Τι μετράμε και πώς το μετράμε

Για την υποενότητα και για την ενεργή συμμετοχή των παιδιών στη λήψη μετρήσεων μέσα και έξω από την τάξη καλό θα ήταν να διατεθούν δύο διδακτικές ώρες.

Ø  Προτείνεται οι μαθητές / μαθήτριες εργαζόμενοι/νες σε ομάδες να προβληματιστούν και να συζητήσουν  για τη μέτρηση του χρόνου και τη χρήση διάφορων οργάνων μέτρησης στη καθημερινή ζωή τους, σε αυτό μπορεί να βοηθήσουν οι εικόνες του βιβλίου.

O  Οι εικόνες της ιστορίας περιέχουν πληροφορίες την ώρα (ρολόγια), τις καιρικές συνθήκες (θερμόμετρο ή και μετεωρολογικό δελτίο)  αλλά και τον υπολογισμό της ποσότητας των φρούτων (ζυγαριά) με αφορμή αυτές τις εικόνες συζητάμε για τις μετρήσεις στην καθημερινή μας ζωή.

Ø  Θα πρέπει να καθοδηγήσουμε τα παιδιά να διακρίνουν τα όργανα μέτρησης (ρολόι, θερμόμετρο, ζυγαριά, ….) και να προσδιορίσουν τι μετράμε με το καθένα από αυτά.

Ø  Είναι πιθανό τα παιδιά να αναφέρουν ότι τα ρολόγια δεν χρειάζονται γιατί υπάρχουν τα κινητά τηλέφωνα, εξηγούμε ότι και αυτά έχουν κάποιο μηχανισμό μέτρησης του χρόνου.

 Ø  Ανάλογα με τις εμπειρίες των παιδιών μπορούμε να αναφερθούμε σε άλλες μετρήσεις και όργανα μέτρησης, (μέτρηση αποστάσεων, ύψους, επιφάνειας, ποσότητας καυσίμου (όγκου), …)

Είναι σημαντικό τα παιδιά να συμμετέχουν ενεργά στη λήψη μετρήσεων και να ανταλλάσσουν ιδέες και προβληματισμούς στις ομάδες τους.

Εάν υπάρχει η δυνατότητα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ψηφιακά εργαλεία ή εφαρμογές κινητών τηλεφώνων για τις μετρήσεις, ώστε να αναδειχθεί και η σύγχρονη διάσταση της μέτρησης. Με αυτή την προσέγγιση, οι μαθητές θα έχουν τη δυνατότητα να ανακαλύψουν τις βασικές έννοιες της μέτρησης με τρόπο πρακτικό και διαδραστικό, ενώ ταυτόχρονα θα αποκτήσουν βασικές γνώσεις και δεξιότητες που θα τους φανούν χρήσιμες και στην καθημερινή τους ζωή.

Στ Στη συνέχεια ζητάμε από τα παιδιά να μετρήσουν τις διαστάσεις του θρανίου τους χρησιμοποιώντας μέσα που έχουν στη διάθεσή τους. Ενδεικτικά μπορούν να συγκρίνουν το μήκος του με το μήκος του μολυβιού, της γόμας τους, της κασετίνας τους ή όποια άλλα σώματα έχουν στη διάθεσή τους.

Ø  Να σημειώσουμε ότι δεν μας ενδιαφέρει η ακρίβεια των μετρήσεων, αλλά ότι κάθε μέτρηση είναι η σύγκριση με ένα μέγεθος που θεωρούμε ως μονάδα αναφοράς. Αυτό σαν συνέπεια έχει οι μετρήσεις για τα ίδια αντικείμενα να δίνουν άλλα αριθμητικά αποτελέσματα και θα δώσει την ευκαιρία προβληματισμού για τη χρήση κοινών μονάδων μέτρησης.

Ø  Ενδεικτικές άλλα όχι οι μόνες απαντήσεις για τον πίνακα αλλά και τη συμπλήρωση του αντίστοιχου εννοιολογικού χάρτη με μορφή ΨΜΑ

Η Χρήση του ΨΜΑ προτείνεται ώστε να έχουμε μια συμμετοχική διαδικασία στην τάξη.

Ø  Μπορούμε να κάνουμε αναφορά στην επιλογή του κατάλληλου πρότυπου ως μονάδα μέτρησης, ώστε αφενός να είναι εύχρηστο για τις μετρήσεις που θέλουμε να κάνουμε και αφετέρου να μας δίνει απαραίτητη διακριτική ικανότητα / ακρίβεια για τις μετρήσεις μας.  

