Ο "Άγιος Ιερομάρτυς" Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης τιμάται ως ο πολιούχος των Αθηνών. Γεννήθηκε στην Αθήνα το πρώτο έτος μετά τη γέννηση του Χριστού και διετέλεσε μέλος του Ανωτάτου Δικαστηρίου της πόλης, δηλαδή του περίφημου Αρείου Πάγου. Αυτός είναι και ο λόγος που τιμάται σήμερα ως ο προστάτης των Δικαστικών και του Δικαστικού Σώματος.

Υπήρξε ένας από τους πρώτους Αθηναίους που πίστεψαν στον Χριστό. Σε νεαρή ηλικία φέρεται να βρίσκεται στην Ηλιούπολη της Αιγύπτου, ακριβώς την εποχή της Σταύρωσης του Χριστού. Τη Μεγάλη Παρασκευή, τη μεσηβρινή ώρα της Σταύρωσης είναι γνωστό πως, μεταξύ άλλων σπάνιων φυσικών φαινομένων, είχαμε και ολική έκλειψη ηλίου. Ο Διονύσιος, συγκλονισμένος από την παρατήρηση του φαινομένου αυτού, ορατού τότε και από την Ηλιούπολη της Αιγύπτου, αναφώνησε: «ἢ Θεὸς πάσχει ἢ τὸ πᾶν ἀπόλλυται (μτφρ. "ή ο Θεός υποφέρει ή χάνεται το παν")». Σημείωσε δε με επιμέλεια την ημέρα και ώρα του υπερφυσικού αυτού γεγονότος.

Επιστρέφοντας στην Αθήνα, έτυχε να ακούσει τον περίφημο λόγο του αποστόλου Παύλου στην Πνύκα, μαρτυρούμενο και από τις Πράξεις των Αποστόλων, αφορμή που στάθηκε ικανή να βαπτιστεί χριστιανός μαζί με την οικογένειά του κατά το 52μ.Χ. Στα Ιεροσόλυμα βρέθηκε ξανά στην "Κοίμηση της Θεοτόκου". Μαζί με τους Αποστόλους και άλλους Ιεράρχες "ἠρπάγη ἐν νεφέλαις καὶ αἰθερίως μετέβη καὶ παρέστη εἰς τὴν κηδείαν τῆς Παναγίας". Από τη θέση του επισκόπου της πόλεως των Αθηνών, έλαβε μαρτυρικό τέλος δια της πυράς.

Στον Διονύσιο Αρεοπαγίτη αποδίδεται το corpus των έργων "Αρεοπαγιτικά", που μετά την 4η Οικουμενική Σύνοδο καθίσταται η αιτία να αναγνωριστεί από την Εκκλησία και συγκεκριμένα από την 7η Οικουμενική Σύνοδο ως "πατήρ πατέρων", ενώ και σήμερα ακόμη στο corpus αυτό θεμελιώνεται μέρος της σύγχρονης διανόησης, όπως π.χ. βλέπουμε στον υπαρξισμό του S. Kierkegaard ή στην έννοια των "αρχετύπων" του C. Jung. Το διαχρονικό και διαπολιτισμικό αποτύπωμα του Διονυσίου Αρεοπαγίτου είναι εμφανές στην τιμή που λαμβάνει και από άλλες χριστιανικές Ομολογίες. Φτάνει να συγχέεται με τον Saint-Denys, τον πολιούχο των Παρισίων, λόγω και της φήμης του πρώτου που γιγαντώθηκε, όταν το κείμενο των "Αρεοπαγιτικών" έφτασε στην πρωτεύουσα της Γαλλίας τον 9ο αιώνα από την Κωνσταντινούπολη.

Η μνήμη του εορτάζεται στις 3 Οκτωβρίου.

