Η Σπάρτη και η επιρροή της, έως 5ο αιώνα π.Χ.

📖 Πώς χρησιμοποιώ τον χάρτη

🔍

Κουμπιά +/− ή ροδέλα ποντικιού για μεγέθυνση

✋

Σύρετε τον χάρτη κρατώντας πατημένο το ποντίκι

📍

Πατήστε τα σημεία ενδιαφέροντος για πληροφορίες

Πλήρης οθόνη για καλύτερη προβολή του χάρτη

⌨️

Πλήκτρα βέλη για μετακίνηση, + / − για zoom

💡 Συμβουλή: Χρησιμοποιήστε τη μπάρα πάνω από τον χάρτη για πρόσβαση στη Διδακτική Πρόταση και τις δραστηριότητες αξιολόγησης.

Διδακτική Πρόταση

Η Σπάρτη και η επιρροή της, έως 5ο αιώνα π.Χ.

ℹ️ ΕΝΟΤΗΤΑ

Κεφάλαιο 2: Ορισμός της πόλεως, τα πολιτεύματα και οι βασικοί πολιτειακοί-πολιτικοί θεσμοί

✓ ΣΤΟΧΟΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

Οι μαθητές/-τριες να κατανοήσουν πώς η γεωγραφική θέση και η εδαφική επέκταση της Σπάρτης διαμόρφωσαν τον στρατιωτικό χαρακτήρα της και τη σχέση της με τις υπόλοιπες πόλεις-κράτη της Πελοποννήσου.

📊 ΠΟΡΕΙΑ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑΣ

Ο/η εκπαιδευτικός προβάλλει τον χάρτη και ζητά από τους μαθητές να εντοπίσουν τη Λακωνία και τη Μεσσηνία. Συζητούν γιατί η κατάκτηση της εύφορης Μεσσηνίας ήταν καθοριστική για τη Σπάρτη.
Οι μαθητές εξερευνούν τα σημεία ενδιαφέροντος στον χάρτη και παρατηρούν ποιες πόλεις ανήκαν στην Πελοποννησιακή Συμμαχία (π.χ. Τεγέα, Κόρινθος). Συζητούν τι σήμαινε αυτή η συμμαχία για την ισχύ της Σπάρτης.
Κάθε ομάδα εξετάζει τη γεωγραφική θέση μιας πόλης-κράτους (Κόρινθος, Μέγαρα, Ολυμπία) και εξηγεί πώς η θέση της επηρέασε τον ρόλο της: εμπορικός, στρατιωτικός ή θρησκευτικός.
Ακολουθεί συζήτηση στην ολομέλεια: γιατί η ανάγκη ελέγχου των ειλώτων στη Μεσσηνία και τη Λακωνία ενίσχυσε τον στρατιωτικό χαρακτήρα της σπαρτιατικής κοινωνίας;

✏️ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΝΤΑΙ

Χωρική αντίληψη Κριτική σκέψη Ανάγνωση χάρτη Συνεργασία Ανάλυση αιτίων-αποτελεσμάτων

💡 Σημείωση: Ο χάρτης μπορεί να αξιοποιηθεί σε συνδυασμό με την Πηγή 1 του βιβλίου (Bury & Meiggs), ώστε οι μαθητές να συνδέσουν τη γεωγραφική εικόνα με τους θεσμούς του σπαρτιατικού πολιτεύματος.

Στήλη Α	Στήλη Β
1. Απέλλα
2. Έφοροι
3. Γερουσία
4. Βασιλείς

Πριν δεις τις απαντήσεις...

Για να αξιοποιήσεις σωστά το Φύλλο Εργασίας, βεβαιώσου ότι πρώτα:

Μελέτησες το κείμενο του Κεφαλαίου 2 στο βιβλίο Ιστορίας
Εξερεύνησες τον διαδραστικό χάρτη και τα σημεία ενδιαφέροντος
Προσπάθησες να απαντήσεις μόνος/η σου στις ερωτήσεις

Οι απαντήσεις είναι ενδεικτικές και βασίζονται στο κείμενο του σχολικού βιβλίου.

Ενδεικτικές Απαντήσεις

11→γ (ψήφιζε για σημαντικά ζητήματα), 2→β (περισσότερες πολιτικές αρμοδιότητες), 3→α (προετοίμαζε θέματα και δίκαζε), 4→δ (θρησκευτικοί/στρατιωτικοί ηγέτες)

2α. Λ (είχε ολιγαρχικό πολίτευμα), β. Σ, γ. Σ, δ. Λ (ο Λυκούργος ήταν ο νομοθέτης της Σπάρτης, ο Σόλωνας της Αθήνας)

3α, β, δ. Οι πόλεις-κράτη ήταν ελεύθερες, αυτόνομες και αυτάρκεις, με ξεχωριστό πολίτευμα, θεσμούς, στρατό, θεό-προστάτη και γιορτές. Δεν ήταν μέρος αυτοκρατορίας.

4α. Η κατάκτηση εξασφάλισε γόνιμη γη και Μεσσήνιους είλωτες ως εργατικό δυναμικό, αλλά η ανάγκη ελέγχου τους ενίσχυσε τον στρατιωτικό χαρακτήρα της σπαρτιατικής κοινωνίας.

5Η Σπάρτη δεν ακολούθησε την πορεία προς τη δημοκρατία, γιατί η ανάγκη ελέγχου των ειλώτων απαιτούσε αυστηρή στρατιωτική οργάνωση. Το ολιγαρχικό πολίτευμα εξυπηρετούσε αυτή την ανάγκη. Αντίθετα, στην Αθήνα οι κοινωνικές πιέσεις οδήγησαν σταδιακά στην ισονομία και τη δημοκρατία.

⚠️ Σημείωση: Οι απαντήσεις είναι ενδεικτικές. Για τις ανοιχτές ερωτήσεις αξιολογείται η ικανότητα σύνθεσης και η χρήση τεκμηρίων.