Επαναληπτικές Ερωτήσεις Ενότητας 5
1. Να συμπληρώσετε τα κενά στο ακόλουθο κείμενο με την κατάλληλη λέξη, αριθμό ή τύπο.
Το αέριο υδρογόνο αντιδρά
με αέριο άζωτο σε κατάλληλες συνθήκες σύμφωνα με την εξίσωση: +
.............→ .............. και η ................ που παράγεται διαβιβάζεται σε ένα ποτήρι το οποίο περιέχει αποσταγμένο
νερό στο οποίο έχουν προστεθεί μερικές σταγόνες του δείκτη μπλε της βρωμοθυμόλης. Το διάλυμα Δ1 που
σχηματίζεται αποκτά .............. χρώμα, γιατί η ................. είναι ......................... .
Το αέριο υδρογόνο αντιδρά με αέριο χλώριο σε κατάλληλες συνθήκες σύμφωνα με την εξίσωση: +
.............→ .............. και το .................που παράγεται διαβιβάζεται σε ένα ποτήρι το οποίο περιέχει αποσταγμένο
νερό στο οποίο έχουν προστεθεί μερικές σταγόνες του δείκτη μπλε της βρωμοθυμόλης. Το διάλυμα Δ2 που
σχηματίζεται αποκτά .............. χρώμα, γιατί το ................. είναι ......................... Όταν τα διαλύματα Δ1 και Δ2
αναμειγνύονται, πραγματοποιείται η αντίδραση: .................. + ............... →. , η οποία είναι μία αντίδραση
.......................... . Αν στο τελικό διάλυμα το πλήθος Η
+
= πλήθος ΟΗ
–
, το διάλυμα είναι ………… και έχει pH =….,
στους 25
ο
C. Αν στο τελικό διάλυμα το πλήθος Η
+
….. πλήθος ΟΗ
–
, το διάλυμα είναι όξινο και έχει pH =….,
στους 25
ο
C. Αν στο τελικό διάλυμα το πλήθος Η
+
< πλήθος ΟΗ
–
, το διάλυμα είναι ………… και έχει pH =….,
στους 25
ο
C.
2. α. Ποιες από τις ακόλουθες αντιδράσεις είναι μεταθετικές και ποιες οξειδοαναγωγικές;
Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας.
i.
Ζn +H
2
SO
4
→ZnSO
4
+ H
2
ii. CaO +H
2
O→Ca(OH)
2
iii. 2K + Cl
2
→2KCl iv. (NH
4
)
2
SO
4
+2KOH→2NH
3
+ K
2
SO
4
+2 H
2
O
β. Ποιες είναι οι κυριότερες μεταθετικές αντιδράσεις; Να γράψετε ένα παράδειγμα σε κάθε κατηγορία.
γ. Ποιες οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις γνωρίζετε; Να γράψετε ένα παράδειγμα σε κάθε κατηγορία.
3. Να συμπληρώσετε τις χημικές εξισώσεις όσων αντιδράσεων μπορούν να πραγματοποιηθούν.
H
2
SO
4
+ NH
3
→ K + Al(NO
3
)
3
→
K
2
O + H
2
S → F
2
+ HI →
Fe + HCl → Al
2
O
3
+ N
2
O
5
→
Ca(OH)
2
+ ZnCl
2
→ Ca(OH)
2
+ H
3
PO
4
→
NaOH + HIO
3
→ Fe
2
O
3
+ Al →
NaCl + HClO
4
→ Na
2
S + Pb(NO
3
)
2
→
BaCl
2
+ MgS → N
2
O
5
+ H
2
O →
AgNO
3
+ Cal
2
→ HCl + (NH
4
)
2
CO
3
→
Pb + FeS → NH
3
+ HBr →
Ba(OH)
2
+ (NH
4
)
2
CO
3
→ Br
2
+ NaCl →
4. Να συμπληρώσετε τον ακόλουθο πίνακα με τις χημικές εξισώσεις των αντιδράσεων παρασκευής των αλά-
των της πρώτης στήλης.
Άλας
Είδος αντίδρασης
Χημική εξίσωση
Na
2
S
Σύνθεση
Na
2
S
Απλή αντικατάσταση
Na
2
S
Διπλή αντικατάσταση
Na
2
S
Εξουδετέρωση
CaCO
3
Διπλή αντικατάσταση
CaCO
3
Διπλή αντικατάσταση
CaCO
3
Εξουδετέρωση
BaSO
4
Απλή αντικατάσταση
5. Η χημική ουσία Α που παράγεται από την αντίδραση αέριου υδρογόνου με αέριο χλώριο διαλύεται σε διά-
λυμα νιτρικού αργύρου και καταβυθίζεται ίζημα Β.
Να γραφούν οι χημικές εξισώσεις των αντιδράσεων και να ονομαστούν οι ενώσεις Α και Β.