Πηγή: wikipedia.org, όπου από τους συντάκτες του παρόντος Πολλαπλού βιβλίου προστίθεται η τελευταία παράγραφος

Ο Άγιος Δημήτριος γεννήθηκε μεταξύ του 280 και του 284 μ.Χ. και μαρτύρησε επί των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού και Μαξιμιανού το 303 μ.Χ. ή από το 305 έως το 306 μ.Χ. Ήταν γόνος αριστοκρατικής οικογένειας στη Θεσσαλονίκη. Σύντομα ανελίχθηκε στις βαθμίδες ιεραρχίας του Ρωμαϊκού στρατού, ώστε σε ηλικία μόλις 22 ετών να φέρει τον βαθμό του χιλιάρχου. Ως αξιωματικός του ρωμαϊκού στρατού βρέθηκε υπό τη διοίκηση του Τετράρχη (και έπειτα αυτοκράτορα) Γαλερίου Μαξιμιανού. Έγινε χριστιανός, γεγονός που τον οδήγησε σε κάθειρξη και έπειτα σε μαρτυρικό θάνατο, από τις λόγχες στρατιωτικού αποσπάσματος, καθώς ειδικότερα είχε παραβιάσει το διάταγμα του αυτοκράτορα Διοκλητιανού «περί αρνήσεως του χριστιανισμού».

Ο "μεγαλομάρτυς" Δημήτριος είναι μεταξύ των λαοφιλέστερων αγίων στο χώρο της Ορθοδοξίας, ενώ τιμάται ως άγιος τόσο στον Ρωμαιοκαθολικισμο όσο και στις Προτεσταντικές Ομολογίες. Το όνομά του χρησιμοποιείται ως κύριο όνομα πολλών χριστιανών, ορθοδόξων ή μη, ανά την οικουμένη, οπότε και ανάλογα μεταφράζεται στις γλώσσες του κόσμου. Η Θεσσαλονίκη χαρακτηρίζεται ως "πόλη του Αγίου Δημητρίου" έχοντας ανεγείρει προς τιμή του την ομώνυμη "Βασιλική", ήδη από τους πρωτοβυζαντινούς χρόνους. Το φαινόμενο της "μυροβλυισίας" από το σκήνωμά του έχει συνδεθεί με την προστασία της πόλης από κάθε είδους εχθρό της, καθόλη την ιστορία της. Γι' αυτό και πολυήμερες εκδηλώσεις πολιτισμού, χαρακτηριζόμενες ως "Δημήτρια", οργανώνονταν παλλαϊκά και σε ετήσια βάση καθόλους τους βυζαντινούς χρόνους, ενώ και σήμερα, μετά τη δεκαετία του 1960, αναβιώνουν.

Στη Δ΄ Σταυροφορία (1204), ωστόσο, κατά την κατάληψη της Θεσσαλονίκης από τους Λατίνους και τη λεηλασία της μεταξύ του 1204 και του 1223, το ιερό σκήνωμα του Αγίου Δημητρίου συλήθηκε, ώστε να βρίσκεται σχεδόν άγνωστο για επτά και πλέον αιώνες στο αββαείο του Σαν Λορέντζο στην Ιταλία. Η πόλη της Θεσσαλονίκης λοιπόν είχε χάσει για αιώνες τον προστάτη άγιό της. Μόλις το 1978, επί Μητροπολίτου Παντελεήμος του Β΄, έγινε η "επανακομιδή", δηλαδή η επιστροφή, του ιερού σκηνώματος στην πόλη του, τη Θεσσαλονίκη.

Η μνήμη του εορτάζεται στις 26 Οκτωβρίου και συνδέεται με την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης την ίδια ημερομηνία του 1916.

Πηγή: saint.gr & choratouaxoritou.gr, με ουσιώδεις προσθήκες από μέρους των συντακτών του παρόντος Πολλαπλού Βιβλίου.

Ο Ανδρέας ήταν αδελφός του Σίμωνα Πέτρου και ένας από τους Δώδεκα Αποστόλους. Γεννήθηκε μεταξύ του 5 και 10 μ.Χ.στη Βηθσαϊδά της Γολιλαίας, όπου μαζί με τον αδελφό του Πέτρο άσκησαν το επάγγελμα του ψαρά. Ήταν ο πρώτος που κλήθηκε από τον Χριστό να γίνει Απόστολος, γι' αυτό και στην ορθόδοξη παράδοση συχνά αποκαλείται «Πρωτόκλητος». Φέρει ελληνικό όνομα, από το "ἀνδρεία", το οποίο όπως και άλλα ελληνικά ονόματα ήταν διαδεδομένο μεταξύ των Εβραίων και άλλων εξελληνισμένων πληθυσμών της Ιουδαίας. Η ιστορία της ζωής του Ανδρέα μέχρι την Ανάσταση του Χριστού υπήρξε σχεδόν ίδια με εκείνη των άλλων Μαθητών.

