Η ΠΡΩΤΗ ΒΡΕΤΑΝΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΙΔΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ (1833)
Οι σχετικές με την παιδική εργασία προβλέψεις εντάχθηκαν στον Νόμο περί Εργοστασίων. Σύμφωνα με αυτές, απαγορευόταν η εργασία για παιδιά μικρότερα των εννέα ετών και περιοριζόταν το ωράριο εργασίας για τα μεγαλύτερα παιδιά. Επίσης, οι εργοδότες υποχρεώνονταν να ξεκινήσουν τη λειτουργία ολιγόωρων σχολείων μέσα σε εργοστάσια που απασχολούσαν παιδιά. Στην πράξη όμως, ο νόμος δεν εφαρμοζόταν· τον καταπατούσαν τόσο οι εργοδότες όσο και οι γονείς, οι οποίοι ωθούσαν τα παιδιά σε πολλές ώρες εργασίας καθώς υπήρχε ανάγκη για το πρόσθετο εισόδημα που εξασφάλιζαν για την οικογένεια. Όσο για τη λειτουργία των σχολείων, σε πολλές περιπτώσεις οι εργοστασιάρχες απλώς όριζαν έναν εργάτη ως «δάσκαλο» ακόμη κι αν δεν ήξερε ικανοποιητικά γραφή και ανάγνωση. Ανάλογες προστατευτικές ρυθμίσεις υιοθετήθηκαν και στη Γαλλία, το 1841.
«Τα παιδιά και οι νεαροί που είναι επιφορτισμένοι με τη μεταφορά του γαιάνθρακα και του σιδηρομεταλλεύματος, παραπονούνται για μεγάλη κούραση. Ακόμη και σ’ εκείνες τις βιομηχανικές επιχειρήσεις όπου ασκείται η πιο βάρβαρη εκμετάλλευση, δε διαπιστώνουμε μια τέτοια εξάντληση και σε τέτοιο βαθμό γενικευμένη και προχωρημένη. Πολύ συχνά παρουσιάζεται το φαινόμενο τα παιδιά μόλις φτάσουν στο σπίτι να ρίχνονται πάνω στο πλακόστρωτο της κάμαρας μπροστά στο τζάκι και ν’ αποκοιμούνται αμέσως, χωρίς να μπορούν να καταπιούν το παραμικρό ψίχουλο τροφής. Τότε οι γονείς τους είναι υποχρεωμένοι να τα καθαρίσουν κοιμισμένα και να τα μεταφέρουν στο κρεβάτι. Επίσης είναι συνηθισμένη περίπτωση να πλαγιάζουν, εξαντλημένα όπως είναι, στο δρόμο, κι όταν οι γονείς έρχονται να τ’ αναζητήσουν αργά τη νύχτα να τα βρίσκουν κοιμισμένα στο δρόμο.»
[Φ. Ένγκελς (1975). Η κατάσταση της εργατικής τάξης στην Αγγλία (μτφρ. Λ. Αποστόλου), Μέρος Β, Αθήνα, σελ. 161 (α΄ έκδ. 1845)]
Δραστηριότητα:
Να αναζητήσετε πληροφορίες σχετικά με τις αποφάσεις του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) για τα δικαιώματα των παιδιών και την παιδική εργασία.
Να διερευνήσετε και να συζητήσετε μεταξύ σας τα ακόλουθα ερωτήματα:
α) Υπάρχουν περιπτώσεις καταστρατήγησης των αποφάσεων αυτών στη σύγχρονη κοινωνία;
β) Για ποιους λόγους το φαινόμενο της παιδικής εργασίας δεν έχει ακόμη εξαλειφθεί σε παγκόσμιο επίπεδο;
γ) Υπάρχει, κατά τη γνώμη σας, συσχετισμός ανάμεσα στο κυρίαρχο κάθε φορά πολίτευμα ή σύστημα εξουσίας και την παραβίαση των δικαιωμάτων των παιδιών;