ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ 5
Ης
ΕΝΟΤΗΤΑΣ
1. Το αέριο υδρογόνο αντιδρά με αέριο άζωτο σε κατάλληλες συνθήκες
σύμφωνα με την εξίσωση: Ν
2
(g) +3H
2
(g) -→ 2NH
3
(g) και η αμμωνία που
παράγεται διαβιβάζεται σε ένα ποτήρι το οποίο περιέχει αποσταγμένο νερό στο
οποίο έχουν προστεθεί μερικές σταγόνες του δείκτη μπλε της βρωμοθυμόλης. Το διάλυμα Δ1 που
σχηματίζεται αποκτά μπλε. χρώμα, γιατί η αμμωνία είναι βάση.
Το αέριο υδρογόνο αντιδρά με αέριο χλώριο σε κατάλληλες συνθήκες σύμφωνα με την εξίσωση:
H
2
(g)
+ Cl
2
(g) → 2HCl (g)
και το HCl που παράγεται διαβιβάζεται σε ένα ποτήρι το οποίο περιέχει
αποσταγμένο
νερό στο οποίο έχουν προστεθεί μερικές σταγόνες του δείκτη μπλε της
βρωμοθυμόλης. Το
διάλυμα Δ2 που σχηματίζεται αποκτά κίτρινο χρώμα, γιατί το HCl είναι οξύ.
Όταν τα διαλύματα Δ1 και Δ2
αναμειγνύονται πραγματοποιείται η αντίδραση:
ΝΗ
3
(aq) + HCl(aq) → NH
4
Cl(aq) η οποία είναι μία
αντίδραση εξουδετέρωσης.
Αν στο τελικό διάλυμα το πλήθος Η
+
= πλήθος ΟΗ
-
, το διάλυμα είναι ουδέτερο και έχει pH=7
στους 25
ο
C. Αν στο τελικό διάλυμα το πλήθος Η
+
> πλήθος ΟΗ
-
, το διάλυμα είναι όξινο και έχει
pH<7 στους 25
ο
C. Αν στο τελικό διάλυμα το πλήθος Η
+
< πλήθος ΟΗ
-
, το διάλυμα είναι βασικό και
έχει pH>7, στους 25
ο
C.
2. α. Ποιες από τις ακόλουθες αντιδράσεις είναι μεταθετικές και ποιες οξειδοαναγωγικές; Να
αιτιολογήσετε την απάντησή σας.
1.
Ζn + H
2
SO
4
→
ZnSO
4
+ H
2
3.
CaO + H
2
O
→
Ca(OH)
2
2. 2K + Cl
2
→
2KCl 4. (NH
4
)
2
SO
4
+ 2KOH
→
2NH
3
+ K
2
SO
4
+ 2H
2
O
α. Μεταθετικές είναι: 2, 4, γιατί οι Α.Ο. όλων των στοιχείων δε μεταβάλλονται.
Οξειδοαναγωγικές είναι: 1: γιατί ο Zn από Α.Ο = 0 αποκτά Α.Ο = +2, το Η από Α.Ο = +1 αποκτά Α.Ο = 0,
και 3: γιατί το Κ από Α.Ο = 0 αποκτά Α.Ο = + 1 και το Cl από 0 αποκτά -1.
ii.
Ποιες είναι οι κυριότερες μεταθετικές αντιδράσεις; Να γράψετε ένα παράδειγμα σε κάθε
κατηγορία. Οι κυριότερες μεταθετικές αντιδράσεις είναι οι αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης και
οι αντιδράσεις εξουδετέρωσης.
γ. Ποιες οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις γνωρίζετε; Να γράψετε ένα παράδειγμα σε κάθε κατηγορία.
Οξειδοαναγωγικές είναι οι αντιδράσεις: σύνθεσης, αποσύνθεσης, απλής αντικατάστασης.