Μετά την Πεντηκοστή, με τον αδερφό του Πέτρο και άλλους Μαθητές βρέθηκαν στη Σινώπη του Πόντου, όπου με ορμητήριο μια νησίδα έδρασε ανάμεσα σε Εθνικούς και Ιουδαίους. Κήρυξε κατά μήκος του Ευξείνου Πόντου και του ποταμού Δνείπερου μέχρι το Κίεβο και το Νόβγκοροντ. Γι' αυτό, θεωρείται προστάτης άγιος της Ουκρανίας, της Ρουμανίας και της Ρωσίας. Από τη Σινώπη ο Ανδρέας μαζί με τον Ματθία και άλλους μαθητές πήγαν στην Αμισό (Σαμψούντα), όπου ίδρυσαν Εκκλησία. Ο απόστολος Ανδρέας, το 38 μ.Χ., ίδρυσε την Εκκλησία του Βυζαντίου (αργότερα Κωνσταντινούπολη), εγκαθιστώντας τον Στάχυ ως πρώτο της επίσκοπο. Αυτή η επισκοπή θα εξελιχθεί αργότερα στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, του οποίου ο Ανδρέας θεωρείται προστάτης και η εορτή του, στις 30 Νοεμβρίου, γιορτάζεται ως σήμερα ως «Θρονική Εορτή».

Με ορμητήριο την Πάτρα ο Ανδρέας κήρυξε σε ολόκληρη την Αχαΐα την εποχή που ανθύπατοι ήταν ο Λέσβιος και ο διάδοχός του Αιγεάτης. Εκεί η διδασκαλία του καρποφόρησε και με τις προσευχές του θεράπευσε θαυματουργικά πολλούς ασθενείς. Ακόμα και η Μαξιμίλλα, σύζυγος του ανθύπατου Αιγεάτου, αφού τη θεράπευσε ο Απόστολος από βαριά αρρώστια που είχε, πίστεψε στον Χριστό. Το γεγονός αυτό εκνεύρισε τον ανθύπατο και με την παρότρυνση ειδωλολατρών ιερέων συνέλαβε τον Ανδρέα και τον οδήγησε στο μαρτύριο με σταυρικό θάνατο, πιθανώς την εποχή του διωγμού του Νέρωνα. Το μαρτύριό του υπολογίζεται πως συνέβη περί το 60 μ.Χ.

Το ιερό σκήνωμα του αποστόλου είχε την ίδια τύχη με το αντίστοιχο άλλων αγίων: είχε κλαπεί κατά τις Σταυροφορίες, για να επιστρέψει ή να τείνει να επιστρέψει ακέραιο ή μέρος αυτού στον τόπο εγκαθίδρυσής του. Πράγματι η ιερά κάρα του αποστόλου Ανδρέα επέστρεψε στην Πάτρα το 1964.

Η μνήμη του "πρωτοκλήτου" αποστόλου Ανδρέα εορτάζεται στις 30 Νοεμβρίου.

Πηγή: wikipedia.org & notospress.gr

Ο άγιος Μηνάς στρατιώτης στην Αίγυπτο και αργότερα έγινε μοναχός στη Φρυγία της Μικράς Ασίας. Φυλακίστηκε και βασανίστηκε φρικτά λόγω της χριστιανικής πίστης του, και τελικά βρήκε μαρτυρικό θάνατο επί Διοκλητιανού. Τα ιερά οστά του μεταφέρθηκαν στην Αίγυπτο και θάφτηκαν «εκεί που κάνουν στάση οι καμήλες». Ο τάφος του βρίσκεται σήμερα περίπου 40 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Αλεξάνδρειας και ήταν σημαντικός τόπος προσκυνητών μέχρι τον 10ο αιώνα. Από το 1961 διενεργούνται εκεί αρχαιολογικές ανασκαφές από το Γερμανικό Ινστιτούτο.

