Οι στόχοι της παρούσας ενότητας, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σπουδών, είναι οι εξής:

Έσοδα και Έξοδα

·        διακρίνουμε τα έσοδα, τα έξοδα και το κέρδος μιας επιχείρησης, 

·        εντοπίζουμε τις θετικές και αρνητικές συνέπειες της λειτουργίας των μεγάλων επιχειρήσεων, 

·        περιγράφουμε τρόπους ανάπτυξης επιχειρήσεων. 

Προτεινόμενη διάρκεια: 2 διδακτικές ώρες

Ο γενικός στόχος αυτής της ενότητας είναι οι μαθητές/τριες να ερευνήσουν θέματα που αφορούν τις σχέσεις εσόδων – εξόδων – κέρδους – φορολογίας μιας επιχείρησης και να επιχειρηματολογήσουν για τις πιθανές συνέπειες της λειτουργίας των επιχειρήσεων σε κοινωνικό, οικονομικό, περιβαλλοντικό επίπεδο.

Τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα για τη συγκεκριμένη ενότητα είναι οι μαθητές/τριες να:

·        διακρίνουν τα χαρακτηριστικά των εσόδων, εξόδων και του κέρδους μιας επιχείρησης,

·        συζητούν με επιχειρήματα και παραδείγματα για τις θετικές και αρνητικές συνέπειες της λειτουργίας των μεγάλων επιχειρήσεων,

·        αναζητούν παράγοντες και πρακτικές ανάπτυξης επιχειρήσεων,

·        διακρίνουν διαφορετικές οπτικές σε ό,τι αφορά συμφέροντα και συνέπειες οικονομικών επιλογών.

Επιστημονικό κομμάτι

Τα παιδιά έχουν ήδη εισαχθεί από την Α΄ τάξη στις έννοιες των εσόδων και εξόδων. Αρχίζουν να καταλαβαίνουν την έννοια της φορολογίας γύρω στην ηλικία των 8-10 ετών, όταν αρχίζουν να μαθαίνουν βασικές οικονομικές έννοιες και την αξία του χρήματος. Σύμφωνα με έρευνες, σε αυτήν την ηλικία τα παιδιά έχουν ήδη αναπτύξει την ικανότητα να κατανοούν τη σχέση μεταξύ εργασίας, εισοδήματος και δαπανών, που αποτελεί τη βάση για την κατανόηση της φορολογίας (Lewis & Scott, 2016)[1]. Μέσα από εκπαιδευτικά προγράμματα και συζητήσεις στην οικογένεια, τα παιδιά μπορούν να μάθουν πώς οι φόροι συμβάλλουν στην κοινωνία και γιατί είναι σημαντικοί (Miller, 2017)[2]. Επιπλέον, εκπαιδευτικά εργαλεία και παιχνίδια μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να κατανοήσουν πώς οι φόροι χρησιμοποιούνται για τη χρηματοδότηση δημοσίων υπηρεσιών και υποδομών που είναι απαραίτητες για την καθημερινή ζωή (Thomas & Bennett, 2018)[3]. 

Αρχική εικόνα/βίντεο

Οι μαθητές/τριες καλούνται να δουν ένα βίντεο και στη συνέχεια να απαντήσουν στις παρακάτω ερωτήσεις:

·        Ποια είναι τα έσοδα μιας επιχείρησης;

·        Ποια είναι τα έξοδα μιας επιχείρησης;

·        Πότε μια επιχείρηση έχει κέρδος και πότε ζημιά;

·        Τι είναι η φορολογία μιας επιχείρησης;

·        Πότε μια μεγάλη επιχείρηση ωφελεί και πότε βλάπτει τους ανθρώπους;

Ενδεικτικά οι απαντήσεις που θα μπορούσαν να δοθούν και να γίνει συζήτηση:

Τα έσοδα μιας επιχείρησης προέρχονται από την πώληση αγαθών ή υπηρεσιών, επενδύσεις και άλλες πηγές εισοδήματος, όπως ενοίκια ή πνευματικά δικαιώματα. Τα έξοδα μιας επιχείρησης περιλαμβάνουν το κόστος παραγωγής, μισθούς, ενοίκια, λογαριασμούς, φόρους και άλλες δαπάνες που σχετίζονται με τη λειτουργία της επιχείρησης. Μια επιχείρηση έχει κέρδος, όταν τα έσοδά της υπερβαίνουν τα έξοδά της, ενώ παρουσιάζει ζημιά, όταν τα έξοδά της υπερβαίνουν τα έσοδά της. Η φορολογία μιας επιχείρησης αναφέρεται στους φόρους που πληρώνει στο κράτος, οι οποίοι βασίζονται στα κέρδη της και άλλες οικονομικές δραστηριότητες. Μια μεγάλη επιχείρηση μπορεί να ωφελεί τους ανθρώπους δημιουργώντας θέσεις εργασίας, προσφέροντας προϊόντα και υπηρεσίες, και συνεισφέροντας στην οικονομία μέσω των φόρων. Ωστόσο, μπορεί να βλάπτει τους ανθρώπους όταν προκαλεί περιβαλλοντική ρύπανση, εκμεταλλεύεται τους εργαζομένους, ή μονοπωλεί την αγορά, περιορίζοντας τον ανταγωνισμό και ανεβάζοντας τις τιμές για τους καταναλωτές.

Απαντήσεις στις δραστηριότητες

Με βάση όσα μελετήσαμε, συζητάμε και καταγράφουμε στον παρακάτω εννοιολογικό χάρτη ποια είναι τα έσοδα και τα έξοδα μιας επιχείρησης.

Στη συνέχεια διερευνούμε τις συνέπειες λειτουργίας των μεγάλων επιχειρήσεων.

Σημειώνουμε V στις εικόνες που δείχνουν ΘΕΤΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ και Χ στις εικόνες που δείχνουν ΑΡΝΗΤΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ των δραστηριοτήτων μιας μεγάλης επιχείρησης.

Με βάση τον παραπάνω πίνακα οι μαθητές/τριες χωρίζονται σε ομάδες, συζητάνε και καταγράφουν στον παρακάτω εννοιολογικό χάρτη θετικές και αρνητικές συνέπειες από τη λειτουργία μεγάλων επιχειρήσεων. Μπορούν να αξιοποιήσουν τον παραπάνω πίνακα, αλλά και όποια πληροφορία έχουν από την περιοχή που μένουν.

Ας οργανώσουμε έναν αντίλογο (debate)!

Σκοπός της δραστηριότητας είναι να ενισχύσει τις δεξιότητες επικοινωνίας, κριτικής σκέψης και επιχειρηματολογίας των παιδιών. Μέσα από τη διαδικασία του αντιλόγου (debate) τα παιδιά μαθαίνουν να εκφράζουν τις απόψεις τους με σαφήνεια και αυτοπεποίθηση, να ακούνε και να κατανοούν τις απόψεις των άλλων, και να σκέφτονται αναλυτικά και δημιουργικά. Επιπλέον, το debate τα βοηθά να αναπτύξουν την ικανότητα να ερευνούν και να αξιολογούν πληροφορίες, να δομούν πειστικά επιχειρήματα και να αντικρούουν με λογικά και τεκμηριωμένα αντεπιχειρήματα.