντας την πλατιά εξάπλωσή του στην «Ελληνική Ανατολή», τις νίκες του επί των βαρβάρων και ιδιαίτερα το έπος των Περσικών πολέμων. […] Η αντίληψη για το παρόν ξεπηδούσε από μια θλιβερή υπενθύμιση στο πρώτο φύλλο της Χάρτας, το οποίο εικονογραφούσαν η επιπεδογραφία της Κωνσταντινούπολης καθώς και μια πανοραμική σύγχρονη άποψη της βασίλισσας του Βοσπόρου. Πάνω από την αποτύπωση της σφραγίδας του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, του τελευταίου βυζαντινού αυτοκράτορα, ήταν γραμμένη μια απλή φράση: «…και εδουλώθημεν…».
Πασχάλης Μ. Κιτρομηλίδης, Νεοελληνικός Διαφωτισμός: πολιτικές και κοινωνικές ιδέες (μετάφραση: Στέλλα Γ. Νικολούδη), Αθήνα: ΜΙΕΤ, 2009, σελ. 304-305.