Η σύνδεση του αγίου Μηνά με το Ηράκλειο

Ο Άγιος Αχίλλιος καταγόταν από πλούσια ευγενική οικογένεια της Καππαδοκίας. Γεννήθηκε περίπου το 270 μ.χ και γρήγορα διακρίθηκε για την ευσέβεια του και την αγάπη του στον Χριστό και την Εκκλησία του. Μετά τον θάνατο των γονέων του μοίρασε την περιουσία του στους φτωχούς και αδύνατους και ξεκίνησε ιεαραποδημία στους Αγίους τόπους της Παλαιστίνης και στη Ρώμη, στους τάφους τον Αγίων Αποστόλων. Σ’αυτό το ιεαροποστολικό ταξίδι έλαβε την Αγία Ιερωσύνη και κάποτε έφτασε στη Λάρισα, όπου χήρευε η θέση του Επισκόπου. Η φήμη του ως Αγίου και ενάρετου κληρικού είχε εξαπλωθεί και είχε φτάσει στη Θεσσαλία… πριν να εγκατασταθεί ο ίδιος, κι έτσι με τη σύμφωνη γνώμη κλήρου και λαού ανέρχεται στον επισκοπικό θρόνο της Λάρισας. Ολοι μιλούν για τον Άγιο Ιεράρχη που επιδίδεται στην πνευματική καλλιέργεια του ποιμνίου του, στη θεραπεία των ψυχικών και σωματικών τραυμάτων των ανθρώπων, καθώς και στο φιλανθρωπικό έργο. Το 325 μ.χ παίρνει μέρος στην Α’ Οικουμενική Σύνοδο που συγκαλεί ο Μ.Κων/νός στη Νίκαια της Βιθυνίας, η οποία καταδίκασε την αίρεση του Αρείου, που πρέσβευε ότι ο Χριστός δεν είναι Υιός και Λόγος του Θεού, Ομοούσιος με τον Πατέρα, αλλά κτίσμα. Στη Σύνοδο αυτή, μαζί με τους άλλους Άγιους Πατέρες (Αγ. Αθανάσιο, Αγ. Νικόλαο, Αγ. Σπυρίδωνα κ.α), με παρρησία διακηρύσσει ότι ο Χριστός είναι Θεός, ομοούσιος με τον Πατέρα και μάλιστα προκαλεί τους Αρειανούς αν τα λόγια τους είναι ορθά να καταφέρουν να βγεί λάδι από μια πέτρα που βρισκόταν εκεί πέρα. Εκείνοι βέβαια φοβισμένοι και δειλοί αντέτειναν την πρόκληση στον Άγιο του Θεού και ο Μέγας Ιεράρχης Αχίλλιος επικαλούμενος τη Χάρη της Αγίας Τριάδος αναφώνησε: “Εάν ο Χριστός είναι Υιός του Θεού, ομοούσιος και ομόδοξος προς τον Πατέρα, όπως εμείς πιστεύουμε, τότε να αναβλύσει λάδι από αυτήν την πέτρα, για να πιστέψουν όλοι!”. Δεν πρόλαβε να τελειώσει το λόγο του, και ώ του θαύματος λάδι πολύ άρχισε να ρέει από την ξερή πέτρα. Οι θέσεις των Ορθοδόξων στερεώθηκαν, ο αυτοκράτορας και οι Αγιοι Πατέρες θαύμαζαν τη δύναμη της πίστης δοξάζοντας τον Θεό, ενώ οι αιρετικοί Χριστομάχοι καταντροπιάστηκαν και εξευτελίστηκαν. Ο Μ.Κων/νος ζητά να τον ευλογήσει ο άγιος Ιεράρχης και τον γεμίζει με βασιλικά δώρα και οικονομικές χορηγίες με των Ναών και Ιδρυμάτων και γενικά για την ανακούφιση του λαού του Θεού. Τα τέλη του ήταν άγια και η κοίμησή του οσιακή, περίπου το 350-360 μ.χ. Τα ιερά του λείψανα αμέσως έγιναν πηγή ιαμάτων και θαυμάτων ποικίλων και άφθονο μύρο τα περιέλουσε, απόδειξη της Θεάρεσατης πολιτείας του. Δίκαια ο λαός της Λάρισας, της Θεσσαλίας και όλης της Ελλάδας τιμά ιδιαίτερα το θαυματουργό Αγιο Αχίλλιο για τις ποικίλες ευεργεσίες του και τα θαυμάσιά του, που οι άνθρωποι καταθέτουν συνεχώς με συγκίνηση και ευγνωμοσύνη στα χαριτόβρυτα λείψανά του.