3. Να συμπληρώσετε τις χημικές εξισώσεις όσων αντιδράσεων μπορούν να πραγματοποιηθούν :
1. 2ΝΗ
3
(aq) + H
2
SO
4
(aq) → (NH
4
)
2
SO
4
(aq)
2. 3K +
Al(NO
3
)
3
→ 3ΚΝΟ
3
+ Αl
3. K
2
O +
H
2
S → K
2
S + H
2
O
4. F
2
+
2HI → 2HF + Ι
2
5. Fe + 2HCl → FeCl
2
+ H
2
6. Al
2
O
3
+
3N
2
O
5
→ 2Al(NO
3
)
3
7. Ca(OH)
2
+ ZnCl
2
→ CaCl
2
+ Zn(OH)
2
8. 3Ca(OH)
2
+ 2H
3
PO
4
→ Ca
3
(PO
4
)
2
+ 6 H
2
O
9. NaOH + HIO
3
→
NaIO
3
+ H
2
O
10. Fe
2
O
3
+
2Al → Al
2
O
3
+
2Fe
4. Να συμπληρώσετε τον ακόλουθο πίνακα με τις χημικές εξισώσεις των αντιδράσεων παρασκευής
των αλάτων της πρώτης στήλης:
Άλας
Είδος αντίδρασης
Χημική εξίσωση
Na
2
S
Σύνθεση
2 Na + S → Na
2
S
Απλή αντικατάσταση
2 Na + H
2
S → Na
2
S + H
2
Διπλή αντικατάσταση
2NaCl + Ag
2
S → Na
2
S + 2AgCl
Εξουδετέρωση
2 NaOH + H
2
S → Na
2
S + 2H
2
O
CaCO
3
Απλή αντικατάσταση
Ca + MgCO
3
→ CaCO
3
+ Mg
Διπλή αντικατάσταση
CaCl
2
+ Na
2
CO
3
→ CaCO
3
+ 2NaCl
Διπλή αντικατάσταση
CaI
2
+ K
2
CO
3
→ CaCO
3
+ 2KI
Εξουδετέρωση
Ca(OH)
2
+ CO
2
→ CaCO
3
+H
2
O
BaSO
4
Απλή αντικατάσταση
Ba + H
2
SO
4
→ BaSO
4
+ H
2
Διπλή αντικατάσταση
BaCl
2
+ ZnSO
4
→
BaSO
4
+ ZnCl
2
Διπλή αντικατάσταση
BaI
2
+ H
2
SO
4
→ BaSO
4
+ 2HI
Εξουδετέρωση
Ba(OH)
2
+ H
2
SO
4
→ BaSO
4
+ 2H
2
O
5. Η χημική ουσία Α που παράγεται από την αντίδραση αέριου υδρογόνου με αέριο χλώριο διαλύεται
σε διάλυμα AgNO
3
και καταβυθίζεται ίζημα Β
.
Να γραφούν οι χημικές εξισώσεις των αντιδράσεων και να ονομαστούν οι ενώσεις Α και
II.
H
2
(g) + Cl
2
(g) → 2HCl(g) (Α: υδροχλώριο)
AgNO
3
(aq) + HCl(aq) → AgCl(s)+ HNO
3
(aq)
6. Ένα αέριο μείγμα περιέχει Η
2
, Ν
2
και ΝΗ
3
. Να επιλέξετε αν για την απομάκρυνση της ΝΗ
3
από τα
αέριο μείγμα πρέπει να διαβιβάσουμε το μείγμα σε διάλυμα ΗΝΟ
3
ή ΚΟΗ.
Να αιτιολογήσετε την απάντησή σας γράφοντας και τη σχετική χημική εξίσωση.
Για την απομάκρυνση της ΝΗ
3
από τα αέριο μείγμα πρέπει να διαβιβάσουμε το μείγμα σε διάλυμα
ΗΝΟ
3
.
ΝΗ
3
(aq) + HΝΟ
3
(aq) → NH
4
ΝΟ
3
(aq)
7. Ένα αέριο μείγμα SO
3
και CO
2
διαβιβάζεται σε ασβεστόνερο (διάλυμα Ca(OH)
2
) και καταβυθίζεται
λευκό ίζημα Α. Να γραφούν οι χημικές εξισώσεις όλων των αντιδράσεων και να βρεθεί η σύσταση
του ιζήματος.
