Στόχοι του Προγράμματος Σπουδών

Οι Στόχοι του Προγράμματος Σπουδών για αυτή την ενότητα είναι οι μαθητές/τριες να αναγνωρίσουν:

• τον ρόλο τους ως ποδηλάτες/ποδηλάτισσες,
• τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των πολιτών/πολιτισσών ενός κράτους.

Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα

Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σπουδών για αυτή την ενότητα, όπως αποτυπώνονται απλοποιημένα στο βιβλίο, είναι:

• περιγράφουμε τον εξοπλισμό και την επιθυμητή συμπεριφορά ενός ποδηλάτη ή μιας ποδηλάτισσας για ασφαλή κυκλοφορία,
• περιγράφουμε πώς κυκλοφορούν τα ποδήλατα στους δρόμους,
• εξηγούμε τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της χρήσης ποδηλάτου, σε σχέση με το αυτοκίνητο ή τα μέσα μαζικής μεταφοράς,
• αναφέρουμε κανόνες κυκλοφορίας ποδηλάτων στο πλαίσιο του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Κ.Ο.Κ.).

Κίνδυνοι και ασφάλεια

Η χρήση του ποδηλάτου αλλά και άλλων σύγχρονων μέσων ήπιας κινητικότητας (όπως π.χ. τα πατίνια) κρύβει σημαντικούς κινδύνους για την ασφάλεια των οδηγών/οδηγών τους, τους οποίους – παιδιά αλλά και ενήλικες – τείνουμε να τους υποτιμούμε.

Τα ποδήλατα μπορούν να αναπτύξουν με ευκολία σχετικά μεγάλη ταχύτητα, που είναι από τους πρώτους παράγοντες πρόκλησης τροχαίου ατυχήματος. Οποιαδήποτε πτώση με ταχύτητα μεγαλύτερη των 5 χλμ/ώρα μπορεί να προκαλέσει σοβαρότατο τραυματισμό στο κεφάλι αν κανείς δεν φορά κράνος, καθώς και σοβαρούς ή ελαφρύτερους τραυματισμούς στα άκρα και στο υπόλοιπο ανθρώπινο σώμα.

Εναρκτήρια συζήτηση

Η ενότητα μπορεί να ξεκινήσει με ερωτήσεις προς τους μαθητές και τις μαθήτριές μας:

• «Ποιοι/ποιες χρησιμοποιείτε συχνά ποδήλατα για τις μετακινήσεις σας;»
• «Σας αρέσει η βόλτα με το ποδήλατο;»

Δραστηριότητες

Συζητάμε στην τάξη και καταγράφουμε τα πλεονεκτήματα της χρήσης του ποδηλάτου. Ακολουθεί ένα ΨΜΑ με ερωτήσεις τύπου «Ποιος θέλει να γίνει εκατομμυριούχος» για τους κανόνες ασφαλούς μετακίνησης.

Κατόπιν, παρουσιάζουμε τα βασικά σημεία που πρέπει να φροντίζει ο/η ποδηλάτης/ποδηλάτισσα:

• Το σωστό μέγεθος του ποδηλάτου σύμφωνα με το ύψος του/της.
• Το κατάλληλο ύψος της σέλας ώστε να κάνει πετάλι χωρίς κόπωση ή επιβάρυνση στα γόνατα.
• Φώτα εμπρός-πίσω και ανακλαστήρες για ορατότητα από όλες τις πλευρές.
• Σωστά τοποθετημένη και λιπασμένη αλυσίδα.
• Κατάλληλη πίεση στα λάστιχα και αντικατάσταση όταν φθαρούν.
• Λειτουργικό κουδούνι και φρένα.

Εφόσον είναι εφικτό, μπορούμε να σχεδιάσουμε αφίσα με τα παραπάνω και να την αναρτήσουμε στην τάξη.

Έπειτα, οι μαθητές/τριες αναζητούν πληροφορίες για τα δίκτυα ποδηλατοδρόμων στην Ελλάδα και συζητούν τα ευρήματά τους.

Προτείνεται δραστηριότητα αντιλογίας με τρεις ομάδες που επιχειρηματολογούν υπέρ του ποδηλάτου, του αυτοκινήτου ή των μέσων μαζικής μεταφοράς. Η αντιλογία πρέπει να γίνει με σεβασμό και σωστή προετοιμασία από τους/τις ομιλητές/τριες.

Τελική επισήμανση

Ο/Η ποδηλάτης/ποδηλάτισσα οφείλει να σέβεται τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, όπως όλοι/όλες οι χρήστες/χρήστριες των δρόμων.

Αν υπάρχει χρόνος, οι μαθητές/τριες μπορούν να δημιουργήσουν σενάριο για ένα σύντομο βίντεο με θέμα κάποιον βασικό κανόνα κυκλοφορίας. Το σενάριο παρουσιάζεται και - εφόσον κριθεί κατάλληλο - μετατρέπεται σε βίντεο.

Η ενότητα ολοκληρώνεται με την επισήμανση ότι όποιος/όποια οδηγεί χωρίς κράνος εκθέτει τον εαυτό του/της σε σοβαρό κίνδυνο, ιδιαίτερα στις επικίνδυνες συνθήκες των ελληνικών δρόμων.