Η μνήμη του εορτάζεται στις 15 Μαίου.

Πηγή: Ιστοσελίδα Ιερού Ναού Αγίου Αχιλλίου Λαρίσης

Ο "νεομάρτυς" Γεώργιος γεννήθηκε το 1808 μ.Χ. στο χωριό Τζούρχλι (ή Τζούραλη) της επαρχίας Γρεβενών (σήμερα φέρει την ονομασία Άγιος Γεώργιος), από γονείς φτωχούς γεωργούς, τον Κωνσταντίνο και τη Βασίλω. Ο Γεώργιος, επειδή οι γονείς του ήταν φτωχοί, παρέμεινε αγράμματος. Ορφάνεψε σε παιδική ηλικία και πήγε στα Ιωάννινα, όπου έγινε Ιπποκόμος του Χατζή Αβδουλά, αξιωματικού του Ιμίν πασά, στον οποίο και παρέμεινε για οκτώ χρόνια. Κατά τον Οκτώβριο του 1836 μ.Χ. συκοφαντήθηκε από εχθρούς του Τούρκους, ότι δήθεν, προηγουμένως εξισλαμίστηκε και κατόπιν επανήλθε στη χριστιανική θρησκεία. Μπροστά στον κριτή ο Γεώργιος απολογήθηκε με θάρρος και απέδειξε ότι ποτέ δεν έγινε αρνησίθρησκος. Έτσι, αφού βρέθηκε και απερίτμητος τον άφησαν ελεύθερο. Αργότερα πήρε σύζυγο ονόματι Ελένη και στις 30 Δεκεμβρίου του 1837 μ.Χ. γεννήθηκε το παιδί τους, που 8 μέρες μετά, στις 7 Ιανουαρίου, εορτή του Προδρόμου, βαπτίστηκε και, λόγω της ημέρας, έλαβε το όνομα Ιωάννης.
Στη συνέχεια, ο Γεώργιος, προσλήφθηκε Ιπποκόμος του μουσελίμη Φιλιατών και πήγε στην πόλη αυτή. Κατόπιν με άδεια του αφέντη του, ήλθε στα Ιωάννινα για δικές του υποθέσεις, όπου τη 12η Ιανουαρίου 1838 μ.Χ., ημέρα Τετάρτη, κάποιος Οθωμανός τον συκοφάντησε ότι δήθεν ήταν προηγουμένως Τούρκος και ξανάγινε χριστιανός. Έτσι συνελήφθη, φυλακίστηκε και με τη βία οι Τούρκοι προσπαθούσαν να τον αλλαξοπιστήσουν. Ο Γεώργιος όμως, παρέμεινε αμετάπειστος, ομολογώντας τον Χριστό. Μάταια λαός και κλήρος προσπαθούσαν να τον πείσουν να δραπετεύσει από τη φυλακή. Αυτός επέμενε να μαρτυρήσει για τον Χριστό. Τρεις φορές που οδηγήθηκε στον κριτή, συνεχώς ομολογούσε την πίστη του.
Έτσι τη Δευτέρα 17 Ιανουαρίου 1838 μ.Χ., ο Γεώργιος απαγχονίστηκε στην αγορά. Τρεις ημέρες έμεινε κρεμασμένος στην αγχόνη και στο διάστημα αυτό κάθε βράδυ ένα ουράνιο φως έλαμπε στο κεφάλι του. Από την ώρα δε εκείνη ένας καταιγισμός θαυμάτων πλημμύρισε την πόλη. Πλήθος παραλύτων και πασχόντων από ποικίλες ασθένειες προστρέχοντας στον άγιο λάμβαναν τη θεραπεία τους. Ακόμη και «μια Τούρκα (Τουρκάλα) άρπαξε την κάλτσα από το πόδι του αγίου και έτρεξεν εις μίαν άρρωστη Τούρκα, ήτις εθεραπεύθη αμέσως». Γι’ αυτό και στις εικόνες ο άγιος εικονίζεται κρεμασμένος και φορώντας κάλτσα μόνο στο ένα πόδι, η πρώτη μάλιστα εικόνα του φιλοτεχνήθηκε 13 μόλις ημέρες μετά το μαρτύριό του. Έπειτα, το λείψανο του, δωρήθηκε από τον Μουσταφά πασά στον Μητροπολίτη Ιωαννίνων Ιωακείμ και τάφηκε με τιμές δίπλα στο ιερό Βήμα του Μητροπολιτικού ναού του Αγίου Αθανασίου. Την 26η Οκτωβρίου 1971 μ.Χ. έγινε η ανακομιδή των Ιερών λειψάνων του Αγίου, στο ναό που έφερε το όνομα του και κτίστηκε στον τόπο που πριν ήταν το σπίτι του. Ο Άγιος τιμάται και στην Κέρκυρα στην «Παναγία των ξένων», όπου εικονίζεται ως νεαρός φουστανελοφόρος.