6. Ένα αέριο μείγμα περιέχει Η
2
, Ν
2
και ΝΗ
3
. Να επιλέξετε αν για την απομάκρυνση της ΝΗ
3
από τα αέριο μείγ-
μα πρέπει να διαβιβάσουμε το μείγμα σε διάλυμα ΗΝΟ
3
ή ΚΟΗ.
Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας γράφοντας και τη σχετική χημική εξίσωση.
7. Ένα αέριο μείγμα SO
3
και CO
2
διαβιβάζεται σε ασβεστόνερο (διάλυμα Ca(OH)
2
) και καταβυθίζεται λευκό
ίζημα Α. Να γραφούν οι χημικές εξισώσεις όλων των αντιδράσεων και να βρεθεί η σύσταση του ιζήματος.
8. Μία ποσότητα μεταλλικού σιδήρου διαλύεται σε αραιό διάλυμα Η
2
SΟ
4
και παράγεται μία ουσία Α και ένα
αέριο Β. Το διάλυμα του Α αναμειγνύεται με διάλυμα AgNO
3
και καταβυθίζεται ίζημα Γ. Το αέριο Β διαβιβά-
ζεται σε δοχείο που περιέχει Ν
2
σε κατάλληλες συνθήκες ώστε να αντιδρούν και σχηματίζεται ένωση Δ. Να
γραφούν οι χημικές εξισώσεις των αντιδράσεων και να αναγνωριστούν όλες οι ενώσεις Α έως και Δ.
9.
Να οργανώσετε μια πειραματική διαδικασία με την οποία μπορείτε να διαπιστώσετε αν ένα στερεό είναι:
i. NH
4
Cl ή AgCl ii. CuCl ή CuCl
2
iii.
Ba(NO
3
)
2
ή KΝΟ
3
iv. KCl ή KΝΟ
3
v. NaCl ή ΝαI
10. α. Να γράψετε τις χημικές εξισώσεις σε όσες από τις ακόλουθες αντιδράσεις μπορούν να πραγματοποιη-
θούν, να τις χαρακτηρίσετε ως προς το είδος τους και να ονομάσετε τα προϊόντα.
i. διάλυση πεντοξειδίου του φωσφόρου στο νερό
ii. διάλυ ση στερεού ασβεστίου στο νερό
iii. ανάμειξη διαλύματος υδροξειδίου του νατρίου με διάλυμα φωσφορικού οξέος
iv. διάλυση στερεού νατρίου στο νερό
v. επίδραση αερίου χλωρίου σε διάλυμα υδρόθειου
vi. ανάμειξη διαλύματος νιτρικού αργύρου με διάλυμα υδρόθειου.
β. Ποιο είναι το προϊόν της αντίδρασης του προϊόντος της πρώτης αντίδρασης με το προϊόν της δεύτερης
αντίδρασης;
11. Να αντιστοιχίσετε τις ουσίες της στήλης Α με όλες τις ουσίες
με τις οποίες μπορούν να αντιδράσουν στη στήλη Β και να
γράψετε τις χημικές εξισώσεις των αντιδράσεων.
Α:
Β:
Απαντήσεις
1. Η
2
SO
4
1. AgNO
3
Α1→Β…
2. HCl
2. H
2
S
Α2→Β…
3. K
3. F
2
Α3→Β…
4. FeI
3
4. NH
3
Α4→Β…
5. Ba(OH)
2
5. NaOH
Α5→Β…
6. ZnCl
2
6. P
2
O
5
Α6→Β…
7. H
2
O
7. CaO
Α7→Β…
12. Να συμπληρώσετε τις χημικές εξισώσεις της στήλης Α και να αντιστοιχίσετε τα προϊόντα με τα ονόματά
τους στη στήλη Β.
Α
Β
Απαντήσεις
1. Fe + HI
1. ανθρακικό βάριο
Α1→Β…
2. NH
3
+ H
2
S
2. νιτρικό οξύ
Α2→Β…
3. (NH
4
)
2
CO
3
+ HCl
3. χλωρίδιο του σιδήρου (ΙΙ) + θείο
Α3→Β…
4. (NH
4
)
2
CO
3
+ KOH
4. κυανίδιο του ασβεστίου + νερό
Α4→Β…
5. Ca(OH)
2
+ HCN
5. αμμωνία + ανθρακικό κάλιο + νερό
Α5→Β…
6. Cl
2
+ FeS
6. χλωρίδιο του αμμωνίου + διοξείδιο του
άνθρακα + νερό
Α6→Β…
7. N
2
O
5
+ H
2
O
7. σουλφίδιο του αμμωνίου
Α7→Β…
8. CO
2
+ BaO
8. ιωδίδιο του σιδήρου (ΙΙ) + υδρογόνο
Α8→Β…
13. Στις ακόλουθες ερωτήσεις να επιλέξετε τη σωστή απάντηση.