Ø  Συζητάμε για τα όργανα μέτρησης του μήκους και ότι ανάλογα το μέγεθος του αντικείμενου που θέλουμε να μετρήσουμε επιλέγουμε το κατάλληλο.

Ø  Ξεκινώντας με τις εικόνες που δείχνουν τα αντικείμενα δίπλα σε ένα χάρακα, ζητάμε από τα παιδιά να σημειώσουν το μήκος τους.

Ø  Στη συνέχεια τα παιδιά εργαζόμενα στις ομάδες τους, μετρούν με τους χάρακές τους διάφορα αντικείμενα που θα επιλέξουν και καταγράφουν το μέγεθός τους.

ØΣτη σελίδα 89 το μήκος του μολυβιού είναι 14 εκατοστά, ενώ για την κόλλα αναμενόμενες απαντήσεις είναι από 10 μέχρι  11 εκατοστά,  αυτή η διαφοροποιήση μπορεί να μας δώσει την ευκαιρία να συζητήσουμε για τη διαδικασία της μέτρησης και την ακρίβειά της.

ØΣτη σελίδα 90 η κηρομπογιά είναι 8 εκατοστά

 Στο συμπληρωματικό υλικό, και ως δραστηριότητα στις ομάδες παρουσιάζουμε τη μέτρηση ως σύγκριση διάφορων μεγεθών (εμβαδόν επιφάνειας, όγκος υγρού, μάζα / βάρος). Για τη μέτρηση της επιφάνειας ως πρότυπα μπορούν να χρησιμοποιηθούν χαρτάκια τύπου post it, για τον όγκο κάποιο ογκομετρικό δοχείο και για την μάζα ένας απλός ζυγός σύγκρισης (μπορεί να κατασκευαστεί και με μια κρεμάστρα ρούχων)

 Ø  Η συμπλήρωση των διαγραμμάτων, είτε στο βιβλίο είτε στο συμπλήρωση ως  ΨΜΑ, θα επιτρέψει τη σύνδεση των μεγεθών με τα όργανα μέτρησης (ενδεικτική συμπλήρωσή τους παρακάτω)

Πρόταση STEM

Ø  Θα μπορούσαμε να κατασκευάσουμε με τα παιδιά ένα απλό ηλιακό ρολόι που θα τοποθετηθεί στο προαύλιο του σχολείο και θα σημειώσουν τη θέση της σκιάς διαφορετικές χρονικές στιγμές (Για την κατασκευή αρκεί να στερεώσετε ένα καλαμάκι κάθετα σε ένα φύλλο χαρτί).

        Το υλικό του Ήξερες  ότι: μπορεί να αποτελέσει την αφορμή για συζήτηση στην τάξη για την ανάγκη των μετρήσεων και την ύπαρξη κοινών μονάδων μέτρησης.

Μερικά στοιχεία για τις μονάδες μέτρησης  (για τον / την εκπαιδευτικό)

Το μέτρο ορίστηκε ως μονάδα μέτρησης του μήκους το στη Γαλλία το 1791, ως ίσο με ένα προς δέκα εκατομμύρια φορές την απόσταση από τον Ισημερινό έως το Βόρειο Πόλο, του μεσημβρινού της Γης που διασχίζει το Παρίσι. Το όνομα της νέας μονάδας ήταν Μètre, από την ελληνική λέξη Μέτρον. Υιοθετήθηκε από τη Γαλλική Κυβέρνηση το 1795, και έκτοτε έχει εξαπλωθεί σχεδόν σε όλες τις χώρες του κόσμου. Σε κάποιες Αγγλοσαξονικές χώρες διατηρούνται διαφορετικά μέτρα και σταθμά (πχ. Πόδια ή ίντσες για το μήκος, Λίβρες αντί για κιλά για τη μάζα, Γαλόνια αντί για λίτρα για τον όγκο, βαθμοί Φαρενάιντ αντί για Κελσίου για τη θερμοκρασία)

Στη πορεία έχει αλλάξει ο τρόπος υπολογισμού του μέτρου, και σήμερα είναι ίσο με την απόσταση που διανύει το φως στο κενό σε χρόνο 1/299.792.458 του δευτερολέπτου.