SO
3
(g) +Ca(OH)
2
(aq) → CaSO
4
(s) + H
2
O(l)
CO
2
(g) + Ca(OH)
2
(aq() → CaCO
3
(s) + H
2
O(l)
8. Μία ποσότητα μεταλλικού σιδήρου εισάγεται σε αραιό διάλυμα Η
2
SΟ
4
και παράγεται μία
11. NaCl + HClO
4
→
NaClO
4
+ HCl
12. Na
2
S +
Pb(NO
3
)
2
→ PbS(s)+ 2NaNO
3
13.
BaCl
2
+ MgS → BaS(s)+ MgCl
2
14.
N
2
O
5
+ H
2
O
→
2HNO
3
15.
2AgNO
3
+
Cal
2
→2AgI(s)+ Ca(NO
3
)
2
16. 2HCl +
(NH
4
)
2
CO
3
→2NH
4
Cl + CO
2
+ H
2
O
17.
Pb + FeS → δεν πραγματοποιείται
18. NH
3
+ HBr → NH
4
Br
19. Ba(OH)
2
+
(NH
4
)
2
CO
3
→ 2NH
3
+ Β aCO
3
+
2H
2
O
20. Br
2
+
2NaCl →
δεν πραγματοποιείται
ουσία Α και ένα αέριο Β
.
Το διάλυμα του Α αναμειγνύεται με διάλυμα AgNO
3
και καταβυθίζεται
ίζημα Γ. Το αέριο Β διαβιβάζεται σε δοχείο που περιέχει Ν
2
σε κατάλληλες συνθήκες ώστε να
αντιδρούν και σχηματίζεται
ένωση Δ. Να γραφούν οι χημικές εξισώσεις των αντιδράσεων και να
αναγνωριστούν όλες οι ενώσεις Α έως και Δ.
Fe(s) + H
2
SO
4
(aq) → FeSO
4
(aq) + H
2
(g)
2AgNO
3
(aq) + FeSO
4
(aq) → Fe(NO
3
)
2
(aq) + Ag
2
SO
4
(s)
N
2
(g) + 3H
2
(g) → 2NH
3
(g)
9. Να οργανώσετε μια πειραματική διαδικασία με την οποία μπορείτε να διαπιστώσετε αν ένα
στερεό είναι:
NH
4
Cl ή AgCl
CuCl ή CuCl
2
Ba(NO
3
)
2
ή KΝΟ
3
KCl ή KΝΟ
3
NaCl ή ΝaI
i. Ο AgCl δε διαλύεται στο Η
2
Ο.
ii. ο CuCl δε διαλύεται στο Η
2
Ο.
iii. Επιδρούμε με H
2
SO
4
. Το BaSO
4
θα καταβυθιστεί ως λευκό ίζημα.
iv. Eπιδρούμε με AgNO
3
. Ο AgCl θα καταβυθιστεί ως λευκό ίζημα.
v.
. Επιδρούμε με AgNO
3
. Ο AgCl θα καταβυθιστεί ως λευκό ίζημα, ενώ ο AgI
ως κίτρινο ίζημα.
10.
α. Να γράψετε τις χημικές εξισώσεις σε όσες από τις ακόλουθες αντιδράσεις μπορούν να
πραγματοποιηθούν, να τις χαρακτηρίσετε ως προς το είδος τους και να ονομάσετε τα προϊόντα.
i. διάλυση πεντοξειδίου του φωσφόρου στο νερό
P
2
O
5
+ 3H
2
O→ 2H
3
PO
4
ii. διάλυση στερεού ασβεστίου στο νερό
Ca + 2H
2
O→ Ca(OH)
2
+H
2
iii. ανάμειξη διαλύματος υδροξειδίου του νατρίου με διάλυμα φωσφορικού οξέος
3NaOH
+ H
3
PO
4
→ Na
3
PO
4
+ 3H
2
O
iv. διάλυση στερεού νατρίου στο νερό
2Na + 2H
2
O→ 2NaOH
+H
2
v. επίδραση αερίου χλωρίου σε διάλυμα υδρόθειου
Cl
2
+
H
2
S→ 2HCl +S
vi. ανάμειξη διαλύματος νιτρικού αργύρου με διάλυμα υδρόθειου.
2AgNO
3
(aq) + H
2
S(aq) → 2H NO
32
(aq) + Ag
2
S(s)
ii. Ποιο είναι το προϊόν της αντίδρασης του προϊόντος της πρώτης αντίδρασης με το προϊόν της
δεύτερης αντίδρασης.