α. Για να πραγματοποιηθεί μία αντίδραση απλής αντικατάστασης πρέπει το ελεύθερο στοιχείο Α που
θέλει να αντικαταστήσει το στοιχείο Β στην ένωσή του να είναι:
i. λιγότερο δραστικό από το Β ii. περισσότερο δραστικό από το Β
iii. λιγότερο δραστικό από το Β iv. λιγότερο δραστικό από το Β
β. Για να πραγματοποιηθεί μία αντίδραση διπλής αντικατάστασης πρέπει ένα από τα προϊόντα να εί-
ναι:
i. οξύ ii. βάση iii. ίζημα ή αέριο iv. ηλεκτρολύτης
γ. Για να παραχθεί αλουμίνιο από το βωξίτη, ο οποίος είναι ορυκτό του Al
2
O
3
, πρέπει να επιδράσουμε με:
i. ψευδάργυρο ii. σίδηρο iii. ασβέστιο iv. υδρογόνο
δ. Για να παραχθεί σίδηρος από τον αιματίτη, ο οποίος είναι ορυκτό του Fe
2
O
3
, πρέπει να επιδράσουμε με:
i. αργίλιο ii. χαλκό iii. άργυρο iv. σίδηρο
ε.
Μπορούμε να παρασκευάσουμε σουλφίδιο του μολύβδου με ανάμειξη διαλύματος:
i. Η
2
SO
4
με διάλυμα Pb(NO
3
)
2
ii. Η
2
S με διάλυμα Pb(NO
3
)
2
iii. Η
2
SO
4
με διάλυμα PbO iv. Η
2
S με διάλυμα Μo(NO
3
)
2
στ. Από τις χημικές ουσίες CaO, Zn, HCl, N
2
O
5
, KOH αντιδρούν με Η
2
SO
4
οι:
i. KOH ii. KOH, Zn, N
2
O
5
iii. KOH, Zn iv. KOH, Zn, P
2
O
5
ζ.
Από τις χημικές oυσίες K
2
O, Ag, NH
4
Cl, N
2
O
5
, AgCl, Νa διαλύονται στο νερό οι:
i. K
2
O, NH
4
Cl, N
2
O
5
ii. Ag, AgCl
iii. K
2
O, NH
4
Cl, N
2
O
5
, Νa iv. K
2
O, Ag, NH
4
Cl, N
2
O
5
, AgCl
14. Να χαρακτηρίσετε καθεμία από τις ακόλουθες προτάσεις ως σωστή (Σ) ή λανθασμένη (Λ).
α. Αν διαλύσουμε ένα πολύ μικρό κομματάκι νατρίου στο νερό, θα σχηματιστεί ένα διάλυμα με
pH < 7 στους 25
ο
C.
β. Το στερεό P
2
O
5
δεν διαλύεται στο νερό.
γ. Η βροχή είναι ελαφρά όξινη, γιατί σε αυτή διαλύεται CO
2
από την ατμόσφαιρα.
δ. Ένα υδατικό διάλυμα μπορεί να περιέχει ΚΟΗ και H
2
SO
4
.
ε.
Αν σε διάλυμα HCl βυθίσουμε σύρμα Zn, θα δούμε να παράγονται φυσαλίδες.
στ. Μπορούμε να επιχρυσώσουμε ένα ασημένιο κόσμημα αν το βυθίσουμε σε διάλυμα AuCl
3
.
ζ. Τα αντιόξινα φάρμακα περιέχουν Mg(OH)
2
ή Al
2
O
3
για να εξουδετερώσουν το HCl του γα-
στρικού οξέος.
η. Αν διαλύσουμε SO
2
στο νερό, θα σχηματιστεί ένα διάλυμα με pH < 7 στους 25
ο
C.
θ. Αν αναμείξουμε ένα διάλυμα ΝαΙ με ένα διάλυμα AgNO
3
, θα δούμε το νέο διάλυμα να θολώνει
και να σχηματίζεται στον πυθμένα του ίζημα.
ι.
Για τον καθαρισμό της πέτρας (CaCO
3
) στα είδη υγιεινής που είναι σκληρή βρομιά χρησιμο-
ποιούνται πυκνά διαλύματα HCl.
ια. Ο χρυσός, ο άργυρος και ο λευκόχρυσος, δηλαδή τα λεγόμενα ευγενή μέταλλα, δεν διαλύο-
νται στο υδροχλωρικό οξύ.
ιβ. Όταν σε Η
2
Ο διαλυθεί μικρή ποσότητα ασβεστίου, το διάλυμα αποκτά pH > 7 στους 25
ο
C.
15. Να αντιστοιχίσετε κάθε διάλυμα της στήλης Β
με μία από τις φιάλες της στήλης Α στην οποία
μπορούμε να το αποθηκεύσουμε.
Α: Φιάλη
Β: διάλυμα
Απαντήσεις
1. Από γυαλί
1. Ca(NO
3
)
2
Α1→Β…
2. Από χαλκό
2. HCl
Α2→Β…
3. Από σίδηρο
3. Fe(NO
3
)
2
Α3→Β…
4. Από ψευδάργυρο
4. AgNO
3
Α4→Β…
5. Από μόλυβδο
5. MgCl
2
Α5→Β…