Διαχωρίζουμε τα υλικά

·        διαχωρίζουμε τα συστατικά των μειγμάτων με διάφορες τεχνικές.

Προτεινόμενη διάρκεια: 3 διδακτικές ώρες 

Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σπουδών, ο γενικός στόχος της ενότητας είναι οι μαθητές/-τριες να διαχωρίσουν μείγματα και διαλύματα στα συστατικά τους.

Τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα για τη συγκεκριμένη ενότητα είναι οι μαθητές/τριες να: 

·        διεξάγουν έρευνες ώστε να διαχωρίζουν τα συστατικά των μειγμάτων.

·        διαχωρίζουν τα συστατικά των μειγμάτων με: α) διαλογή, β) μαγνήτη, γ) φιλτράρισμα.

·        διαχωρίζουν τα διαλύματα με απόσταξη.

Επιστημονικό κομμάτι

Τα παιδιά μπορούν να αρχίσουν να διαχωρίζουν τα συστατικά των μειγμάτων με διάφορες μεθόδους από την προσχολική ηλικία, καθώς αυτές οι δραστηριότητες ενισχύουν τις δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων και την κριτική σκέψη τους. Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, η διαλογή μπορεί να διδαχθεί σε παιδιά ηλικίας 3-4 ετών, βοηθώντας τα να αναγνωρίζουν και να διαχωρίζουν διαφορετικά υλικά (Hoffman, 2015)[1]. Η χρήση μαγνήτη για τοv διαχωρισμό μεταλλικών αντικειμένων μπορεί να εισαχθεί σε παιδιά ηλικίας 4-5 ετών, καθώς αυτή η δραστηριότητα τους επιτρέπει να κατανοήσουν τις ιδιότητες του μαγνητισμού (Wells, 2017)[2]. Το φιλτράρισμα είναι κατάλληλο για παιδιά ηλικίας 5-6 ετών, καθώς τους διδάσκει βασικές αρχές της χημείας και της φυσικής, όπως η διαχωριστική ικανότητα και η διήθηση (Clark, 2019)[3]. Αυτές οι δραστηριότητες ενισχύουν τη φυσική περιέργεια και την κατανόηση των φυσικών φαινομένων (Jones, 2020)[4].

Αυτή η ενότητα περιλαμβάνει ενδιαφέροντα και ελκυστικά πειράματα, που είναι εύκολο να γίνουν και από τους/τις ίδιους/ες τους/τις μαθητές/τριες σε ομάδες στην τάξη τους.

Απαντήσεις στις δραστηριότητες

1^ο πείραμα:

Μια ομάδα σκέφτηκε να αδειάσει το δοχείο με τις φακές και τα φασόλια και να μαζέψει με τα χέρια τα φασόλια, ώστε να διαχωρίσει τα υλικά μεταξύ τους.

Έχουμε κάποια άλλη πρόταση.

Συζητάμε και προτείνουμε τρόπους που θα μας επέτρεπαν να διαχωρίσουμε εύκολα τους συνδετήρες από τα φασόλια.

2^ο πείραμα:

Δοκιμάζουμε να βάλουμε τον μαγνήτη μέσα στο ποτήρι και να τον βγάλουμε σιγά σιγά. Τι παρατηρούμε;

Συζητάμε και για άλλα υλικά τα οποία μπορούμε να διαχωρίσουμε μεταξύ τους, χρησιμοποιώντας τον μαγνήτη.

Γράφουμε μερικά από αυτά:

3^ο πείραμα:

Μέσα στο ποτήρι βάζουμε νερό, ρίχνουμε και τις φακές και ανακατεύουμε. Πώς θα μπορούσαμε να διαχωρίσουμε τις φακές από το νερό;

Θα μπορούσαμε να ρίξουμε το νερό με τις φακές σε ένα χωνί με ένα φίλτρο του καφέ. Αυτό θα κρατήσει τις φακές και θα αφήσει να περάσει από μέσα του το νερό.

Συζητάμε και για άλλα μείγματα της καθημερινής μας ζωής που θα μπορούσαμε να διαχωρίσουμε στα συστατικά τους με φιλτράρισμα. Γράφουμε μερικά από αυτά:

Τι παρατηρούμε;

4^ο πείραμα:

Το μείγμα που είχαμε φτιάξει βάζοντας αλάτι μέσα στο νερό θα μπορούσε να διαχωριστεί στα συστατικά του με κάποια από τις τεχνικές διαχωρισμού που έχουμε χρησιμοποιήσει μέχρι τώρα

Σε ένα βαθύ πιάτο ή σε ένα άλλο δοχείο με μεγάλη επιφάνεια, βάζουμε λίγο αλατόνερο τόσο, ώστε μόλις να καλύπτει τον πυθμένα του.

Το αφήνουμε στον ήλιο για μερικές ώρες. Τι παρατηρούμε μετά;