Ο Αλέξανδρος Σμέμαν (1921-1983) ήταν ρώσος στην καταγωγή
Ορθόδοξος ιερέας, που άφησε έντονο το αποτύπωμά του στους
σχετικούς με τη θεολογία διεθνείς ακαδημαϊκούς κύκλους, με
επίκεντρο τη Νέα Υόρκη, όπου πέρασε το μεγαλύτερο μέρος
της ζωής και της σταδιοδρομίας του.
Εξαιτίας του ότι η οικογένειά του μετανάστευσε από τη
Ρωσία μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση, γεννήθηκε στην
Εσθονία και ανατράφηκε στο Παρίσι. Στην "πόλη του φωτός",
όπου λόγω του σοβιετικού καθεστώτος είχε εγκατασταθεί
μεγάλο μέρος της "ρωσικής διασποράς", έλαβε ρωσική και
γαλλική παιδεία. Το 1951 μετακινήθηκε με την οικογένειά
του στη Νέα Υόρκη, όπου και δίδαξε στο Saint Vladimir's
Orthodox Theological Seminary εκλεγόμενος το 1962 Πρύτανής
του, μέχρι το θάνατό του. Για 30 χρόνια, τα κηρύγματά του
στη ρωσική γλώσσα διαμέσου του Radio Liberty είχαν τέτοια
απήχηση στη Σοβιετική Ένωση, ώστε να χαρακτηριστεί ο ίδιος
ως η "φωνή πέρα από το Σιδηρούν παραπέτασμα".
Ο Σμέμαν ήταν μεταξύ των ηγετών στη διαμόρφωση της
Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αμερικής ως αυτόνομης Εκκλησίας.
Πίστευε ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία είχε να προσφέρει μια
ειδική αποστολή στον "δυτικό κόσμο". Μέσα από τα κηρύγματά
του έδινε έμφαση στο κατά πόσον η λειτουργική παράδοση της
Εκκλησίας είναι πράξη της εκκλησιαστικής πίστης και
θεολογίας.
Το γνωστότερο έργο του The Eucharist, μεταφρασμένο και στη
νεοελληνική ως «Η Ευχαριστία» ολοκληρώθηκε
λίγο πριν το θάνατό του. Προηγήθηκε, πάντως, σειρά
δοκιμίων, άρθρων και βιβλίων του, που διατηρεί, μέχρι και
σήμερα, υψηλή αναγνωσιμότητα παγκοσμίως, δικαιολογώντας
τον αυξημένο αριθμό μεταφράσεων σε διάφορες γλώσσες.
Δίδεται, ενδεικτικά, η ακόλουθη λίστα:
- Introduction to Liturgical Theology (1961)
- The Historical Road of Eastern Orthodoxy (1963)
- Great Lent: Journey to Pascha (1969; revised ed. 1974)
- For the Life of the World: Sacraments and Orthodoxy (1970)
- Liturgy and Life: Christian Development Through Liturgical Experience (1974)
- Of Water and the Spirit: A Liturgical Study of Baptism (1974)
- Ultimate Questions: An Anthology of Modern Russian Religious Thought (1977)
- Church, World, Mission: Reflections on Orthodoxy in the West (1979)
- The Eucharist: Sacrament of the Kingdom (1988)
- Celebration of Faith: I Believe... (1991)
- Celebration of Faith: The Church Year (1994)
- Celebration of Faith: The Virgin Mary (1995)
- The Journals of Father Alexander Schmemann 1973–1983 (2000)
- Our Father Translated by Alexis Vinogradov (2001)
- Liturgy and Tradition Theological Reflections of Alexander Schmemann Edited by Thomas Fisch (2003)
- O Death, Where Is Thy Sting Translated by Alexis Vinogradov (2003)
- The Liturgy of Death Edited by Alexis Vinogradov (2017)
- A Voice For Our Time: Radio Liberty Talks, Volume 1 Translated by Alexis Vinogradov and Nathan Williams (2021)