Το όνομα αποτελεί το σπουδαιότερο στοιχείο της προσωπικότητας ενός ανθρώπου οποιουδήποτε πολιτισμού και εποχής. Σ' αυτό συνοψίζεται και ταυτοποιείται η φυσική και κοινωνική του εικόνα. Πέραν του κυρίου ονόματος και επιθέτου μας σήμερα, που το βλέπουμε στα επίσημα Έγγραφα Ταυτοπροσωπίας (Ταυτότητα, Διαβατήριο κτλ.), λαμβάνουμε συχνά πολλά άλλα ονόματα που δηλώνουν ιδιότητές μας. Έτσι κάποτε δίνονταν τα ονόματα στους ανθρώπους, παρατηρώντας π.χ. ένα φυσικό γνώρισμα σε βρέφος. Στην πορεία του χρόνου βέβαια καταλήξαμε στη συνηθέστερη ονοματοδοσία κατά τρόπο καταγωγής. Σε κάθε περίπτωση, οποιοδήποτε ανεπίσημο όνομά μας, όπως π.χ. κάποιο καλλιτεχνικό ή καθημερινό ψευδώνυμο, συνοδεύει το επίσημο, ταυτοποιώντας μας εξίσου στην κοινωνία.
Όσον αφορά στο Χριστό, τα ονόματά του είναι αμέτρητα, αν και συγκεφαλαιώνονται στα βασικά, τα «Εμμανουήλ», «Μεσσίας» κτλ. Παράλληλα, το ιστορικό του όνομα, δηλαδή αυτό με το οποίο απεγράφη στη Βηθλεέμ από τις Ρωμαϊκές αρχές, το επίσημο δηλαδή όνομα ταυτοπροσωπίας του, ήταν το «Ιησούς». Από την άλλη, ως προς τη θεία του φύση ή εδώ και θεία Υπόστασή του λαμβάνει και άλλα ονόματα, όπως το «Υἱὸς τοῦ Θεοῦ Πατρός», «Θεὸς Λόγος», «παλαιὸς τῶν ἠμερῶν» κτλ. Μοναδικό όνομα, δηλωτικό της Υπόστασής του μετά την «ἐνανθρώπησή» του, είτε της θείας είτε και της ανθρώπινης φυσικής του ταυτότητας, είναι το «Χριστός».

- Περὶ τοῦ πότε ἐκλήθη «Χριστός» ὁ Θεὸς Λόγος

Εμείς παραδεχόμαστε ότι ο Υιός και Λόγος του Θεού έγινε και ονομάστηκε «Χριστός» από τη στιγμή που σκήνωσε στη μήτρα της αγίας Αειπαρθένου και έγινε άτρεπτα σάρκα και η σάρκα χρίστηκε με τη θεότητα. «Γιατί αυτή είναι η χρίση της ανθρωπότητας», όπως λέγει ο θεολόγος Γρηγόριος... Και ο αείμνηστος Αθανάσιος [ο Μέγας] στον λόγο του για τη σωτηριώδη ενανθρώπηση, λέγει κάπου τα εξής: «ο Θεός, που προϋπήρχε, πριν από τη σάρκωσή του δεν ήταν άνθρωπος, αλλά Θεός προς τον Θεό, ως αόρατος και απαθής. Ούτε λοιπόν το όνομα Χριστός χρησιμοποιείται χωρίς τη σάρκα, επειδή στο όνομα αυτό ακολουθεί το πάθος και ο θάνατος»

Απόσπασμα από το Ιωάννου Δαμασκηνού, Ἔκδοσις ἀκριβὴς τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως, μτφρ. Ν. Ματσούκα, Π. Πουρναρά, Θεσσαλονίκη, 1989, σσ. 338-339.

Ιησούς Χριστός, Μονή Αγίας Αικατερίνης Σινά, εγκαυστική εικόνα [6ος αι.]

# Οθόνη Βοήθειας

Να μελετήσετε το κείμενο.

# Καρτέλα Συντελεστών