### Φως - Ψηφιακό Υλικό για Εκπαιδευτικούς
Αρχική | Το φως και οι πηγές του | Φως και όραση | Οι ανθρώπινες αισθήσεις | Πληροφορίες

Οι ανθρώπινες αισθήσεις

Οι (εξωτερικές) αισθήσεις του ανθρώπου βασίζονται στα αισθητήρια όργανα των αφτιών, των ματιών, της γλώσσας και του δέρματος.

Τα αισθητήρια όργανά μας είναι: για την ακοή τα αφτιά, για την όραση τα μάτια, για την αφή το δέρμα, για τη γεύση η γλώσσα και για την όσφρηση η μύτη.

Παρατηρήσεις για την πειραματική διαδικασία

? Ο/η εκπαιδευτικός καθοδηγεί τους/τις μαθητές/τριες να εντοπίσουν και να καταγράψουν ήχους. Μπορούν να αξιοποιηθούν και καταγεγραμμένοι ήχοι ή ήχοι από το διαδίκτυο. Οι μαθητές/τριες καταγράφουν την αίσθηση της ακοής και το αισθητήριο όργανό της, το αφτί.

? Ο/η εκπαιδευτικός καθοδηγεί τους/τις μαθητές/τριες να εντοπίσουν και να καταγράψουν διάφορα αντικείμενα που βλέπουν γύρω τους. Οι μαθητές/τριες καταγράφουν την αίσθηση της όρασης και το αισθητήριο όργανό της, το μάτι.

? Οι μαθητές/τριες καλούνται να αναφέρουν και άλλες αισθήσεις που γνωρίζουν.

? Οι μαθητές/τριες αναφέρουν φαγητά και γλυκά σημειώνοντας της γεύση τους (πχ. γλυκό, αλμυρό, πικρό, ξινό). Καταγράφουν την αίσθηση της γεύσης και το αισθητήριο όργανό της, τη γλώσσα.

? Χρησιμοποιούμε μερικά μπουκάλια με διάφορα υγρά με χαρακτηριστική μυρωδιά (πχ. οινόπνευμα, κολόνια, πορτοκαλάδα κτλ) ή νερό (που δεν έχει κάποια μυρωδιά). Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε και στερεά σώματα με χαρακτηριστική μυρωδιά (πχ. μήλο, μανταρίνι κτλ). Οι μαθητές/τριες καταγράφουν την αίσθηση της όσφρησης και το αισθητήριο όργανό της, τη μύτη.

? Οι μαθητές/τριες εργάζονται σε ομάδες και κάθε φορά ένας/μια μαθητής/τρια με κλειστά μάτια προσπαθεί να μαντέψει, αξιοποιώντας την αφή του, τι είναι ένα αντικείμενο. Περιγράφει την αίσθηση που του προκαλεί το αντικείμενο (μαλακό, απαλό, σκληρό, λείο κτλ.). Ο/η εκπαιδευτικός καθοδηγεί τους μαθητές να χρησιμοποιήσουν διάφορα ασφαλή αντικείμενα (πχ. γόμα, χαρτομάντιλο, βαμβάκι, μολύβι κλτ.) και μπορεί να έχει φροντίσει να φέρει μερικά αντικείμενα που καλύπτουν διάφορες περιπτώσεις. Οι μαθητές/τριες καταγράφουν την αίσθηση της αφής και το αισθητήριο όργανό της, το δέρμα.

Υπενθυμίζουμε ότι ασχοληθήκαμε με αισθήσεις και σε προηγούμενες θεματικές ενότητες.

Ας κάνουμε την αντιστοίχιση!

Επέκταση της δραστηριότητας για την αφή, με απλή αντιστοίχηση αντικειμένων και της αίσθησης που προκαλούν όταν τα αγγίζουμε.

Κρύο όπως ? ο χιονάνθρωπος

Ζεστό όπως ? το τζάκι

Σκληρό όπως ? το διαμάντι

Μαλακό όπως ? το λούτρινο αρκουδάκι

Ας αντιστοιχίσουμε τις εικόνες με τη σωστή αίσθηση.

Άσκηση αξιολόγησης με αντιστοίχιση των αισθήσεων και των αισθητήριων οργάνων τους.

Ας κυκλώσουμε τις εικόνες που δείχνουν συνήθειες που μας βοηθούν να προστατέψουμε τα μάτια, τα αφτιά, τη γλώσσα και το δέρμα μας!

Οι μαθητές/τριες με τη βοήθεια του/της εκπαιδευτικού εντοπίζουν και συζητούν τις συνήθειες που μας βοηθούν να φροντίζουμε τα αισθητήρια όργανά μας. Γίνεται συζήτηση και αναφέρονται οι εικονιζόμενες αλλά και άλλες καλές συνήθειες πχ. χρησιμοποιούμε αντηλιακό για να προστατεύουμε το δέρμα μας, δεν ακούμε πολύ δυνατά μουσική για να προστατεύουμε τα αφτιά μας, απολυμαίνουμε τα χέρια μας μετά το μπάνιο ή πριν το φαγητό, δεν τρίβουμε τα μάτια μας κτλ.

Ας φτιάξουμε μια αφίσα με τις ανθρώπινες αισθήσεις!

Οι μαθητές/τριες συνεργάζονται σε ομάδες και με τη βοήθεια του/της εκπαιδευτικού φτιάχνουν μια αφίσα, είτε έντυπη είτε ψηφιακή μέσω κάποιας σχετικής εφαρμογής, με τις ανθρώπινες αισθήσεις. Επιλέγουν ελεύθερα τι θα αποτυπώσουν: τις αισθήσεις, τα αισθητήρια όργανα, καλές συνήθειες για την προστασία των αισθητηρίων οργάνων κτλ.

Ας παίξουμε!

Άσκηση αξιολόγησης με ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών σχετικά με τα αισθητήρια όργανα.

Συμπληρωματικό υλικό

Μπορούν να αξιοποιηθούν τα επεισόδια της εκπαιδευτικής τηλεόρασης «Φως και χρώματα» «Ιδιότητες του φωτός» και η προσομοίωση του Φωτόδεντρου «Έγχρωμη όραση».

Επίσης, με αφορμή την εικόνα του παιδιού χωρίς όραση που διαβάζει με τη μέθοδο Braille μπορεί να γίνει συζήτηση σχετικά με τα άτομα που δεν βλέπουν, τους τρόπους που αξιοποιούν για την αντιμετώπιση της καθημερινότητάς τους (σηματοδότες με ήχο, κίνηση με τη βοήθεια μπαστουνιού ή σκύλου, ειδική σήμανση στα πεζοδρόμια, ειδικά πληκτρολόγια υπολογιστών κτλ.) και τον τρόπο με τον οποίο διαβάζουν και γράφουν με τη μέθοδο Braille. Σχετική αναφορά υπάρχει και σε προηγούμενη ενότητα.