Η Μαρίνα Ζιώζου δίνει το λόγο στον αρχιμανδρίτη Φιλούμενο Ρούμπη, μέσα από την εφημερίδα "Το Έθνος"

«Αγιοκατάταξη» στην Ορθόδοξη Εκκλησία

Η Ορθόδοξη Εκκλησία εν γένει δεν γνωρίζει κάποια τυποποιημένη και αυστηρά καθορισμένη διαδικασία με τις ανακηρύξεις Αγίων. Εν τούτοις, στον ιστορικό βίο της Εκκλησίας έχουμε και παραδείγματα επισήμων αναγνωρίσεων Αγίων με ειδική πράξη από την Ιερά Σύνοδο, φαινόμενο που παρατηρείται κυρίως από τον ΙΑ' αιώνα και μετά.

Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας και σύμφωνα με την πράξη της Εκκλησίας δεν έχουμε επίσημες ανακηρύξεις Νεομαρτύρων, αλλά αυτοί τιμώνται αμέσως μετά το μαρτυρικό θάνατό τους, από τους πιστούς. Από την ίδια εποχή ωστόσο έχουμε περιπτώσεις Αγίων, που για την αναγνώρισή τους κινείται και πάλι επίσημη διαδικασία.

Έτσι, η Εκκλησία διαπιστώνει την αγιότητα ενός Αγίου, τη διακηρύσσει και εγγράφει το όνομά του στο Εορτολόγιό της. Η διαδικασία που ακολουθείται πλέον είναι συγκεκριμένη. Όταν η ένδειξη ευλάβειας και τιμής στο πρόσωπο ενός ανθρώπου που έχει ζήσει ανάμεσά μας λαμβάνει μαζικές διαστάσεις και έχει διάρκεια, αντοχή στο χρόνο, και δεν είναι μια εφήμερη ενθουσιαστική τάση, τότε η Εκκλησία αρχίζει και συγκεντρώνει στοιχεία: καταγράφει τον βίο, καταγράφει τα θαύματα, συγκεντρώνει τις ομιλίες, καταγράφει τις μαρτυρίες των ανθρώπων για την αγιότητα του βίου του.

Όταν όλα αυτά δείξουν ότι έχουν αντοχή στον χρόνο και έχουν μία διάρκεια στην εμπειρία του λαού του Θεού, τότε ο τοπικός Μητροπολίτης, αφού συγκεντρώσει όλα αυτά τα στοιχεία, συντάσσει έκθεση προς την εκκλησιαστική του αρχή (την Ιερά Σύνοδο) και εισηγείται την επίσημη αναγνώριση του Αγίου. Μόλις ολοκληρωθούν οι διαδικασίες, τότε καλείται το Πατριαρχείο, υπό τη δικαιοδοσία του οποίου ευρίσκεται ο τοπικός Μητροπολίτης, να συντάξει τον «Τόμο Αγιοκατατάξεως», δηλαδή να καθιερώσει σε παγκόσμιο και πανορθόδοξο επίπεδο την τιμή του Αγίου που γίνεται ήδη σε τοπικό επίπεδο.

Κατά τη διακήρυξη της αγιότητας, συντάσσεται σχετική εκκλησιαστική πράξη, η οποία υπογράφεται πανηγυρικά στον Πατριαρχικό Ναό, κατά την διάρκεια μικρής τελετής. Επίσης συντάσσεται ειδικά ασματική Ακολουθία για την τιμή του Αγίου και τίθενται προς προσκύνηση λείψανά του.

Για μεγαλύτερη επιστημονική ακρίβεια και ανάλυση, βλ. Περιοδικό Σύναξη, Ἁγιότητα καὶ ἁγιοποιήσεις, τεύχος 102/2 (2007)

«Ανακήρυξη Αγίου» στο Ρωμαιοκαθολικισμό

Η διαδικασία αυτή δεν έχει καμία σχέση με ό,τι διεξάγεται για τον ίδιο σκοπό από τους Ρωμαιοκαθολικούς. Κατ’ αυτούς, κατά τη διαδικασία ανακήρυξης ενός «αγίου» στους κόλπους της Ρωμαιοκαθολικής «Εκκλησίας», αυτό που επισυμβαίνει στην ουσία δεν είναι τίποτε άλλο από μια «εκκλησιαστική δίκη», προκειμένου ο υποψήφιος προς αγιοποίηση να δικαιωθεί (αγιοποιηθεί) ως «άγιος» πια στα μάτια των εναγόντων του («δικηγόροι του διαβόλου»), εφ’ όσον βέβαια κατορθώσει να το πετύχει, παρουσία αρκετών μαρτύρων. Ο ρόλος του Πάπα ως του τελικού και αλάθητου δικαστή, που αποφαίνεται για το αν κάποιος αξίζει να κανονικοποιηθεί ως «άγιος», έρχεται σε απόλυτη αντίθεση με το πνεύμα της Συνοδικότητας που εκφράζει την καθολική συνείδηση της Ορθόδοξης Εκκλησίας.