Η στάση του Νίκα

Ανάμεσα στην κεντρική εξουσία και τις πολιτικές οργανώσεις του λαού ξέσπασε ένας άγριος αγώνας, που κορυφώθηκε τον Ιανουάριο του 532 στην Κωνσταντινούπολη με τη φοβερή στάση του Νίκα. Στη διάρκεια της βασιλείας του Ιουστίνου Α' ο Ιουστινιανός τάχθηκε εναντίον των Πρασίνων, που είχε ευνοήσει ο Αναστάσιος, και υπέρ των Βενέτων, που υποστήριζαν την εσωτερική και την εκκλησιαστική πολιτική του. Όταν όμως έγινε αυτοκράτορας θέλησε να αποδεσμευθεί τελείως από την επιρροή των δήμων και έδωσε εντολή στα κυβερνητικά όργανα να υποτάξουν τα ατίθασα κόμματα του λαού. Οι κυρώσεις που επέβαλε και στα δύο κόμματα έστρεψαν τόσο τους Βενέτους όσο και τους Πράσινους εναντίον του. Η γενική αυτή εχθρότητα εντάθηκε από τα αφόρητα βάρη, που επέβαλε η δαπανηρή πολιτική του Ιουστινιανού στους ώμους του πληθυσμού.
Οι δύο δήμοι συνενώθηκαν σε κοινό αγώνα κατά της κεντρικής εξουσίας. Στον Ιππόδρομο ακούσθηκε η ασυνήθιστη κραυγή: «Φιλανθρώπων Πρασίνων και Βενέτων πολλά τα έτη». Η στάση έλαβε τεράστιες διαστάσεις, η πρωτεύουσα βρέθηκε στις φλόγες, ένας ανηψιός του Αναστασίου Α' αναγορεύθηκε αυτοκράτορας και φόρεσε την πορφύρα μέσα στον Ιππόδρομο. Ο Ιουστινιανός νόμισε ότι όλα είχαν χαθεί γι' αυτόν και ετοιμαζόταν να τραπεί σε φυγή. Το θάρρος όμως της αυτοκράτειρας Θεοδώρας τον απέτρεψε από το σχέδιο αυτό, ενώ τον θρόνο του έσωσε η αποφασιστικότητα του Βελισαρίου και η δεξιότητα του Ναρσή. Σε διαβουλεύσεις με τους Βενέτους ο Ναρσής διέσπασε την ενότητα των επαναστατών, ενώ ο Βελισάριος εισέβαλε στον Ιππόδρομο με ένα στρατιωτικό άγημα που ήταν πιστό στον αυτοκράτορα και κατατρόπωσε τους ανυποψίαστους επαναστάτες.

G. Ostrogorsky (1978), Ιστορία του Βυζαντινού Κράτους, τόμος β΄, (μτφρ. Ι. Παναγόπουλος), Αθήνα.

Δραστηριότητα

Ποια ήταν τα αποτελέσματα (βραχυπρόθεμα και μακροπρόθεσμα) της στάσης του Νίκα, σύμφωνα με το παραπάνω παράθεμα;