Τα πράγματα γύρω μας αλλάζουν

·         Μιλάμε για τις αλλαγές που συμβαίνουν στα πράγματα γύρω μας, όταν αυτά ζεσταίνονται ή κρυώνουν.

Προτεινόμενη διάρκεια: 4 διδακτικές ώρες 

Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σπουδών, ο γενικός στόχος της ενότητας είναι οι μαθητές/- τριες να ερευνήσουν αλλαγές στα υλικά και τις ιδιότητές τους.

Τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα για τη συγκεκριμένη ενότητα είναι οι μαθητές/-τριες να: 

·         διεξάγουν μια έρευνα που αφορά την αλλαγή της κατάστασης των υλικών (στερεών και υγρών) όταν θερμαίνονται ή ψύχονται.

·         προβλέπουν τι θα συμβεί σε συγκριμένα υλικά (στερεά και υγρά) όταν θερμαίνονται ή ψύχονται.

·         πειραματίζονται, να παρατηρούν και να διαπιστώνουν τις αλλαγές που συμβαίνουν σε υλικά όταν θερμαίνονται ή ψύχονται.

Επιστημονικό κομμάτι

Σύμφωνα με τη θεωρία του Jean Piaget[1], η κατανόηση των παιδιών για τις φυσικές ιδιότητες των αντικειμένων, όπως η θερμοκρασία, αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια του σταδίου της συγκεκριμένης λογικής σκέψης, το οποίο διαρκεί περίπου από την ηλικία των 7 έως 11 ετών. Σε αυτό το στάδιο, τα παιδιά αρχίζουν να κατανοούν καλύτερα τις μεταβολές των υλικών όταν αυτά θερμαίνονται ή ψύχονται.

Για την κατανόηση των θερμοκρασιακών αλλαγών, τα παιδιά αρχίζουν να αναπτύσσουν την ικανότητα αυτή κατά τη διάρκεια του σταδίου των προεννοιολογικών δομών  (2-7 ετών) και των συγκεκριμένων εννοιών (7-11 ετών) της γνωστικής ανάπτυξης. Στο προεννοιολογικό στάδιο, τα παιδιά κατανοούν τις βασικές ιδιότητες των υλικών μέσα από αισθησιοκινητικές δραστηριότητες, αλλά η κατανόησή τους για τη θερμοκρασία είναι πιο αφηρημένη και αναπτύσσεται πληρέστερα στο επόμενο στάδιο.

Αρχική εικόνα

Ζητάμε από όλους/-ες τους/τις μαθητές/-τριές μας να μας πουν εάν έχει συμβεί και σ’ αυτούς/-ές η αλλαγή που δείχνει η εικόνα.

Ο σκοπός των δύο παρακάτω πειραμάτων είναι να ευαισθητοποιήσουμε τους/τις μαθητές/-τριές μας για τις αλλαγές που συμβαίνουν όταν θερμαίνουμε ή κρυώνουμε κάποια σώματα.

1^ο πείραμα: Λιώσιμο πάγου

Φέρνουμε από το ψυγείο του σχολείου (ή από το κυλικείο) στην τάξη μας μερικά παγάκια, ρωτάμε τους/τις μαθητές/-τριές μας τι περιμένουν να συμβεί και μόλις αρχίσουν να λιώνουν τα παγάκια συζητάμε γιατί να συμβαίνει αυτό.

2^ο πείραμα: Δημιουργία πάγου (αντίστροφο πείραμα)

Μπορούμε αυτό το πείραμα να το έχουμε ξεκινήσει την προηγούμενη ημέρα. Δηλαδή να έχουμε βάλει λίγο νερό στην κατάψυξη την προηγούμενη ημέρα και την ημέρα που θα κάνουμε το 1^ο πείραμα (λιώσιμο του πάγου) να φέρουμε στην τάξη και τον πάγο από την κατάψυξη.

Πρόταση: Οι μαθητές/-τριες μπορούν να απαντήσουν στις παρακάτω ασκήσεις είτε ατομικά είτε σε δυάδες (ανά θρανίο) και στη συνέχεια να παρουσιάσουν τις απαντήσεις τους στην ολομέλεια της τάξης.

Ο σκοπός των παρακάτω ασκήσεων είναι να αναδείξουμε τις ιδέες των μαθητών/-τριών μας για τις αλλαγές που συμβαίνουν και σε άλλα υλικά, όταν αυτά παγώνουν ή ζεσταίνονται.

Απαντήσεις στις δραστηριότητες