Η μνήμη του εορτάζεται στις 17 Ιανουαρίου.

Πηγή: saint.gr

Η Θεοδώρα γεννήθηκε και ανατράφηκε περί το έτος 1210 μ.Χ. στη Σέρβια της Μακεδονίας. Πατέρας της ήταν ο Σεβαστοκράτωρ Ιωάννης Πετραλίφας, κυβερνήτης Θεσσαλίας και Μακεδονίας. Μητέρα της ήταν η Ελένη που καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια της Κωνσταντινούπολης.

Ο Μιχαήλ Β΄, μέλος της βασιλικής οικογένειας της Ηπείρου, περνώντας από τη Σέρβια που ζούσε η Θεοδώρα εντυπωσιάστηκε από την ομορφιά της και την παντρεύτηκε αμέσως μετά την άνοδο του στο Δεσποτάτο αν και ήταν ακόμα μικρό κορίτσι (1231). Αναφέρεται ότι ο Μιχαήλ παντρεύτηκε την Θεοδώρα σε μια προσπάθεια να επεκτείνει την εξουσία του.

Η Θεοδώρα, φύση ιδιαίτερα ευαίσθητη και αφιερωμένη στον Θεό δεν μπορεί να ακολουθήσει τους κοσμικούς ρυθμούς ζωής του συζύγου της και γίνεται όλο και περισσότερο υπόδειγμα αφιερωμένης και φιλάνθρωπης βασίλισσας. Ο Μιχαήλ την εγκατέλειψε παρά την πρόωρη εγκυμοσύνη της, που είχε σαν αποτέλεσμα να γεννηθεί γρήγορα ο διάδοχος του Νικηφόρος και άρχισε να ζει με τις ερωμένες. Μια από αυτές ήταν η Αρτινή αρχόντισσα Γαγγρινή, την οποία μετέφερε στα ανάκτορα. Η Θεοδώρα δεν μπόρεσε να αντέξει την ντροπή και αυτοεξορίστηκε, ζώντας πέντε χρόνια κάτω από άθλιες συνθήκες και φτώχεια σαν απλή χωρική μονάχα από τα αγαθά που μπορούσε να της προσφέρει η φύση. Σε αυτή την κατάσταση και ενώ συνέλεγε χόρτα, την βρήκε ο ιερέας του χωριού Πρένιστα, παίρνοντάς την μαζί του, για να ζήσει υπό την προστασία του το υπόλοιπο διάστημα της εξορίας. Ο λαός της Άρτας με επικεφαλής τους άρχοντες του, αγανακτισμένος από τη συμπεριφορά του Μιχαήλ, εξεγέρθηκε, ώστε ο Μιχαήλ Β΄ να αναγκαστεί να διώξει την Γαγγρινή από τα ανάκτορα και να ζητήσει από την Θεοδώρα να επανέλθει. Από τότε έζησαν μαζί μέχρι το τέλος της ζωής τους.

