Η αποτυχία των μεταρρυθμίσεων του Γκορμπατσόφ

Ο Γκορμπατσόφ και το επιτελείο του δεν κατόρθωσαν να αναστρέψουν τη φθίνουσα πορεία της αποσυντιθέμενης οικονομίας. Η χρηματοδότηση του πολέμου στο Αφγανιστάν και το υψηλό κόστος των αμυντικών δαπανών απομυζούσαν τον κρατικό προϋπολογισμό, το έλλειμμα του οποίου διαρκώς αυξανόταν. Σε αυτό συντέλεσε και η μείωση των κρατικών εσόδων που προκλήθηκε από την εκστρατεία κατά του αλκοολισμού και από την πτώση της τιμής του πετρελαίου. Περαιτέρω, οι σχεδιασμοί της κυβέρνησης απέτυχαν να αυξήσουν την παραγωγικότητα. Τουναντίον, η αγροτική παραγωγή σημείωσε πτώση και υπολειπόταν κατά πολύ των αναγκών σίτισης του πληθυσμού, ενώ το 1988-1990 ο δείκτης παραγωγής υλικών προϊόντων μειώθηκε κατά 9%. Οι επενδύσεις στο μηχανολογικό κλάδο τελικά δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα ούτε σε βάθος χρόνου. Οι διοικητικές μεταρρυθμίσεις επέφεραν αποσυντονισμό.

Ν. Παπαστρατηγάκης, Εισαγωγή στην ιστορία της Σοβιετικής Ένωσης (1917-1991), Ηρόδοτος, 2018, σ. 181.