Ιδιαίτερης σημασίας αξία που οφείλουμε να αναπτύξουμε στους μαθητές/τριες σε αυτή τη θεματική ενότητα είναι η αγάπη για το περιβάλλον, για τα ζώα, τα φυτά και τον άνθρωπο. Όπως αγαπάμε τον εαυτό μας, ας αγαπάμε και τους άλλους που ζουν στο ίδιο περιβάλλον με εμάς. Προτείνεται να αναφερθεί ότι ο ίδιος ο Θεός μας δίδαξε αυτή την αγάπη (Ιερό Ευαγγέλιο Ματθαίου, κβ 15-46, κγ 1-39).

Απαντήσεις στις δραστηριότητες

Στη δραστηριότητα με τα οικοσυστήματα ενδεικτικές απαντήσεις είναι οι εξής:

• Αβιοτικοί παράγοντες: ήλιος ή φως, χώμα ή έδαφος, νερό, αέρας
• Βιοτικοί παράγοντες: ζώα (ψάρια, καμήλα, πολική αλεπού, λεοπάρδαλη), φυτά (φύκια, θάμνοι, δέντρα)

Στη δραστηριότητα με τον ορισμό των παρακάτω λέξεων ενδεικτικές απαντήσεις είναι οι εξής:

• οίκος = σπίτι
• οικοδομώ = χτίζω
• αποικοδομητές = βλ. Γλωσσάρι θεματικής ενότητας

Στη δραστηριότητα με τη συμπλήρωση του κειμένου η σωστή σειρά των λέξεων από επάνω προς τα κάτω είναι η εξής:

αποικοδομητές, νεκρούς, τροφή, εμπλουτίζουν, σημαντικός, οικοσύστημα, χώμα.

Στη δραστηριότητα με την τροφική αλυσίδα ενδεικτικές προτάσεις είναι οι εξής:

• Η ακρίδα τρώει τα φυτά, το ποντίκι τρώει την ακρίδα, το φίδι τρώει το ποντίκι, ο αετός τρώει το φίδι και ο Ήλιος προσφέρει ενέργεια.

Στη δραστηριότητα με την τροφική αλυσίδα και τους ρόλους η σωστή απάντηση είναι:

• Πηγή ενέργειας: Ήλιος
• Παραγωγός: φυτό
• Καταναλωτές: ακρίδα, ποντίκι, φίδι, αετός

Στη δραστηριότητα με την προσαρμογή των ζώων, ενδεικτικές απαντήσεις για τη συζήτηση στην τάξη είναι οι εξής:

• Οι γλώσσες έχουν χρώμα όμοιο με του βυθού, ώστε να μην είναι εύκολα ορατές από τους εχθρούς / θηρευτές τους
• Η καμηλοπάρδαλη έχει ψηλό λαιμό ώστε να τρέφεται με τα φύλλα ψηλών δέντρων.
• Η αρκούδα έχει στο τρίχωμά της χρώμα παρόμοιο με το περιβάλλον της (λευκό στους πάγους, καφέ στο δάσος), ώστε να μην είναι εύκολα ορατή από θηρευτές και θηράματα.
• Οι πιγκουίνοι συγκεντρώνονται σε κυκλικούς σχηματισμούς για να αντιμετωπίσουν τους ψυχρούς ανέμους.
• Ο βασιλικός έχει πολλά φύλλα... ενώ ο κάκτος μπορεί να επιβιώσει χωρίς συχνό πότισμα.

Στις δραστηριότητες με τις πυραμίδες διατροφής και δραστηριοτήτων, οι μαθητές/τριες συμπληρώνουν πρώτα όπως νομίζουν τις κενές πυραμίδες και στη συνέχεια τις συγκρίνουν με αυτές που είναι ήδη συμπληρωμένες στο βιβλίο τους.

Στη δραστηριότητα με τον παγκόσμιο χάρτη και τους βιότοπους των ζώων η σωστή σειρά των λέξεων είναι:

• φίδι (Βόρεια Αμερική), αλεπού (Ευρώπη), φάλαινα (ωκεανός)
• κροκόδειλος (Νότια Αμερική), καμηλοπάρδαλη (Αφρική), κοάλα (Ωκεανία)

Στις δραστηριότητες με τη βιοποικιλότητα, διευκρινίζεται ότι βιοποικιλότητα λέγεται η ποικιλία των οικοσυστημάτων...

Πηγή: https://www.eea.europa.eu/el/themes/biodiversity/intro

Οι μαθητές/τριες μπορούν να αναζητήσουν στο διαδίκτυο είδη ζώων όπως:

• Καφέ αρκούδα
• Πολική αρκούδα
• Μαύρη αρκούδα της Αμερικής
• Γιγάντιο πάντα
• Μαύρη ασιατική αρκούδα
• Αρκούδα του ήλιου
• Διοπτροφόρος αρκούδα των Άνδεων
• Βραδύπους αρκούδα

Με το δάσος ή τη γεωργία;

Debate για την αποψίλωση δασών

Οι μαθητές και οι μαθήτριες χωρίζονται σε δύο ομάδες:

• η 1η ομάδα είναι υπέρ της αποψίλωσης του δάσους για την ανάπτυξη της γεωργίας
• η 2η ομάδα είναι κατά της αποψίλωσης του δάσους

Οι ομάδες επιλέγουν έναν ή μία εκπρόσωπο. Μελετούν, προετοιμάζουν επιχειρήματα και συμμετέχουν σε debate τριών γύρων.

Στη δραστηριότητα με τους παράγοντες που απειλούν τα ζώα ενδεικτικές απαντήσεις είναι:

• κατασκευές (π.χ. αυτοκινητόδρομοι, λιμάνια)
• κυνήγι
• παρασκευή τροφίμων
• παρασκευή ρουχισμού

Μπορεί να αξιοποιηθεί και το 8ο ενδεικτικό σενάριο “Σαφάρι” από τον Οδηγό για τον Εκπαιδευτικό.

Ενδεικτική πρόταση STEM:

Θέμα: Κατασκευή κομπόστ.

Ερώτημα: Πώς θα κατασκευάσουμε ένα περιβάλλον κομπόστ (φυσικό λίπασμα) για τα σκουλήκια;