Πώς αλλάζουν τα πράγματα γύρω μας;

·         μελετάμε τις αλλαγές στα στερεά ή στα υγρά υλικά, όταν τα ζεσταίνουμε ή τα κρυώνουμε,

·         εντοπίζουμε ποια στερεά ή υγρά υλικά ανακυκλώνονται και ποια δεν ανακυκλώνονται.

Προτεινόμενη διάρκεια: 3 διδακτικές ώρες 

Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σπουδών, ο γενικός στόχος της ενότητας είναι οι μαθητές/- τριες να ερευνήσουν αλλαγές στα υλικά και τις ιδιότητές τους.

Τα μαθησιακά αποτελέσματα για τη συγκεκριμένη ενότητα είναι οι μαθητές/-τριες να: 

·         προβλέπουν το αποτέλεσμα της θέρμανσης ή της ψύξης σε διαφορετικά υλικά.

·         ερευνούν αλλαγές στα υλικά με τη θέρμανση ή την ψύξη.

·         περιγράφουν και να διακρίνουν αντιστρεπτές ή μη αλλαγές.

·         διεξάγουν μια έρευνα αναζητώντας τα απαραίτητα δεδομένα στο διαδίκτυο, ή από δεδομένα που τους δίνονται, ώστε α) να εντοπίσουν υλικά που ανακυκλώνονται ή δεν ανακυκλώνονται και β) να συμπεράνουν πώς πραγματοποιείται η ανακύκλωση των υλικών.

·         εντοπίζουν τη σχέση των αλλαγών των στερεών υλικών σε υγρά και των υγρών σε στερεά με τις διαδικασίες ανακύκλωσης.

·         καταγράφουν υλικά που ανακυκλώνουν στο σπίτι και στο σχολείο.

Περιορισμός: Σε καμιά περίπτωση δεν αναφέρουμε τον όρο αντιστρεπτή και μη αντιστρεπτή διεργασία.

Επιστημονικό κομμάτι

Τα παιδιά αρχίζουν να κατανοούν την έννοια της ανακύκλωσης και τη σημασία της για το περιβάλλον περίπου στην ηλικία των 4-5 ετών, αν και η κατανόηση αυτή είναι αρχικά επιφανειακή (Catlin & Wang, 2013)[1]. Καθώς προχωρούν στο στάδιο των συγκεκριμένων λογικών εενοιών, γύρω στα 7-8 έτη, η κατανόηση της ανακύκλωσης γίνεται πιο συστηματική και εμπεδώνεται μέσω της εκπαίδευσης και της συμμετοχής σε δραστηριότητες ανακύκλωσης στο σχολείο και στο σπίτι (Evans et al., 2017)[2]. Επιπλέον, οι Jeronen et al. (2019)[3] επισημαίνουν ότι η ενίσχυση της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και η ενεργός συμμετοχή των παιδιών σε προγράμματα ανακύκλωσης συμβάλλουν σημαντικά στην ανάπτυξη της περιβαλλοντικής τους συνείδησης και στην κατανόηση των οικολογικών επιπτώσεων των απορριμμάτων.

Αρχική εικόνα

Ζητάμε από όλους/-ες τους/τις μαθητές/-τριές μας να αναγνωρίσουν τα υλικά των τεσσάρων εικόνων (πλαστικό, γυαλί, μέταλλο, χαρτί) και να μας πουν (εάν μπορούν να προβλέψουν) τι θα συνέβαινε στα υλικά αυτά εάν αρχικά τα ζεσταίναμε και μετά εάν τα παγώναμε.

Δράση (περιγραφή υλοποίησης, στόχος)

Πειράματα επίδειξης με θέρμανση υλικών

Στη συνέχεια ο/η εκπαιδευτικός παρουσιάζει στους μαθητές τρία πειράματα επίδειξης, στα οποία ζεσταίνει σοκολάτα, βούτυρο και παγάκια.

Παρακολούθηση βίντεο

Μετά ο/η εκπαιδευτικός παρουσιάζει στην ολομέλεια της τάξης δύο βίντεο: α) ένα βίντεο με τις αλλαγές που συμβαίνουν στα υλικά όταν τα θερμαίνουμε ή όταν τα κρυώνουμε, και β) ένα βίντεο με τη διαδικασία ανακύκλωσης κάποιων υλικών.

Διερευνητική άσκηση

Ο/η εκπαιδευτικός ζητά από τους/τις μαθητές/-τριες (είτε ατομικά είτε σε ομάδες) να βρουν και να καταγράψουν διάφορα υλικά που βρίσκονται μέσα στην τάξη τους. Στη συνέχεια αυτά θα υλικά θα τα χωρίσουν σε δύο κατηγορίες: α) στα υλικά που ανακυκλώνονται, και β) στα υλικά που δεν ανακυκλώνονται. Ακολουθεί συζήτηση με όλη την τάξη για τα υλικά αυτά.

Απαντήσεις στις δραστηριότητες

Επίλυση άσκησης αντιστοίχισης

Στη συνέχεια οι μαθητές/-τριες κάνουν μόνοι τους ή σε δυάδες τις παρακάτω αντιστοιχίσεις και ακολουθεί συζήτηση με όλη την τάξη.

Σημειώνουμε V στα αντικείμενα που δε ρίχνουμε στους κάδους ανακύκλωσης για χαρτί.

Σημειώνουμε V στα αντικείμενα που δε ρίχνουμε στους κάδους ανακύκλωσης για πλαστικά.

Σημειώνουμε V στα αντικείμενα που δε ρίχνουμε στους κάδους ανακύκλωσης για γυαλί.

Σημειώνουμε V στα αντικείμενα που δε ρίχνουμε στους κάδους ανακύκλωσης για μέταλλα.

Σημειώνουμε V στα αντικείμενα που δε ρίχνουμε στους κάδους ανακύκλωσης για υπολείμματα τροφών.

Σημειώνουμε V στα αντικείμενα που δε ρίχνουμε στους κάδους ανακύκλωσης για μπαταρίες.

Συμπληρωματικό υλικό

Καλούμε τους/τις μαθητές/-τριες να αναζητήσουν ανακυκλώσιμα δοχεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για γλάστρες. Τέτοια θα μπορούσαν να είναι μεταλλικά δοχεία, πλαστικά δοχεία και γυάλινα δοχεία.

Στη συνέχεια ζητάμε από τους/τις μαθητές/-τριες να ψάξουν στα υλικά από το μάθημα των εικαστικών και ειδικά τις κατασκευές που έχουν για να φτιάξουν γλάστρες (π.χ. πηλό).