Θεοφάνεια και Αποκάλυψη

Αποκάλυψη του Θεού σημαίνει Θεοφάνειες στην κτίση και την ιστορία· συγχρόνως επισημαίνει την ριζική διαφορά μεταξύ δημιουργού και δημιουργήματος, όντος και μη όντος, ακτίστου και κτιστού... Έτσι ο Θεός, μολονότι ακατάληπτος ως προς την ουσία του, γίνεται καταληπτός δυναμικά κατά τις ενέργειες. Και τούτο είναι έργο μόνο των θεοφανειών, οι οποίες με αυτό τον τρόπο γίνονται γέφυρες ή κρίκοι που συνδέουν τη θεότητα με την κτίση. Ιστορία, κτίση, σύμβολα και κάθε γνώση, αποτελούν τον μοναδικό δρόμο αυτής της αποκάλυψης.

Η ίδια η δημιουργία οφείλεται σε μια φανέρωση του Θεού, σε μια θεοφάνεια. Ολόκληρη η ιστορία της Π.Δ. γράφεται διά μέσου θεοφανειών. Κι αυτή η ιστορία είναι η απαρχή της ιστορίας της θείας οικονομίας. Δημιουργία, παράδεισος, πτώση, δραματικές συνέπειες, εκλογή περιούσιου λαού, μετακινήσεις, έξοδοι, πόλεμοι, προφήτες ιερείς βασιλιάδες, τα πάντα παρελαύνουν σε μια ιστορική πορεία, όπου φανερώνεται ο Ζωντανός και κοινωνικός Θεός. Ο πατριάρχης Αβραάμ φιλοξενεί την ίδια την Αγία Τριάδα· σ' ορισμένους αποκαλύπτεται με τη νεφέλη, τα όνειρα και τα οράματα, ενώ στο Μωυσή μιλάει «στόμα με στόμα», ...ο προφήτης Ηλίας τον είδε «στη λεπτή αύρα»... Είναι ο ίδιος Θεός που παρουσιάστηκε "αυτοπροσώπως" και έδωσε τον νόμο, μίλησε διά μέσου των προφητών και στην τελευταία φάση της περιόδου αυτής ενανθρώπησε (έγινε άνθρωπος) για όλους τους ανθρώπους. Σε κάθε φάση της πορείας, στην προϊστορία και την ιστορία, είναι ο ίδιος ο τριαδικός Θεός που κάνει την παρουσία του... Ο απρόσιτος Θεός γίνεται ιστορικά προσιτός.

Ν. Ματσούκας, Δογματική και Συμβολική Θεολογία Β, σ. 58-62, Θεσσαλονίκη: Π. Πουρναρά, 1985.


Νίκος Ματσούκας (1934-2006), Καθηγητής Δογματικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Σύντομη αναφορά στη ζωή και το ακαδημαϊκό του έργο γίνεται μέσα από τις δημοσιεύσεις:

  1. Νίκος Ματσούκας: 50 χρόνια έργα και όνειρα στο ΑΠΘ
  2. 10 χρόνια από την εκδημία του καθηγητή Νίκου Ματσούκα (1934-2006)

Ακαδημαϊκού κύρους βιβλία που αναφέρονται άμεσα στη ζωή και το έργο του είναι τα ακόλουθα:

  1. Νίκος Ματσούκας, Μισού αιώνα έργα και όνειρα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη: Π. Πουρναράς, 2003, το οποίο ουσιαστικά "είναι η ίδια η ιστορία" της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
  2. Δέσπω Λιάλιου, Εργογραφία Νίκου Αθ. Ματσούκα, Θεσσαλονίκη: Π. Πουρναράς, 1998.