Αυτό που αποκαλούμε "δόξα" ή "φως" του Βυζαντίου φαίνεται κυρίως στην ελληνική παιδεία και την ορθόδοξη πίστη, συνολικά στον ίδιο τον άνθρωπο ως πολίτη, το πώς βιώνει υποδειγματικά στην ιδιωτική και δημόσια ζωή του. Ό,τι πολυτιμότερο ακτινοβολούσε στο Βυζάντιο ήταν η "γυναίκα" και μάλιστα στο πρόσωπο κοριτσιών που έφτασαν να γίνουν από αυτοκράτειρες έως απλές δούκισσες, ηγουμένες έως απλές μοναχές, προφανώς και το σπουδαιότερο: μητέρες και αγίες της Εκκλησίες.

Αυτό βέβαια αποτελεί δείγμα της ισότιμης, μην πούμε ανώτερης, θέσης της γυναίκας στην αυτοκρατορία, αναλογιζόμενοι πόσω υποτιμημένη ήταν γενικά στην ελληνική και ρωμαϊκή αρχαιότητα. Το γυναικείο φως, ακτινοβολία της Θεοτόκου, ήταν αυτό που το Βυζάντιο δώριζε στην ανθρωπότητα: κορίτσια, πριγκίπισσες, με απαράμιλλο σωματικό και πνευματικό κάλλος, έφτασαν να γίνουν συναυτοκράτειρες ή αυτοκράτειρες της ίδιας τους της πατρίδας, της (Ανατολικής) Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, πολλώ μάλλον κάθε άλλου βασιλείου της οικουμένης. Ήταν έθος της εποχής, βυζαντινές πριγκίπισσες να αποστέλλονται ως σύζυγοι ξένων βασιλέων οπότε και να γίνονται βασίλισσες των χωρών τους και μητέρες των διαδόχων τους. Κάποιοι θα πουν πως "κατ' αυτόν τον τρόπο το Βυζάντιο έκανε πολιτική" ή "ό,τι ομορφότερο και πολυτιμότερο δινόταν ως βορά σε τέρατα".

Έτσι, πάντως, εξανθρωπίστηκαν και εκπολιτίστικαν βαρβαρικές φυλές της Ευρώπης, μαθαίνοντας πώς να φροντίζουν την υγιεινή και τον καλλωπισμό του σώματός τους, ακόμη και "πως να τρώνε με μαχαιροπήρουνο", εν γένει να έχουν εκπολιτισμένη καθημερινότητα και ακολούθως πολίτευμα. Κοινώς, οι βυζαντινές πριγκίπισσες και μετέπειτα δικές τους βασίλισσες τους "έκαναν ανθρώπους". Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν η Θεοφανώ (10ος αι.), η Θεοδώρα Κομνηνή (12ος αι.) και η Ζωή Σοφία Παλαιολογίνα (15ος αι.), που επιβλήθηκαν αντίστοιχα στους "βαρβάρους" (κυριολεκτικά και μεταφορικά) βασιλείς Όθωνα Β της Γερμανίας, Ερρίκου Β της Αυστρίας και Ιβάν Γ΄ της Ρωσίας. Μέχρι και στους Μογγόλους είχε πριγκίπισσα, η Μαρία Παλαιολογίνα (13ος αι.).