3Ca(OH)
2
+ 2H
3
PO
4
→ Ca
3
(PO
4
)
2
+ 6 H
2
O
11.
Να αντιστοιχίσετε τις ουσίες της στήλης Α
με όλες τις
ουσίες με τις οποίες μπορούν να αντιδράσουν
στη στήλη Β
και να γράψετε τις χημικές εξισώσεις των
αντιδράσεων:
12.
Να συμπληρώσετε τις χημικές εξισώσεις της στήλης Α και να αντιστοιχίσετε τα προϊόντα με
τα ονόματα τους στη στήλη
II.
Α
Β
Απαντήσεις
1
Fe + HI
Ανθρακικό βάριο
Α1→Β8
2
NH
3
+ H
2
S
Νιτρικό οξύ
Α2→Β7
3
(NH
4
)
2
CO
3
+ HCl
Χλωρίδιο του σιδήρου (ΙΙ) + θείο
Α3→Β6
4
(NH
4
)
2
CO
3
+ KOH
Κυανίδιο του ασβεστίου+ νερό
Α4→Β5
5
Ca(OH)
2
+ HCN
Αμμωνία + ανθρακικό κάλιο + νερό
Α5→Β4
6
Cl
2
+ FeS
Χλωρίδιο του αμμωνίου+ διοξείδιο του άνθρακα +
νερό
Α6→Β3
7
N
2
O
5
+ H
2
O
Σουλφίδιο του αμμωνίου
Α7→Β2
8
CO
2
+ BaO
Ιωδίδιο του σιδήρου (ΙΙ)+ υδρογόνο
Α8→Β1
1. Fe + 2HΙ → FeΙ
2
+ H
2
2. 2NH
3
+ H
2
S → (NH
4
)
2
S
3. (NH
4
)
2
CO
3
+ 2HCl → 2NH
4
Cl +
CO
2
+ H
2
O
4. (NH
4
)
2
CO
3
+ 2KOH → 2NH
3
+ K
2
CO
3
+ 2H
2
O
5. Ca(OH)
2
+ 2HCN → Ca(CN)
2
+ 2 H
2
O
6. Cl
2
+ FeS → FeCl
2
+ S
7. N
2
O
5
+ H
2
O → 2HNO
3
8. CO
2
+ BaO → BaCO
3
13.
Στις ακόλουθες ερωτήσεις να επιλέξετε τη σωστή απάντηση.
Α. Για να πραγματοποιηθεί μία αντίδραση απλής αντικατάστασης πρέπει το ελεύθερο στοιχείο Α
που θέλει να αντικαταστήσει το στοιχείο Β στην ένωσή του να είναι:
i. λιγότερο δραστικό
από το Β
ii. περισσότερο
δραστικό από το Β
iii. λιγότερο δραστικό
από το Β
iv. λιγότερο δραστικό
από το Β
Β. Για να πραγματοποιηθεί μία αντίδραση διπλής αντικατάστασης πρέπει ένα από τα προϊόντα να
είναι:
i. οξύ
ii
.
βάση
iii. ίζημα ή αέριο
iv. ηλεκτρολύτης
Α:
Β:
Απαντήσεις
1. Η
2
SO
4
1. AgNO
3
Α1→Β1,4,5,7
2. HCl
2. H
2
S
Α2→Β1,3,4,5,7
3. K
3. F
2
Α3→Β1,2,3,6,7
4. FeI
3
4. NH
3
Α4→Β1,2,3,5
5. Ba(OH)
2
5. NaOH
Α5→Β1,2,6
6. ZnCl
2
6. P
2
O
5
Α6→Β1,2,3,5
7. H
2
O
7. CaO
Α7→Β3,4,6,7
.
Γ. Για να παραχθεί αλουμίνιο από το βωξίτη, ο οποίος είναι ορυκτό του Al
2
O
3
πρέπει να
επιδράσουμε με:
I. ψευδάργυρο
II. σίδηρο
I ΙΙ. ασβέστιο
IV
.