Η Θεοδώρα συνεχίζει το έργο της φιλανθρωπίας, ενώ ο Μιχαήλ επιδίδεται σε έργα μετανοίας, κτίζοντας δύο ναούς, τον ναό της Παντάνασσας, τη Μονή Κάτω Παναγιάς, τη Μονή του Αγίου Γεωργίου και τη Μονή της Παναγίας της Παντάνασσας έξω από τη Φιλιππιάδα. Η Θεοδώρα και ο Μιχαήλ αποκτούν άλλα τέσσερα παιδιά, τον Ιωάννη, τον Δημήτριο, την Ελένη και την Άννα. Η Θεοδώρα σαν σύζυγος του Δεσπότη της Ηπείρου είχε στενούς δεσμούς με τον παραδοσιακό εχθρό του Δεσποτάτου, την Αυτοκρατορία της Νίκαιας. Έχει καταγράφει π.χ. ότι η ίδια συνόδευσε τον γιο της Νικηφόρο στον αρραβώνα της και στη συνέχεια στον γάμο της με την κόρη του Αυτοκράτορα της Νίκαιας Θεόδωρο Β΄ Λάσκαρη. Η επίλυση των διαφορών ανάμεσα στα δύο βασίλεια με τη συμβολή της Θεοδώρας είχε σαν αποτέλεσμα να επιλυθούν και οι εκκλησιαστικές τους διαφορές, η ειρήνη όμως δεν κράτησε πολύ. Η Θεοδώρα ίδρυσε τον Ναό του Αγίου Γεωργίου, που σήμερα φέρει το όνομά της, για να αποσυρθεί σ' αυτόν ως μοναχή έως το θάνατό της.

Η μνήμη της αγίας τιμάται στις 11 Μαρτίου. Σήμερα είναι η πολιούχος Αγία της Άρτας, ενώ στο ναό της, σε αργυρή λάρνακα, βρίσκεται το σκήνωμά της, το οποίο με μεγαλοπρεπή λιτανεία περιφέρεται στους δρόμους της πόλεως τη μέρα της εορτής της.

Πηγή: wikipedia.org

Η Καβάλα έχει κληρονομήσει την αίγλη της αρχαίας και μεσαιωνικής πόλης των Φιλίππων, που και αυτή με τη σειρά της, ήδη από τους υστερορωμαϊκούς χρόνους, αντλούσε αίγλη από τον πολιούχο της απόστολο Παύλο. Εξάλλου, οι Φίλιπποι ήταν η αγαπημένη πόλη του Αποστόλου Παύλου, ιδίως η τοπική εκκλησιαστική κοινότητα με επίκεντρο την Αγία Λυδία, στοιχεία που τεκμηριώνονται μέσα από την Καινή Διαθήκη και συγκεκριμένα από τις Πράξεις των Αποστόλων και την Επιστολή προς Φιλιππησίους.

Η ημέρα εορτής του Αποστόλου Παύλου, η 29η Ιουνίου, είναι και η ημέρα που η Καβάλα γιορτάζει την απελευθέρωσή της, το 1913. Σε κάθε περίπτωση, η πόλη έχει συνδεθεί με τον απόστολο, στον βαθμό που το λιμάνι της, ιεροί ναοί της, διεθνή φεστιβάλ και αθλητικές διοργανώσεις της φέρουν επίσημα το όνομά του.

Για το πρόσωπο και το έργο του Αποστόλου Παύλου, παραπέμπουμε γενικά στο λήμμα "Απόστολος Παύλος" της Wikipedia, που ουσιαστικά αποτελεί ολόκληρη "πληροφοριακή πύλη" ή και σε διεθνή ντοκυμανταίρ και ταινίες όπως το "Paul, Apostle of Christ".