Η υποχώρηση της ευρωπαϊκής ισχύος μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

… η παρακμή της Ευρώπης, που ξεκίνησε στις παραμονές του πολέμου του 1914-1918 και οξύνθηκε με το τέλος, επισφραγίζεται κατά κάποιον τρόπο με τον δεύτερο αυτό αλληλοσπαραγμό. […] η Ευρώπη του 1945 δεν είναι σε θέση να διεκδικήσει πια ρόλο ανάλογο μ’ αυτόν που είχε ακόμη στη δεκαετία του 1930. Αντιμέτωπα στις αχανείς υπερπόντιες κτήσεις τους με αποσταθεροποιητικά φαινόμενα παρόμοια με του 1914-1918, αλλά τώρα σε βαθμό πολύ πιο έντονο, ανίκανα να εξασφαλίσουν από μόνα τους την άμυνα και τη συντήρησή τους, τα ευρωπαϊκά κράτη, με το τέλος της λαίλαπας που λίγο έλειψε να τα καταπιεί, γίνονται στόχος του ανταγωνισμού ανάμεσα στους δύο νέους πόλους της διεθνούς ζωής, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Σοβιετική Ένωση. Σύμπτωμα αυτής της παρακμής: ο νέος διεθνής οργανισμός, ο ΟΗΕ, δεν έχει πια έδρα του στη Γενεύη αλλά στη Νέα Υόρκη.

S. Berstein, P. Milza, Ιστορία της Ευρώπης: διάσπαση και ανοικοδόμηση της Ευρώπης. 1919 έως σήμερα, μτφρ. Μ. Κοκολάκης, Αλεξάνδρεια, 1997, τόμ. 3, σ. 174.