υδρογόνο
Δ. Για να παραχθεί σίδηρος από τον αιματίτη, ο οποίος είναι ορυκτό του Fe
2
O
3
πρέπει να
επιδράσουμε με:
I. αργίλιο
II. χαλκό
IΙ I. άργυρο
IV. σίδηρο
Ε. Μπορούμε να παρασκευάσουμε PbS με ανάμειξη διαλύματος:
I. Η
2
SO
4
με διάλυμα
Pb(NO
3
)
2
II. Η
2
S με διάλυμα
Pb(NO
3
)
2
IIΙ. Η
2
SO
4
με
διάλυμα
PbO
IV. Η
2
S με διάλυμα
Μo(NO
3
)
2
Στ. Από τις χημικές ουσίες: CaO, Zn, HCl, N
2
O, KOH αντιδρούν με Η
2
SO
4
οι:
I. KOH
II. KOH, Zn, N
2
O
5
IIΙ. CaO, KOH, Zn
IV. KOH, Zn, P
2
O
5
Ζ. Από τις χημικές oυσίες: K
2
O, Ag, NH
4
Cl, N
2
O
5
, AgCl, Νa διαλύονται στο νερό οι:
I. K
2
O, NH
4
Cl, N
2
O
5
II. Ag, AgCl
IΙ I.
K
2
O, NH
4
Cl, N
2
O
5
,
Ν a
IV. K
2
O, NH
4
Cl, N
2
O
5
, Ag,
AgCl
14.
Να χαρακτηρίσετε καθεμία από τις ακόλουθες προτάσεις ως σωστή ή λανθασμένη.
α
Αν διαλύσουμε ένα πολύ μικρό κομματάκι νατρίου στο νερό θα σχηματιστεί ένα διάλυμα
με pH<7 στους 25
ο
C
Λ
β
Το στερεό P
2
O
5
δε διαλύεται στο νερό
Λ
γ
Η βροχή είναι ελαφρά όξινη, γιατί σ΄αυτή διαλύεται CO
2
από την ατμόσφαιρα
Σ
δ
Ένα υδατικό διάλυμα μπορεί να περιέχει ΚΟΗ και H
2
SO
4
Λ
ε
Αν σε διάλυμα HCl βυθίσουμε σύρμα Zn θα δούμε να παράγονται φυσαλίδες
Σ
στ
Μπορούμε να επιχρυσώσουμε ένα ασημένιο κόσμημα αν το βυθίσουμε σε διάλυμα AuCl
3
Σ
ζ
Τα αντιόξινα φάρμακα περιέχουν Mg(OH)
2
ή Al
2
O
3
για να εξουδετερώσουν το HCl του
γαστρικού οξέος
Σ
η
Αν διαλύσουμε SO
2
στο νερό θα σχηματιστεί ένα διάλυμα με pH<7 στους 25
ο
C
Σ
θ
Αν αναμείξουμε ένα διάλυμα ΝaΙ με ένα διάλυμα AgNO
3
θα δούμε το νέο διάλυμα να
γίνεται
κίτρινο και να σχηματίζεται στον πυθμένα του κίτρινο ίζημi.
Σ
ι
Για
τον
καθαρισμό
της
πέτρας
(CaCO
3
)
στα
είδη
υγιεινής
που
είναι
σκληρή
βρομιά
χρησιμοποιούνται πυκνά διαλύματα HCl
Σ
ια
Ο χρυσός, ο άργυρος και ο λευκόχρυσος, δηλαδή τα λεγόμενα ευγενή μέταλλα δε
διαλύονται στο υδροχλωρικό οξύ.
Σ
ιβ
Όταν σε Η
2
Ο διαλυθεί μικρή ποσότητα ασβεστίου, το διάλυμα αποκτά pH>7 στους 25
ο
C.
Σ
15.
Να αντιστοιχίσετε κάθε διάλυμα της στήλης Β με μία από τις φιάλες της στήλης Α στην οποία
μπορούμε να το αποθηκεύσουμε:
Α: Φιάλη
Β: διάλυμα
Απαντήσεις
1
Από γυαλί
Ca(NO
3
)
2
Α1→Β4
2
Από χαλκό
HCl
Α2→Β2
3
Από σίδηρο
Fe(NO
3
)
2
Α3→Β1
4
Από ψευδάργυρο
AgNO
3
Α4→Β5
5
Από μόλυβδο
MgCl
2
Α5→Β3